ระวัง! "น้ำส้มเถื่อน" ระบาด เปิดวิธีเช็ก แบบไหนแท้-ปลอม

บุกทลายโรงงานน้ำส้มเถื่อน ยึดเกล็ดส้มจากจีน ไร้ อย. กว่า 2 ตัน เปิดวิธีสังเกต แบบไหนแท้ แบบไหนปลอมอย่าซื้อ

กลายเป็นประเด็นที่ผู้บริโภคต้องจับตา หลังตำรวจสอบสวนกลาง หรือ CIB เข้าตรวจค้นแหล่งผลิตน้ำส้มพร้อมดื่มย่านอ่อนนุช 66 กรุงเทพมหานคร และตรวจยึด เกล็ดส้มกระป๋องจากต่างประเทศที่ลักลอบนำเข้า ไม่มี อย. น้ำหนักรวมกว่า 2,000 กิโลกรัม โดยพบว่าถูกนำมาใช้เป็นส่วนผสมในการผลิตน้ำส้มบรรจุขวดขายให้ประชาชนทั่วไป

เหตุการณ์นี้ไม่ใช่แค่คดีลักลอบนำเข้าสินค้า แต่ยังสะท้อนปัญหาความปลอดภัยด้านอาหาร เพราะผู้บริโภคอาจไม่รู้เลยว่าน้ำส้มที่ซื้อมาดื่ม มีวัตถุดิบมาจากแหล่งใด ผ่านมาตรฐานหรือไม่ และมีส่วนผสมตรงตามที่ผู้ขายกล่าวอ้างหรือเปล่า

ยึดเกล็ดส้มกระป๋องกว่า 2 ตัน ในแหล่งผลิตน้ำส้มพร้อมดื่ม

ตามรายงานของ ตำรวจสอบสวนกลาง เจ้าหน้าที่เข้าตรวจค้น 2 จุดในซอยอ่อนนุช 66 แขวงประเวศ เขตประเวศ กรุงเทพมหานคร พบเกล็ดส้มกระป๋องจากต่างประเทศจำนวน 112 ลัง รวม 672 กระป๋อง กระป๋องละประมาณ 3 กิโลกรัม น้ำหนักรวม 2,016 กิโลกรัม มูลค่ากว่า 500,000 บาท โดยเป็นสินค้าที่ต้องสงสัยว่าลักลอบนำเข้า ไม่ผ่านพิธีการศุลกากร และไม่มีเอกสารอนุญาตจาก อย.

รายงานยังระบุว่า เกล็ดส้มดังกล่าวถูกนำไปใช้เป็นส่วนผสมในการผลิตน้ำส้มพร้อมดื่มบรรจุขวด ขณะที่เจ้าหน้าที่ได้แจ้งข้อกล่าวหาผู้เกี่ยวข้องตามกฎหมายศุลกากร และตรวจยึดของกลางไว้เพื่อดำเนินการตามขั้นตอนต่อไป

เกล็ดส้มกระป๋องคืออะไร?

หลายคนอาจสงสัยว่า “เกล็ดส้ม” ที่พบในน้ำส้มคืออะไร แท้จริงแล้วเกล็ดส้ม หรือเนื้อส้มเล็ก ๆ ที่ลอยอยู่ในน้ำส้ม อาจมาจากถุงน้ำส้มภายในกลีบส้ม ซึ่งในอุตสาหกรรมอาหารสามารถนำมาแปรรูปเพื่อใช้เป็นส่วนผสมในน้ำผลไม้หรือเครื่องดื่มได้

ในกระบวนการผลิตที่ได้มาตรฐาน วัตถุดิบกลุ่มนี้ต้องมาจากแหล่งที่ตรวจสอบได้ ผ่านการผลิตภายใต้หลักสุขลักษณะ มีการควบคุมสารที่ใช้ในกระบวนการแปรรูป และผ่านการฆ่าเชื้ออย่างเหมาะสม โดยงานด้านเทคโนโลยีอาหารระบุว่าอุตสาหกรรมส้มกระป๋องมีขั้นตอนลอกเยื่อหุ้มกลีบส้มด้วยกระบวนการกรดหรือด่างภายใต้เงื่อนไขควบคุม ก่อนนำไปแปรรูปต่อ

