ทำความรู้จัก บทบาท “แพทย์ชนบท” พลังขับเคลื่อน เพื่อความเท่าเทียมของคนไทย
“แพทย์ชนบท” พลังขับเคลื่อนเพื่อความเท่าเทียมของคนไทย คำว่า “แพทย์ชนบท” เป็นคำที่ได้ยินกันบ่อยในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา ในความเป็นจริงแล้ว กลุ่มแพทย์ชนบท ทำหน้าที่เป็นกระบอกเสียงสำคัญที่ช่วยผลักดันให้การรักษาพยาบาลกระจายไปถึงมือพี่น้องประชาชนทั่วประเทศมาอย่างยาวนาน ถึงแม้ภาพของชนบทในวันนี้จะเปลี่ยนไปจากเมื่อ 20-30 ปีก่อน แต่หัวใจสำคัญของแพทย์ชนบทที่ยังคงทำงานอยู่ทุกจังหวัดทั่วไทยก็คือ “การทำให้คนต่างจังหวัดได้รับสิทธิการรักษาที่เท่าเทียมกับคนในเมือง”
บทบาทที่ทำให้เราจดจำพวกเขาได้ดีที่สุด คือการออกมาเรียกร้องไม่ให้ยา เวชภัณฑ์ เครื่องมือแพทย์บุคลากร หรือแม้แต่งบประมาณ ไปกระจุกตัวอยู่แต่ในเมืองใหญ่เพียงอย่างเดียว จนกลายเป็น “หูเป็นตา” ที่คอยตรวจสอบ (Check and Balance) และทัดทานนโยบายภาครัฐที่อาจส่งผลกระทบต่อประชาชน ทำให้ระบบสาธารณสุขไทยเกิดความสมดุลมากขึ้น การศึกษาแนวคิดการเคลื่อนไหวทางสังคมของกลุ่มแพทย์ชนบทจึงเป็นสิ่งที่ทำให้ทราบถึงปัจจัยที่จะทำให้กลุ่มแพทย์ชนบทมีการเคลื่อนไหวเพื่อเรียกร้องความไม่เสมอภาค (Inequality) ในระบบสาธารณสุขที่ผ่านมา จากการนำเสนอผลการวิจัย “เศรษฐศาสตร์การเมืองว่าด้วยการเคลื่อนไหวทางสังคมของกลุ่มแพทย์ชนบท” โดย นายกันตภณ ตั้งอุทัยเรือง นิสิตศิลปะศาสตร์มหาบัณฑิต คณะเศรษฐศาสตร์ สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์การเมือง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งได้นำเสนอผลงานไปเมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2569 ณ วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้ ชี้ให้เห็นว่าไม่ว่าจะเป็นหมอผู้หญิงหรือหมอผู้ชาย ต่างก็พร้อมใจกันออกมาเคลื่อนไหวเพื่อประชาชนไม่ต่างกัน
แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ “แรงกระตุ้น” ที่ทำให้หมอเหล่านี้ออกมารวมตัวกัน หากนโยบายจากส่วนกลาง(ปัจจัยทางการเมือง) ไม่มีความเป็นธรรม หรือสร้างความเหลื่อมล้ำเราก็จะเห็นพลังของแพทย์ชนบทที่เข้มแข็งขึ้นทันที ในทางกลับกัน (ปัจจัยทางสังคม) หากชาวบ้านเข้าถึงการรักษาได้อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม การเคลื่อนไหวเหล่านั้นก็จะลดน้อยตามไปด้วย สุดท้ายแล้ว การเคลื่อนไหวของกลุ่มแพทย์ชนบทจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของคนในวิชาชีพแพทย์เท่านั้น แต่คือการต่อสู้เพื่อบอกว่า “ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนของประเทศ ทุกคนควรได้รับโอกาสในการรักษาพยาบาลที่ได้มาตรฐานและเป็นธรรมอย่างเท่าเทียมกัน” เพราะเป้าหมายสูงสุดไม่ใช่การคัดค้านเพื่อเอาชนะ แต่เป็นการทำให้มั่นใจว่าระบบสาธารณสุขไทยจะเดินหน้าไปโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง