อดีตพนักงานบริษัท สู่เจ้าของฟาร์มจิ้งหรีด แหล่งโปรตีนชั้นยอด อาหารแห่งอนาคต
“แมลง” เป็นสัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลัง มีลักษณะสำคัญคือมีลำตัวเป็นข้อปล้อง ซึ่งอาจแบ่งเป็น 2 หรือ 3 ส่วน สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน แมลงเป็นสัตว์ที่ถือกำเนิดมาก่อนสัตว์อื่นๆ ในโลก สามารถปรับเปลี่ยนตัวตามสภาพแวดล้อมได้ดี และขยายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว สามารถพบเห็นได้ตามแหล่งที่อยู่อาศัยตามพื้นที่ต่างๆ ทั้งในน้ำ บนบก และในอากาศ ซึ่งแมลงถือเป็นสัตว์ที่มีจำนวนมากกว่าสัตว์อื่นๆ ในโลก
แมลง ไม่เพียงแต่มีบทบาทสำคัญในธรรมชาติ แต่ยังสร้างสีสันและอยู่รอบๆ ตัวของเราในชีวิตประจำวันมาตั้งแต่สมัยโบราณ อย่างเช่น “ชนกว่าง” เป็นการละเล่นพื้นบ้านล้านนา หรือแม้แต่งานศิลปะหลายๆ แขนงก็ได้รับแรงบันดาลใจจากแมลง ทั้งรูปทรง สีสัน ลวดลายที่งดงามของแมลงนานาชนิด
“จิ้งหรีด” เป็นแมลงอีกหนึ่งชนิดที่ถือเป็นแมลงเศรษฐกิจที่นิยมเลี้ยงและนำมาบริโภคทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ เนื่องจากมีรสชาติอร่อย กรอบ มัน และมีคุณค่าทางโภชนาการสูง จิ้งหรีดถือเป็นแหล่งโปรตีนที่ดีที่สุดชนิดหนึ่ง จิ้งหรีด 300 กรัม มีโปรตีนเท่ากับเนื้อ 1 กิโลกรัม แต่แมลงนั้นย่อยง่ายกว่า นอกจากนี้ ยังอุดมไปด้วยวิตามินบี 12 มีแคลเซียมที่มากกว่านม และมีธาตุเหล็กที่มากกว่าผักขม
ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่มีวัฒนธรรมการบริโภคแมลง ซึ่งในอดีตมีการจับจิ้งหรีดตามธรรมชาติมาบริโภคในครัวเรือน แต่เนื่องด้วยแมลงเมื่อนำมาแปรรูปด้วยการทอดแล้ว มีความกรอบ มัน กินเล่นจนเพลิน ทำให้เกิดความนิยมเพิ่มมากขึ้น จึงทำให้เกิดการเลี้ยงจิ้งหรีดระบบฟาร์มขึ้นมา ซึ่งประเทศไทยถือเป็นประเทศแรกที่พัฒนารูปแบบการเลี้ยงจิ้งหรีดระบบฟาร์ม
การเพาะเลี้ยงจิ้งหรีดถือเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่เกษตรกรสามารถทำเป็นอาชีพหลักก็ดี หรืออาชีพเสริมก็ได้ สามารถสร้างรายได้ในระดับชุมชน และในปัจจุบันสามารถส่งออกจิ้งหรีดไปขายยังต่างประเทศได้แล้ว ทำให้ตลาดโลกรู้จักแหล่งโปรตีนชั้นยอดอย่างจิ้งหรีด จิ้งหรีดจึงเป็นแมลงเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ทั้งระดับชุมชนและระดับประเทศ
