ฝนตกฟ้าคะนอง ยังจำเป็นต้อง 'ถอดปลั๊กไฟ' อยู่ไหม? กูรูเตือนสิ่งที่ระบบเซฟตี้ก็เอาไม่อยู่!
เตือนภัยหน้าร้อน-หน้าฝน: ทำไมเรายังควรดึงปลั๊กไฟออกตอนฟ้าคะนอง แม้บ้านจะมีสายล่อฟ้าก็ตาม
ไขข้อข้องใจ: หน้าฝนพายุมา… ยังจำเป็นต้อง "ถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้า" อยู่ไหม? ผู้เชี่ยวชาญออกโรงเตือนระบบเซฟตี้ก็อาจเอาไม่อยู่
เมื่อเข้าสู่ช่วงฤดูฝนหรือสภาพอากาศแปรปรวน สิ่งที่มักจะตามมาคือแนวหน้าพายุฝนฟ้าคะนองที่รุนแรง หลายคนน่าจะคุ้นเคยกับคำสั่งสอนของพ่อแม่ตั้งแต่สมัยเด็กๆ ว่า "เวลาฟ้าผ่าให้รีบไปถอดปลั๊กไฟให้หมด" แต่ในยุคปัจจุบันที่บ้านเรือนส่วนใหญ่มีระบบสายดิน มีคัตเอาต์ และมีอุปกรณ์ป้องกันไฟกระชากที่ดีขึ้นแล้ว พฤติกรรมนี้ยังจำเป็นอยู่หรือไม่?
ล่าสุดผู้เชี่ยวชาญด้านสภาพอากาศและปรากฏการณ์พายุได้ออกมาให้คำตอบในเรื่องนี้ พร้อมส่งสัญญาณเตือนว่า มีแรงประจุไฟฟ้าบางประเภทที่ระบบป้องกันในบ้านของคุณ… ไม่มีวันต้านทานได้!
"นักล่าพายุ" เผยความจริง: ฟ้าผ่ามี 2 แบบ และแบบนี้แหละตัวร้ายทำเครื่องใช้ไฟฟ้าพัง
อาร์เทอร์ ซูโรเวียคกี้ (Artur Surowiecki) ผู้เชี่ยวชาญที่รู้จักกันดีในฉายา "นักล่าพายุ" ได้อธิบายผ่านพอดแคสต์เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยแบ่งลักษณะของประจุฟ้าผ่าออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ซึ่งมีความอันตรายต่างกันดังนี้:
1. ฟ้าผ่าประจุลบ (Negative Flash): เป็นฟ้าผ่าในรูปแบบทั่วไปที่พบเห็นได้บ่อยที่สุด ซึ่งหากบ้านของคุณมีการติดตั้งระบบสายล่อฟ้าและระบบตัดไฟที่ได้มาตรฐาน อุปกรณ์เหล่านี้จะสามารถรองรับแรงกระชับและปกป้องเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านได้อย่างปลอดภัย
2. ฟ้าผ่าประจุบวก (Positive Flash): นี่คือภัยร้ายแรงที่น่ากลัวที่สุด "เพราะมันทรงพลังและรุนแรงกว่าแบบแรกหลายเท่า" ผู้เชี่ยวชาญย้ำชัดว่าในกรณีของฟ้าผ่าประจุบวกนั้น ต่อให้คุณจะสับสะพานไฟ (คัตเอาต์) หรือปิดเบรกเกอร์ลงแล้ว ก็อาจจะไม่สามารถช่วยปกป้องอะไรได้เลย
ทำไมฟ้าผ่าประจุบวก ถึงน่ากลัวจนระบบเซฟตี้เอาไม่อยู่?
เหตุผลที่ระบบตัดไฟในบ้านพ่ายแพ้ต่อฟ้าผ่าประจุบวก เป็นเพราะว่าการผ่าประเภทนี้จะสร้าง "สนามแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic Field) ที่รุนแรงมหาศาล" แผ่กระจายออกมา
กระแสแม่เหล็กไฟฟ้าดังกล่าวจะสามารถวิ่งทะลุเข้ามา "เหนี่ยวนำกระแสไฟฟ้าแรงสูงข้ามผ่านอากาศ" เข้าสู่ระบบโครงข่ายสายไฟภายในบ้านได้โดยตรง ทำให้เกิดกระแสไฟฟ้ารุนแรงแล่นพล่านไปตามสายไฟและปลั๊กพ่วง ซึ่งแรงดันไฟที่พุ่งสูงเกินต้านทานนี้จะเข้าไปเผาไหม้และทำลายแผงวงจรของเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เสียบปลั๊กคาไว้จนพังเสียหายในพริบตา
วิธีสังเกต "ฟ้าผ่าประจุบวก" และข้อแนะนำในการป้องกัน
ผู้เชี่ยวชาญได้เผยวิธีสังเกตฟ้าผ่าประเภทนี้ด้วยตาเปล่าไว้ว่า มักจะมีลักษณะเป็นสายฟ้าเส้นตรงหนาๆ พุ่งลงมาจากฟ้าอย่างรวดเร็ว มีความสว่างจ้าจน "แสบตาและพร่ามัว" กว่าปกติอย่างเห็นได้ชัด โดยจะไม่มีเส้นแขนงแยกย่อยแตกออกไปเหมือนสายฟ้าทั่วไป และเสียงฟ้าร้องที่ตามมาจะมีลักษณะดังสนั่นหวั่นไหวราวกับเสียงระเบิดกึกก้องหรือเสียงปืนใหญ่ยิงสลุต
คำแนะนำที่ดีที่สุดจากผู้เชี่ยวชาญ: เมื่อรู้ตัวว่าพายุฝนฟ้าคะนองเริ่มก่อตัวและทวีความรุนแรง สิ่งที่ปลอดภัยและชัวร์ที่สุดคือ "เดินไปถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิดออกจากเต้าเสียบที่ผนังบ้านทันที" โดยเฉพาะอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่มีมูลค่าสูงและละเอียดอ่อน เช่น โทรทัศน์ คอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟนที่กำลังชาร์จอยู่ หรือตู้เย็น เพื่อตัดวงจรไม่ให้กระแสไฟเหนี่ยวนำไหลเข้าสู่ตัวเครื่องได้ร้อยเปอร์เซ็นต์