‘เจ็บแค้นเคืองโกรธโทษฉันใย’ ย้อนดูเหตุการณ์เมื่อนายกฯ ดัตช์ถูกประชาชนรุมกินเป็นอาหาร

โยฮัน เดอ วิท (Johan De Witt) เป็นผู้นำทางการเมืองคนสำคัญของสาธารณรัฐดัตช์ (Dutch Republic) ในช่วงศตวรรษที่ 17 โดยดำรงตำแหน่งเป็นผู้รับบำนาญอาวุโส (Grand Pensionary) ซึ่งเทียบได้กับนายกรัฐมนตรีในสมัยนั้น

โยฮันเป็นผู้นำของสาธารณรัฐดัตช์ตั้งแต่ปี 1653 ในช่วงเวลาที่ไม่มีเจ้าผู้ครองนคร (Stadtholder) ซึ่งเป็นตำแหน่งผู้นำทางทหารและการเมืองที่คล้ายกษัตริย์ เขาและพี่ชายคอร์เนลิส (Cornelis De Witt) มีบทบาทสำคัญในการบริหารประเทศและเจรจาทางการทูต แต่ก็มีศัตรูทางการเมืองมากมาย โดยเฉพาะกลุ่มที่สนับสนุนราชวงศ์ออเรนจ์ (House of Orange) ที่ต้องการให้เจ้าผู้ครองนครกลับมามีอำนาจอีกครั้ง

ในปี 1672 หรือที่เรียกว่า ‘ปีแห่งหายนะ’ (Rampjaar) เนเธอร์แลนด์เผชิญวิกฤตจากการถูกรุกรานโดยฝรั่งเศส อังกฤษและพันธมิตร ความพ่ายแพ้ทางทหารและความวุ่นวายในประเทศ ทำให้ประชาชนโดยเฉพาะฝ่ายที่สนับสนุนราชวงศ์ออเรนจ์พากันต่อต้านและกล่าวโทษว่า โยฮันและคอร์เนลิสคือต้นเหตุของความเลวร้ายทั้งหมด ทั้งคู่ล้มเหลวในการปกป้องประเทศชาติและสมคบคิดกับศัตรู

จากกระแสต่อต้านกลายเป็นความแค้น โยฮันลาออกจากตำแหน่ง Grand Pensionary ส่วนคอร์เนลิสถูกจับกุมตัวในข้อหากบฎ ก่อนถูกตัดสินให้โดนเนรเทศ

วันที่ 20 สิงหาคม 1672 ระหว่างที่โยฮันเดินทางไปรับคอร์เนลิสที่เรือนจำในกรุงเฮก กลุ่มฝูงชนที่โกรธแค้นทั้งคู่ได้บุกเข้าไปเรือนจำก่อนจับตัวพวกเขารุมประชาทัณฑ์และสังหารจนเสียชีวิต แต่เรื่องไม่จบเพียงแค่นั้น มีบันทึกว่าร่างกายของพวกเขาถูกชำแหละ และอวัยวะบางชิ้นอย่างเช่นตับและลูกตาถูกกิน

แม้มีความเป็นไปได้ว่า บันทึกเรื่องนี้น่าจะมีการแต่งเติมเกินจริง แต่ก็มีหลักฐานที่อ้างว่า เป็นชิ้นส่วนร่างกายของทั้งคู่ ซึ่งก็คือลิ้นของโยฮันและนิ้วมือของคอร์เนลิส ที่ปัจจุบันอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์กรุงเฮก (Haags Historisch Museum)

อ้างอิง

• DutchReview. Johan de Witt: That time the Dutch people ate their prime minister. https://dutchreview.com/culture/dutch-history-crowds-ate-prime-minister/

• Haags Historisch Museum. Tongue and finger of Johan and Cornelis De Witt. https://www.haagshistorischmuseum.nl/en/museum/collection/masterpieces/tongue-and-finger-johan-and-cornelis-de-witt