ดังนั้น เกล็ดส้มกระป๋องไม่ใช่วัตถุดิบที่ผิดเสมอไป หากผลิตและนำเข้าอย่างถูกต้อง มีมาตรฐาน และมีเอกสารรับรองครบถ้วน แต่กรณีที่เป็นวัตถุดิบลักลอบนำเข้า ไม่มี อย. หรือไม่สามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้ ย่อมเพิ่มความเสี่ยงต่อผู้บริโภค เพราะไม่รู้ว่าผ่านกระบวนการผลิต การเก็บรักษา และการขนส่งอย่างปลอดภัยหรือไม่

น้ำส้มเถื่อน กับน้ำส้มปลอม ต่างกันอย่างไร?

กรณีนี้ทำให้หลายคนสับสนระหว่างคำว่า “น้ำส้มเถื่อน” กับ “น้ำส้มปลอม” ซึ่งในทางปฏิบัติอาจมีความเกี่ยวข้องกัน แต่ความหมายไม่เหมือนกันเสียทีเดียว

น้ำส้มเถื่อน มักใช้เรียกกรณีที่ผลิตหรือใช้วัตถุดิบที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย เช่น วัตถุดิบลักลอบนำเข้า ไม่มี อย. ไม่มีเอกสารแหล่งที่มา ผลิตในสถานที่ที่ไม่ได้รับอนุญาต หรือไม่ผ่านมาตรฐานด้านสุขลักษณะ ซึ่งทำให้ตรวจสอบความปลอดภัยได้ยาก

ส่วน น้ำส้มปลอม หรืออาหารที่เข้าข่ายปลอมปน คือกรณีที่ผู้ผลิตใช้ส่วนผสมอื่น เช่น น้ำเปล่า สี กลิ่นสังเคราะห์ สารให้ความหวาน หรือวัตถุดิบที่ทำให้ดูเหมือนมีเนื้อส้ม แล้วแสดงหรือโฆษณาให้ผู้บริโภคเข้าใจว่าเป็นน้ำส้มแท้หรือน้ำส้มคั้นสด 100% ทั้งที่ไม่เป็นความจริง

อย. เคยให้ข้อมูลว่า การจำหน่ายอาหารปลอมจากการแสดงฉลากเพื่อลวงผู้บริโภค มีความผิดตามกฎหมายอาหาร ขณะที่ผู้บริโภคสามารถตรวจสอบเลข อย. ของผลิตภัณฑ์ได้ผ่านระบบของ อย. หรือ LINE @FDATHAI ก่อนตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์สุขภาพ

4 วิธีสังเกตน้ำส้มก่อนซื้อ แบบไม่ต้องชิม

การดูด้วยตาเปล่าไม่สามารถยืนยันได้ 100% ว่าน้ำส้มเป็นของแท้หรือปลอม แต่ช่วยให้ผู้บริโภคตั้งข้อสังเกตเบื้องต้นได้ โดยเฉพาะเมื่อต้องซื้อจากร้านที่ไม่คุ้นเคยหรือสินค้าที่ไม่มีฉลากชัดเจน

1. สีต้องดูเป็นธรรมชาติ ไม่ส้มจัดผิดปกติ

น้ำส้มคั้นแท้มักมีสีส้มอมเหลืองหรือส้มอ่อน ขุ่นเล็กน้อย ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ของส้ม หากน้ำส้มมีสีสดจัด สว่างผิดธรรมชาติ หรือสีเข้มเท่ากันทุกขวดอย่างผิดสังเกต ควรระวังว่าอาจมีการเติมสีหรือใช้ส่วนผสมอื่นมากกว่าน้ำส้มแท้

2. ตั้งทิ้งไว้แล้วควรมีการแยกชั้นบ้าง

น้ำส้มคั้นแท้ที่ไม่ได้ใส่สารช่วยคงตัวมากนัก เมื่อตั้งทิ้งไว้ระยะหนึ่งอาจเกิดการแยกชั้น มีเนื้อส้มหรือกากส้มลอยขึ้นหรือตกตะกอนด้านล่าง ขณะที่น้ำส้มที่ผสมจากหัวเชื้อหรือผงปรุงแต่งบางชนิด อาจดูเนียนเป็นเนื้อเดียวกันมากผิดปกติ

3. เกล็ดส้มควรมีขนาดไม่เท่ากันตามธรรมชาติ

น้ำส้มคั้นจริงมักมีเนื้อส้ม เยื่อส้ม และกากส้มที่ขนาดไม่สม่ำเสมอ หากพบว่าเกล็ดส้มมีลักษณะคล้ายกันหมด ขนาดใกล้เคียงกันมาก หรือดูคล้ายวุ้นเหนียวผิดธรรมชาติ ควรตั้งข้อสงสัยว่าอาจมีการใช้เกล็ดส้มแปรรูปเพื่อเพิ่มความสมจริง

4. ราคาและฉลากต้องน่าเชื่อถือ

น้ำส้มคั้นสดมีต้นทุนจากผลไม้ การคั้น การบรรจุ และการเก็บรักษา หากพบสินค้าปริมาณมากแต่ราคาถูกผิดปกติ ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ สำหรับน้ำส้มบรรจุขวด ควรเลือกสินค้าที่มีฉลากชัดเจน ระบุผู้ผลิต สถานที่ผลิต วันผลิตหรือวันหมดอายุ ส่วนประกอบ และเลข อย. ที่ตรวจสอบได้

ซื้ออย่างไรให้ปลอดภัยขึ้น?

• เลือกซื้อจากร้านที่สะอาด น่าเชื่อถือ และมีการเก็บรักษาในอุณหภูมิที่เหมาะสม
• หากเป็นน้ำส้มบรรจุขวด ควรมีฉลากครบถ้วนและตรวจสอบเลข อย. ได้
• หลีกเลี่ยงสินค้าที่ราคาถูกผิดปกติ สีจัดเกินไป หรือไม่มีวันผลิต-วันหมดอายุ
• สังเกตกลิ่น สี รส และลักษณะขวด หากมีฝาบวม กลิ่นผิดปกติ หรือมีฟองมาก ควรหลีกเลี่ยง
• ไม่ควรซื้อน้ำส้มที่วางกลางแดดหรือไม่ได้แช่เย็น โดยเฉพาะน้ำผลไม้สดที่ไม่มีสารกันเสีย

สรุป คดีน้ำส้มเถื่อนเตือนอะไรผู้บริโภค?

คดีโรงงานน้ำส้มเถื่อนย่านอ่อนนุช 66 ทำให้เห็นว่า เครื่องดื่มที่ดูเหมือนธรรมดาและซื้อได้ง่าย อาจมีเบื้องหลังวัตถุดิบที่ผู้บริโภคตรวจสอบไม่ได้ โดยเฉพาะหากใช้ส่วนผสมลักลอบนำเข้า ไม่มี อย. หรือผลิตในสถานที่ที่ไม่ได้มาตรฐาน

เกล็ดส้มกระป๋องไม่ใช่สิ่งผิด หากมาจากแหล่งผลิตที่ได้มาตรฐานและนำเข้าอย่างถูกต้อง แต่เมื่อเป็น “เกล็ดส้มเถื่อน” ที่ไม่มีเอกสารรับรอง ความเสี่ยงจึงอยู่ที่ความไม่แน่นอนของวัตถุดิบ กระบวนการผลิต และสุขลักษณะตลอดเส้นทางก่อนถึงมือผู้บริโภค

ทางที่ดี ผู้บริโภคควรเลือกซื้อน้ำส้มจากแหล่งที่ไว้ใจได้ สังเกตสี กลิ่น ราคา ฉลาก และเลข อย. ก่อนซื้อ เพราะการรู้เท่าทันตั้งแต่หน้าร้าน ไม่เพียงช่วยป้องกันความเสี่ยงต่อสุขภาพ แต่ยังช่วยลดโอกาสสนับสนุนผู้ผลิตที่เอาเปรียบผู้บริโภคด้วยบคุม