ประวัติศาสตร์อยุธยาฉบับรวบรัด | ตอนที่ 2 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ (ภาคต้น)
พบกับเรื่องราวของมหากาพย์บทความ 6 ตอนรวด ประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยาฉบับรวบรัด โดยในตอนนี้จะพูดถึงเรื่องราวของราชวงศ์สุพรรณภูมิ อันเป็นราชวงศ์ที่สองของกรุงศรีอยุธยา และเป็นราชวงศ์ที่ยาวนานที่สุดของกรุงศรีอยุธยาอีกด้วย
• บทความนี้จะนำเสนอในรูปแบบของไทม์ไลน์เวลา ดังนั้นในบางเหตุการณ์ที่มีความละเอียดซับซ้อน อาจจะไม่ได้ปรากฏอยู่ในไทม์ไลน์นี้
• เพื่อให้ง่ายต่อการเข้าใจ ปีที่ใช้จะเป็นปีพุทธศักราช (พ.ศ.)
• พ.ศ. 1967
สมเด็จพระอินทราชาสวรรคต เกิดการแย่งชิงราชสมบัติระหว่างพระโอรสคือ เจ้าอ้ายพระยาและเจ้ายี่พระยา แต่ปรากฏว่าเจ้าอ้ายพระยาและเจ้ายี่พระยาได้ทรงชนช้างต่อสู้จนสิ้นพระชนม์ด้วยกันทั้งคู่
ด้วยเหตุนี้พระอนุชาของทั้งสองคือ เจ้าสามพระยาจึงได้ขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์อยุธยาพระนาม สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 หรือสมเด็จเจ้าสามพระยา
ในรัชกาลของสมเด็จเจ้าสามพระยา อยุธยาสามารถเอาชนะและเข้ายึดครองอาณาจักรเขมรได้อย่างเด็ดขาด นอกจากนี้พระองค์ยังได้มอบหมายให้พระราเมศวรพระโอรสไปดำรงตำแหน่งเป็นอุปราชที่เมืองพิษณุโลก (หรือสองแคว) อันส่งผลให้อำนาจของอาณาจักรอยุธยามีกำลังที่เพิ่มขึ้น
-----
• พ.ศ. 1991
สมเด็จเจ้าสามพระยาสวรรคต พระราเมศวรอุปราชเมืองพิษณุโลกผู้เป็นพระโอรส จึงได้ขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์อยุธยาพระนาม สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
ในรัชกาลของพระองค์ได้มีการปฏิรูปการปกครองไม่ว่าจะเป็น การปกครองแบบจตุสดมภ์, การกำหนดลำดับขั้นของศักดินาและบรรดาศักดิ์, การออกกฎมณเฑียรบาลของราชสำนักและตำแหน่งหน้าที่ของข้าราชการ
ตลอดรัชกาล สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถได้ทรงประทับอยู่ที่เมืองพิษณุโลก เนื่องจากในช่วงเวลานั้นกรุงศรีอยุธยาได้ทำศึกกับอาณาจักรล้านนาของพระเจ้าติโลกราช
นอกจากนี้อาณาจักรสุโขทัยยังได้ถูกผนวกรวมเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรอยุธยาอย่างเป็นทางการในรัชกาลของพระองค์อีกด้วย
สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถครองราชย์เป็นเวลารวมทั้งสิ้น 40 ปี พระองค์จึงเป็นกษัตริย์อยุธยาที่ครองราชย์ยาวนานมากที่สุด
-----
• พ.ศ. 2031
สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถสวรรคต พระโอรสของพระองค์ขึ้นครองราชย์เป็น สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3
-----
พ.ศ. 2034
พระบรมราชาธิราชที่ 3 สวรรคต พระอนุชาต่างแม่ของพระองค์ขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
ในรัชกาลของพระองค์ ความสัมพันธ์ของไทยกับชาติตะวันตกได้เริ่มต้นขึ้น ในปี พ.ศ. 2054 ชาวโปรตุเกสได้รับอนุญาตให้ตั้งบ้านเรือนและทำการค้าในอยุธยา และตามหัวเมืองต่าง ๆ ของไทย
นอกจากนี้ราชสำนักอยุธยายังได้อนุญาตให้ชาวโปรตุเกสสามารถเผยแพร่ศาสนาคริสต์ในอยุธยาได้อย่างเสรีอีกด้วย
ในการติดต่อกับโปรตุเกส นอกจากจะทำให้ไทยได้ผลประโยชน์จากด้านการค้าแล้ว ไทยยังได้เรียนรู้ในศิลปะและวิทยาการอันล้ำสมัยของตะวันตกด้วย อาทิ การสร้างป้อมปราการ, การทำปืนไฟ รวมไปถึงยุทธวิธีการรบแบบสมัยใหม่ เป็นต้น
-----
พ.ศ. 2072
สมเด็จพระราชาธิบดีที่ 2 สวรรคต พระหน่อพุทธางกูรพระโอรสขึ้นครองราชย์สืบต่อมาเป็น สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4
เมื่อเสด็จขึ้นครองราชย์ สมเด็จพระหน่อพุทธางกูรได้ทรงตั้งให้พระไชยราชาผู้เป็นพระอนุชาต่างแม่ ดำรงตำแหน่งเป็นอุปราชครองเมืองพิษณุโลก เพื่อควบคุมอำนาจของหัวเมืองฝ่ายเหนือ
-----
พ.ศ. 2077
สมเด็จพระหน่อพุทธางกูรสวรรคต พระโอรสของพระองค์คือ พระรัษฎาธิราช พระชนมายุเพียง 5 พรรษา ขึ้นครองราชย์สืบต่อมา
แต่ทว่าพระรัษฎาธิราชก็ครองราชย์ได้เพียงแค่ราว 5 เดือน พระไชยราชาก็ทรงยกทัพจากเมืองพิษณุโลกบุกชิงราชสมบัติ พระไชยราชาทรงปราบดาภิเษกเป็นกษัตริย์อยุธยา ส่วนพระรัษฎาธิราชถูกสำเร็จโทษ
-----
พ.ศ. 2081
การศึกระหว่างไทยกับพม่าได้เริ่มต้นขึ้นครั้งแรกในรัชกาลของสมเด็จพระไชยราชา เมื่อพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้แห่งอาณาจักรตองอูได้ทรงยกทัพบุกโจมตีเมืองเชียงกราน ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างเขตแดนของไทยและมอญทางด่านเจดีย์สามองค์
ซึ่งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของสงครามระหว่างไทยกับพม่า ที่กินระยะเวลายาวนานเกือบ 300 ปี
โปรดติดตามตอนต่อไป
-----
อ้างอิง
- หนังสือประวัติศาสตร์ไทย สำนักพิมพ์ Torch
- หนังสือสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน ฉบับเสริมการเรียนรู้ เล่มที่ 3
- https://www.renown-travel.com/historicalsites/ayutthaya/history.html
- https://www.britannica.com/place/Thailand/The-Ayutthayan-period-1351-1767
- https://en.m.wikipedia.org/wiki/Ayutthaya_Kingdom