รู้จัก ‘โลกเดือด’ สัญญาณเตือนเข้าสู่วิกฤติ
The Bangkok Insight
อัพเดต 07 พ.ค. 2567 เวลา 03.35 น. • เผยแพร่ 07 พ.ค. 2567 เวลา 03.35 น. • The Bangkok Insightรู้จัก "โลกเดือด" สัญญาณเตือนเข้าสู่วิกฤติ และผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในอนาคต
หลังจากนายอันโตนิโอ กูเตร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ (United Nations) กล่าวเตือนที่น่ากลัวที่สุดเกี่ยวกับภัยพิบัติทางสภาพอากาศในอนาคต ว่า ยุคของภาวะโลกร้อน (global warming) ได้สิ้นสุดลงแล้ว และจากนี้ไป โลกเข้าสู่ยุค ‘โลกเดือด’ (global boiling) การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศอยู่ที่นี่ มันน่ากลัวมาก และเป็นแค่การเริ่มต้นเท่านั้น
ถ้าถามว่า ยุคโลกเดือด (Global Boiling) คืออะไร ในเรื่องนี้ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ นักวิทยาศาสตร์ทางทะเล และอาจารย์ประจำภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เปิดเผยว่า"ภาวะโลกเดือด" ในแง่ของวิทยาศาสตร์ไม่มีถ้อยคำนี้ ถ้อยคำที่เรามีอยู่คือภาวะโลกร้อน แต่ถ้อยคำนี้ออกมาจากการพูดของเลขาธิการสหประชาชาติ จึงหมายถึงว่า โลกร้อนเข้าสู่จุดวิกฤติ และที่สำคัญคือความวิกฤตินี้ยังไม่เห็นทางออก และจะมีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ
ภาวะโลกเดือด อาจจะเกิดขึ้นจากสถานการณ์ที่ผ่านมา 4-5 ปี ซึ่ง 3 ปีที่ผ่านมานั้น เป็นช่วงของลานีญา โลกจะเย็นกว่าปกติ นอกจากนี้ยังมีเรื่องของโควิด-19 ทำให้คนหันไปสนใจเรื่องของโรคระบาด แต่ในปีนี้เป็นปีของเอลนีโญ จะทำให้โลกร้อนขึ้น แล้งมากขึ้น
เพราะฉะนั้นเมื่อโลกร้อนมาถึงช่วงของเอลนีโญ จึงเป็นปรากฏการณ์ที่ซ้อนทับกัน ทำให้อุณหภูมิของโลกสูงเป็นประวัติการณ์ เมื่อเดือนกรกฎาคม 2566 ที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์พบว่าเป็นเดือนกรกฎาคมที่ร้อนที่สุดตั้งแต่เคยมีบันทึกมา และเรายังเชื่อต่อไปว่ายังมีอีกหลายต่อหลายเดือนที่จะร้อนกว่านี้ในอนาคต
นอกจากนี้ เว็บไซต์ สหประชาชาติ ประเทศไทย ได้ให้ข้อมูลถึงผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ดังนี้
- อุณหภูมิสูงขึ้น
เมื่อความเข้มข้นของก๊าซเรือนกระจกเพิ่มสูงขึ้น อุณหภูมิพื้นผิวของโลกก็จะเพิ่มสูงตามไปด้วยเช่นกัน เกือบทุกภูมิภาคบนโลกต้องเผชิญกับคลื่นความร้อนมากขึ้นในขณะที่วันซึ่งอากาศร้อนก็มีจำนวนเพิ่มขึ้น ปี 2020 เป็นปีที่อากาศร้อนที่สุดในประวัติการณ์ อุณภูมิที่สูงขึ้นจะทำให้เกิดโรคและความเจ็บป่วยอันเนื่องมาจากความร้อน และทำให้การทำงานหรือการเดินทางลำบากขึ้น ไฟป่าก็จะเกิดง่ายขึ้นและลุกลามเร็วกว่าเดิม อุณหภูมิในบริเวณขั้วโลกเหนือสูงขึ้นด้วยความเร็วอย่างน้อย 2 เท่าของค่าเฉลี่ยทั่วโลก
- พายุรุนแรงขึ้น
การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิส่งผลต่อปริมาณฝน โดยทำให้เกิดพายุที่รุนแรงขึ้นและถี่ขึ้น เกิดน้ำท่วม ดินถล่ม สร้างความเสียหายแก่บ้านเรือนและชุมชน คิดเป็นมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐ
- ภัยแล้งสาหัสขึ้น