คุณปิยพจน์ ราชโครต หรือ คุณต้น อายุ 31 ปี อาศัยอยู่บ้านเลขที่ 103 ตำบลหนองนาแซง อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ ประกอบอาชีพเป็นเกษตรกรเพาะเลี้ยงจิ้งหรีดระบบฟาร์ม ปัจจุบัน คุณปิยพจน์ เป็นเจ้าของ บ้านจิ้งหรีดทอฝันฟาร์ม 3 ปีแล้ว คุณปิยพจน์ กล่าวว่า เดิมทีเป็นพนักงานบริษัทแห่งหนึ่งที่กรุงเทพฯ ทำงานประจำอยู่หลายปี แต่มีปัญหาในครอบครัวที่ทำให้ต้องออกจากงานประจำ เนื่องจากพ่อแม่ของภรรยาป่วยหนัก ไม่มีคนดูแล จึงเป็นเหตุผลที่ต้องทำให้กลับมาอยู่บ้านเกิดของภรรยา จังหวัดชัยภูมิ
แต่เริ่มเดิม คุณปิยพจน์และภรรยาเกิดในครอบครัวของชาวนา ทำให้เมื่อคุณปิยพจน์กลับมาอยู่จังหวัดชัยภูมิ จึงได้มาสานต่ออาชีพทำนาของพ่อแม่ภรรยา แต่ด้วยการทำนาสามารถทำได้ 1 ครั้ง ต่อปี และในช่วงนั้นราคาข้าวก็ไม่ได้ดีเท่าที่ควร ทำให้คุณปิยพจน์มองหาอาชีพเสริมที่สามารถทำควบคู่ไปกับการทำนาได้ และสามารถหารายได้จากสิ่งนั้นเพื่อมาจุนเจือครอบครัว ในแต่ละวันแต่ละเดือน
คุณปิยพจน์ กล่าวว่า ตนเองเป็นคนที่ชอบเลี้ยงสัตว์มาก จึงหวังว่าจะสร้างรายได้จากความชอบ แต่ก็ลองผิดลองถูกมาหลายครั้ง จนได้มาพบกับการเลี้ยงจิ้งหรีดที่เข้ามาพลิกชีวิตคุณปิยพจน์ เนื่องด้วยจิ้งหรีดเป็นสัตว์ที่อายุสั้น ให้ผลผลิตเร็ว ใช้เวลาเลี้ยงเพียง 1-1 เดือนครึ่ง ก็สามารถขายได้แล้ว แต่ต้องยอมรับเลยว่า การเลี้ยงจิ้งหรีดค่อนข้างดูแลจุกจิก แต่หากมีใจรักและชื่นชอบ การเลี้ยงจิ้งหรีดก็ถือเป็นสิ่งที่ง่ายนิดเดียว
คุณปิยพจน์ อธิบายถึงขั้นตอนการดูแลและเพาะเลี้ยงจิ้งหรีดระบบฟาร์ม การเตรียมบ่อเลี้ยงจิ้งหรีดระบบฟาร์ม ส่วนใหญ่จะเลี้ยงในบ่อสำเร็จรูป โดยวัสดุบ่อสำเร็จรูปจะเป็นสมาร์ทบอร์ด ขนาดของ 1 บ่อ ยาว 240 เซนติเมตร สูง 60 เซนติเมตร กว้าง 120 เซนติเมตร ภายในบ่อจะวางแผงไข่กระดาษไว้ เพื่อเป็นที่อยู่อาศัยให้กับจิ้งหรีด และเพื่อจิ้งหรีดเอาไว้หลบซ่อน ในบ่อต้องมีถาดใส่อาหารเพื่อให้จิ้งหรีดมากิน และมีท่อน้ำที่ปลายท่อพันด้วยผ้า คอยเปิดน้ำหยดเพื่อให้จิ้งหรีดได้มาดูดกินน้ำผ่านผ้าที่พันไว้บริเวณท่อน้ำ
