Board of Peace คืออะไร? แผนสันติภาพทรัมป์ที่ได้มิตรใหม่ ส่อท้าทาย UN

Board of Peace คืออะไร? แผนสันติภาพทรัมป์ร้างแรงสะเทือนครั้งใหม่ ท่ามกลางเสียงเตือนจากหลายประเทศว่าองค์กรใหม่นี้อาจบ่อนทำลายบทบาทของสหประชาชาติ

วันที่ 22 มกราคม 2569 เวลา 15.14 น. สำนักข่าว CNN รายงานว่าแนวคิด “คณะกรรมการสันติภาพ” (Board of Peace) ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กำลังสร้างแรงสั่นสะเทือนบนเวทีการเมืองโลก ท่ามกลางเสียงกังวลจากพันธมิตรตะวันตก แม้จะได้รับการตอบรับจากผู้นำตะวันออกกลาง บางประเทศในเอเชีย และผู้นำที่มีประวัติอื้อฉาวด้านสิทธิมนุษยชนก็ตาม

ทรัมป์ได้ส่งคำเชิญไปยังหลายสิบประเทศให้เข้าร่วมองค์กรระหว่างประเทศใหม่ที่เขาเสนอขึ้น เพื่อแก้ไขความขัดแย้งทั่วโลก แต่ขอบเขตอำนาจที่กว้างขวางขององค์กรดังกล่าว รวมถึงคำพูดของทรัมป์ที่ระบุว่า “อาจเข้ามาแทนที่สหประชาชาติ” ได้สร้างความไม่สบายใจให้กับหลายประเทศพันธมิตรของสหรัฐ

ตามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลสหรัฐ คาดว่าประมาณ 35 จาก 50 ประเทศที่ได้รับเชิญ จะเข้าร่วมพิธีลงนามในสัปดาห์นี้ นอกรอบการประชุม World Economic Forum ที่เมืองดาวอส ประเทศสวิตเซอร์แลนด์

Board of Peace คืออะไร

เดิมทีทรัมป์เสนอแนวคิดBoard of Peace ในเดือนกันยายน ในฐานะกลไกระยะที่สองของแผนหยุดยิงฉนวนกาซา 20 ข้อ ที่สหรัฐเป็นคนกลางเจรจา โดยมีเป้าหมายให้คณะกรรมการนี้ทำหน้าที่กำกับการปลดอาวุธและฟื้นฟู Gaza หลังสงครามกับอิสราเอลที่ยืดเยื้อเกือบสองปี แผนดังกล่าวได้รับการรับรองจาก United Nations Security Council เมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมา ส่งผลให้มีความชอบธรรมในระดับนานาชาติ

อย่างไรก็ดีร่างกฎบัตรฉบับล่าสุดที่สื่อได้รับ ระบุว่า Board of Peaceจะเป็นองค์กรระหว่างประเทศที่มีภารกิจส่งเสริมสันติภาพ เสถียรภาพ และการกำกับดูแล ในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งทั่วโลก โดยไม่จำกัดเฉพาะกาซาอีกต่อไป

ทรัมป์จะดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการแบบไม่มีกำหนด แม้พ้นวาระประธานาธิบดีสมัยที่สองก็ตาม

ประเทศใดตอบรับเข้าร่วมแล้วบ้าง

ประเทศที่ตอบรับเข้าร่วมแล้ว ได้แก่

• กลุ่มตะวันออกกลาง: สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซาอุดีอาระเบีย อียิปต์ กาตาร์ บาห์เรน
  • ประเทศอื่น ๆ: ปากีสถาน ตุรกี ฮังการี โมร็อกโก โคโซโว อาร์เจนตินา ปารากวัย
  • เอเชียกลาง: คาซัคสถาน อุซเบกิสถาน
  • เอเชียตะวันออกเฉียงใต้: อินโดนีเซีย เวียดนาม

เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล ก็ยืนยันเข้าร่วมเช่นกัน แม้กำลังเผชิญหมายจับจาก International Criminal Court และไม่พอใจที่ตุรกีและกาตาร์ได้รับบทบาทในคณะกรรมการบริหารด้านกาซา

นอกจากนี้อาร์เมเนียและอาเซอร์ไบจาน ซึ่งเพิ่งลงนามข้อตกลงสันติภาพที่สหรัฐเป็นคนกลาง ก็เข้าร่วมด้วย รวมถึงผู้นำเบลารุส อเล็กซานเดอร์ ลูกาเชนโก ซึ่งถูกขนานนามว่าเป็นเผด็จการคนสุดท้ายของยุโรป

ทรัมป์ยอมรับว่ามีบุคคลที่สร้างความขัดแย้งอยู่ในคณะกรรมการ พร้อมอ้างว่าวลาดิเมียร์ ปูติน ประธานาธิดีรัสเซีย ได้ตอบรับเช่นกัน แม้รัสเซียยังไม่ยืนยันอย่างเป็นทางการ ขณะที่จีนยอมรับว่าได้รับเชิญ แต่ยังไม่ตัดสินใจ โดยย้ำว่ายึดมั่นระบบระหว่างประเทศที่มีสหประชาชาติเป็นแกนหลัก

ประเทศใดปฏิเสธหรือยังไม่ตอบรับ

ฝรั่งเศสและนอร์เวย์ปฏิเสธคำเชิญ โดยให้เหตุผลว่ากังวลบทบาทซ้ำซ้อนกับสหประชาชาติ

ประธานาธิบดียูเครน โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี ระบุว่า “ยากจะนั่งโต๊ะเดียวกับรัสเซีย”

นายกรัฐมนตรีอิตาลี จอร์เจีย เมโลนี ชี้ว่าอาจขัดรัฐธรรมนูญ

ขณะที่ไอร์แลนด์ยังอยู่ระหว่างพิจารณา

ประเด็นกังวลสำคัญ

ความกังวลหลักต่อBoard of Peace ได้แก่

• อำนาจหน้าที่ที่ขยายวงกว้างเกินขอบเขตเดิม
  • ทรัมป์ดำรงตำแหน่งประธานแบบไม่มีกำหนด
  • ค่าธรรมเนียม 1,000 ล้านดอลลาร์เพื่อซื้อที่นั่งถาวร หลังครบวาระ 3 ปี
  • ความเสี่ยงต่อความโปร่งใสและการบ่อนทำลายบทบาทของสหประชาชาติ

แม้ทรัมป์จะระบุว่าองค์กรนี้จะไม่แทนที่สหประชาชาติอย่างเป็นทางการ แต่คำพูดและเนื้อหาในกฎบัตรที่พาดพิงถึงสถาบันที่ล้มเหลว ก็ยิ่งเพิ่มแรงกังขาจากประชาคมโลก

อย่างไรก็ดีเจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหประชาชาติยืนยันว่า บทบาทของ UN จะไม่ถูกแทนที่ และยังคงเป็นแกนหลักของระบบพหุภาคีโลกต่อไป

อ้างอิง : edition.cnn.com

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้องกับ สถานการณ์รอบโลก ทั้งหมด ได้ที่นี่