หลายภูมิภาคเริ่มขาดแคลนน้ำ ความแห้งแล้งจะยิ่งทำให้พายุฝุ่นและพายุทรายรุนแรงมากขึ้นจนอาจพัดพาทรายปริมาณหลายพันตันข้ามทวีปได้เลย ทะเลทรายที่ขยายตัวทำให้พื้นที่ในการเพาะปลูกลดลง ผู้คนมากมายไม่มีน้ำดื่มน้ำใช้เพียงพอต่อการดำรงชีวิต
- น้ำทะเลร้อนและสูงขึ้น
มหาสมุทรต้องดูดซับความร้อนส่วนใหญ่อันเกิดจากภาวะโลกร้อน ส่งผลให้น้ำแข็งละลายและระดับน้ำทะเลสูงขึ้น ซึ่งถือเป็นภัยต่อชุมชนริมชายฝั่งและบนเกาะต่างๆ นอกจากความร้อน มหาสมุทรยังต้องดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ไม่ให้ขึ้นไปบนชั้นบรรยากาศ จนทำให้น้ำทะเลเป็นกรดและเป็นอันตรายต่อสัตว์ทะเล
- สิ่งมีชีวิตสูญพันธุ์
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นภัยต่อการอยู่รอดของสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ทั้งบนบกและในน้ำ ยิ่งอุณหภูมิสูงขึ้น ภัยธรรมชาติก็ยิ่งรุนแรงขึ้น ไม่ว่าจะไฟป่า สภาพภูมิอากาศที่สุดขั้ว หรือการแพร่กระจายของแมลงศัตรูพืชและโรคระบาด สิ่งมีชีวิตบางชนิดอาจย้ายถิ่นอาศัยเพื่อความอยู่รอด ในขณะที่บางชนิดก็ไม่สามารถทำได้ ขณะนี้ โลกกำลังสูญเสียสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ต่าง ๆในอัตราที่เร็วกว่าช่วงเวลาใด ๆ ที่เคยบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ของมนุษย์ถึง 1,000 เท่า สิ่งมีชีวิตกว่า 1 ล้านชนิดเสี่ยงที่จะสูญพันธุ์ภายในไม่กี่ทศวรรษข้างหน้า
- อาหารขาดแคลน
สภาพอากาศที่แปรปรวนและรุนแรงซ้ำเติมปัญหาความอดอยากและภาวะทุพโภชนาการ ตลอดจนสร้างความเสียหายต่อการประมง การเพาะปลูก และปศุสัตว์ เพราะความร้อนทำให้แหล่งน้ำแห้งและพื้นที่ทุ่งหญ้าสำหรับเลี้ยงสัตว์ลดลง มหาสมุทรที่เป็นกรดมากขึ้นสร้างความเสียหายต่อทรัพยากรทางทะเลที่ใช้หล่อเลี้ยงผู้คนหลายพันล้านคน การเปลี่ยนแปลงของหิมะและน้ำแข็งในบริเวณขั้วโลกเหนือส่งผลกระทบอย่างหนักต่อปริมาณอาหารที่มาจากการเลี้ยงปศุสัตว์ การล่าสัตว์ และการประมง ความร้อนที่สูงยังทำให้ปริมาณน้ำและทุ่งหญ้าสำหรับเลี้ยงสัตว์หดหาย กระทบต่อปริมาณพืชผลและปศุสัตว์
- ปัญหาสุขภาพ
การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศทำให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บมากขึ้น เช่น โรคมาลาเรีย ส่งผลให้ผู้คนเจ็บป่วยเสียชีวิตจำนวนมากจนระบบสุขภาพไม่อาจรองรับได้ ส่วนในพื้นที่ที่ไม่สามารถเพาะปลูกหรือหาอาหารได้เพียงพอ ผู้คนก็ต้องเผชิญผลเสียต่อสุขภาพในด้านอื่นด้วย เช่น ความอดอยากและภาวะทุพโภชนาการ
- ความยากจนและการพลัดถิ่น
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นตัวกระตุ้นปัจจัยที่นำไปสู่ความยากจน เช่น อุทกภัยที่สร้างความเสียหายแก่ชุมชนแออัดในตัวเมือง บ้านเรือน ตลอดจนชีวิตของผู้คน และความร้อนที่เป็นอุปสรรคต่อการทำงานกลางแจ้ง ภัยพิบัติที่เกิดจากความร้อนทำให้ในแต่ละปีมีผู้คนต้องพลัดถิ่นถึง 23 ล้านคน และอีกนับไม่ถ้วนต้องเผชิญความยากจน
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- 'โลกร้อน' ทุบสถิติ 10 เดือนติด! นักวิทย์เตือน อาจคุกคามชีวิตมนุษยชาติ
- 'ซีพีเอฟ' แชร์ปฎิบัติการร่วมลดโลกร้อน ภายใต้ยุทธศาสตร์ 'CPF’s Journey to Net-Zero SBT'
- ‘ปวิช’ รับ net zero ท้าทาย ห่วงอีก 6 ปี นาฬิกาสภาพอากาศนับถอยหลัง
ติดตามเราได้ที่