ในส่วนของการเพาะเลี้ยงจิ้งหรีด เริ่มจากการฟักไข่ ต้องดูแลเรื่องอุณหภูมิจนกว่าจะฟักเป็นตัวอ่อน วางกล่องฟักไข่ลงในลังปิดผนึก วางไว้ ควบคุมอุณหภูมิที่จุดวางกล่องให้อยู่ระหว่าง 28-35 องศาเซลเซียส รอประมาณ 7-10 วัน ลูกจิ้งหรีดออกมามากมาย จากนั้นก็สามารถนำจิ้งหรีดลงบ่อเลี้ยงได้ อาหารหลักที่ฟาร์มจะให้คือ อาหารสำเร็จรูปโปรตีน 21 เปอร์เซ็นต์ จะทำให้จิ้งหรีดโตเร็ว การให้อาหารจะให้ในเวลาเช้า-เย็น และคอยให้น้ำ จากนั้นนับไปอีก 1-1 เดือนครึ่ง จิ้งหรีดก็โตเต็มวัยสามารถขายได้แล้ว ปัจจุบันฟาร์มมีบ่อจิ้งหรีดทั้งหมด 30 กว่าบ่อแล้ว และจะขยายเพิ่มขึ้นอีก เนื่องจากจิ้งหรีดมีความต้องการของตลาดสูงมาก
คุณปิยพจน์ กล่าวว่า ตลาดของจิ้งหรีดมีความต้องการอยู่เสมอ ทั้งกลุ่มลูกค้าทั่วไปภาคอีสาน และกลุ่มพ่อค้าคนกลางรายใหญ่ๆ ตลาดจิ้งหรีดสามารถไปได้ทั้งปี แต่จะมีราคาขึ้นลงตามสภาพอากาศ เพราะจิ้งหรีดจะเพาะพันธุ์ง่ายและโตเร็วในช่วงฤดูร้อน เลี้ยงเพียง 30-40 วัน ก็สามารถขายได้แล้ว ทำในจิ้งหรีดราคาลดลง แต่ไม่เกิน 10-15 บาท หากเป็นช่วงนอกฤดูการเพาะเลี้ยงจะโตช้าบ้างอาจใช้เวลาเลี้ยง 40-50 วัน แต่ก็ไม่ได้ยากเกินความสามารถในช่วงนั้นจะมีราคาที่สูง
จิ้งหรีดเลี้ยงไม่ยาก ตลาดมีรองรับไว้แล้ว เพียงแต่ศึกษาให้รู้จริงเราจะมีรายได้ไม่ขาดมือ จิ้งหรีดถือเป็นแหล่งโปรตีนสำคัญ เป็นอาหารแห่งอนาคต ต่างประเทศในหลายๆ ประเทศยอมรับโปรตีนจากจิ้งหรีด หวังว่าในอนาคต จิ้งหรีดจะถูกยกระดับให้เป็น 1 ในแหล่งโปรตีนชั้นยอด
สำหรับท่านใดที่สนใจจิ้งหรีด ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ คุณปิยพจน์ ราชโครต หรือ คุณต้น อายุ 31 ปี อาศัยอยู่บ้านเลขที่ 103 ตำบลหนองนาแซง อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ โทรศัพท์ 088-706-6568 หรือติดตามความเคลื่อนไหวได้ทางเฟซบุ๊ก บ้านจิ้งหรีดทอฝันฟาร์ม บ.กุดละลม จังหวัดชัยภูมิ
เผยแพร่ครั้งแรกในระบบออนไลน์วันจันทร์ที่ 25 เมษายน พ.ศ.2565
สำหรับแฟนๆ นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน หากต้องการนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านรายปักษ์ ส่งตรงถึงบ้าน รวดเร็วทันใจอ่านได้ในทุกๆ 15 วัน สามารถสมัครสมาชิกได้ที่ คลิกลิ้ง https://shorturl.asia/0zJwQ - Line: @matichonbook หรือ สำนักพิมพ์มติชน เลขที่ 12 ถนนเทศบาลนฤมาล หมู่บ้านประชานิเวศน์ 1 แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900 ติดต่อฝ่ายขาย 02-589-0020 ต่อ 3354