10 มหาวิทยาลัยเอกชนที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย เรียงตามปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา

10 มหาวิทยาลัยเอกชนที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย

เรียงตามปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา

รวม 10 มหาวิทยาลัยเอกชนที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย เรียงตามปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา พร้อมประวัติ จุดเริ่มต้น และปียกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย อ้างอิงจากเว็บไซต์ทางการของแต่ละสถาบัน ประเทศไทยมีสถาบันอุดมศึกษาเอกชนที่มีประวัติยาวนานกว่า 60 ปี หลายแห่งก่อตั้งขึ้นเพื่อผลิตกำลังคนด้านธุรกิจ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และวิชาชีพ ก่อนจะเติบโตเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม เมื่อพูดถึงคำว่า "มหาวิทยาลัยเอกชนที่เก่าแก่ที่สุด" มักเกิดความสับสนอยู่เสมอ เนื่องจากแต่ละสถาบันมีจุดเริ่มต้นแตกต่างกัน บางแห่งเริ่มต้นในฐานะ "วิทยาลัย" แล้วจึงยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย ขณะที่บางแห่งก่อตั้งเป็นมหาวิทยาลัยตั้งแต่วันแรก เพื่อให้ใช้เกณฑ์เดียวกันทั้งบทความ บทความนี้จึงเรียงลำดับจาก "ปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา" ตามข้อมูลประวัติที่มหาวิทยาลัยแต่ละแห่งเผยแพร่ ไม่ได้นับจากปีที่ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย และไม่นับช่วงที่ยังเป็นโรงเรียนหรือสถาบันการศึกษาระดับต่ำกว่าอุดมศึกษา

หมายเหตุ: มหาวิทยาลัยที่เริ่มจัดตั้งในปีเดียวกันไม่ได้เรียงตามวันเดือนปีโดยละเอียด แต่จัดอยู่ในลำดับเดียวกันตามปีที่เริ่มเป็นสถาบันอุดมศึกษา

1. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ (Bangkok University)

เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา: พ.ศ. 2505 ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: พ.ศ. 2527 มหาวิทยาลัยกรุงเทพเริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษาเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2505 และได้รับการยอมรับว่าเป็นมหาวิทยาลัยเอกชนแห่งแรกของประเทศไทยที่ก่อตั้งและบริหารโดยคนไทย ตลอดเวลากว่า 6 ทศวรรษ มหาวิทยาลัยกรุงเทพมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาการศึกษาภาคเอกชน โดยเป็นผู้บุกเบิกหลักสูตรด้านบริหารธุรกิจและการจัดการ รวมถึงเป็นมหาวิทยาลัยเอกชนแห่งแรกของประเทศไทยที่ก่อตั้งและบริหารโดยคนไทย ต่อมาเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2527 ได้รับอนุมัติให้เปลี่ยนสถานภาพเป็น "มหาวิทยาลัยกรุงเทพ" ปัจจุบันมหาวิทยาลัยมีวิทยาเขตหลักที่รังสิต จังหวัดปทุมธานี และวิทยาเขตกล้วยน้ำไท กรุงเทพมหานคร โดยมีจุดเด่นด้านธุรกิจ นิเทศศาสตร์ เทคโนโลยี และอุตสาหกรรมสร้างสรรค์

2. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (Dhurakij Pundit University)

เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา: 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2511 ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: พ.ศ. 2527 มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษาเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2511 โดยมีเป้าหมายในการผลิตบุคลากรด้านธุรกิจ การบัญชี กฎหมาย และเศรษฐศาสตร์ เพื่อตอบสนองการขยายตัวของภาคเศรษฐกิจไทย ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา มหาวิทยาลัยพัฒนาหลักสูตรให้สอดคล้องกับโลกยุคใหม่ ทั้งด้านธุรกิจดิจิทัล เทคโนโลยีสารสนเทศ ปัญญาประดิษฐ์ และนวัตกรรม ปัจจุบันถือเป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยเอกชนที่มีชื่อเสียงด้านบริหารธุรกิจและกฎหมายของประเทศ

3. มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ (Assumption University)

เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา: พ.ศ. 2512 ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 จุดเริ่มต้นของมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2512 เมื่อคณะภราดาเซนต์คาเบรียลก่อตั้ง Assumption School of Business (ASB) เพื่อจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อการเรียนการสอน ต่อมาได้รับอนุญาตเป็น "วิทยาลัยอัสสัมชัญบริหารธุรกิจ" (ABAC) ในปี พ.ศ. 2515 ก่อนยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญในปี พ.ศ. 2533 มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญได้รับการยอมรับว่าเป็นสถาบันอุดมศึกษาแห่งแรกของประเทศไทยที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อการเรียนการสอนตลอดหลักสูตร และเป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยนานาชาติที่มีนักศึกษาต่างชาติศึกษามากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ

4. มหาวิทยาลัยศรีปทุม (Sripatum University)

เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา: 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2513 ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2530 มหาวิทยาลัยศรีปทุมเริ่มต้นจาก "วิทยาลัยไทยสุริยะ" เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2513 ก่อนเปลี่ยนชื่อเป็น "วิทยาลัยศรีปทุม" ชื่อ "ศรีปทุม" เป็นพระนามที่ได้รับพระราชทานจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มีความหมายว่า "แหล่งแห่งความเจริญรุ่งเรืองดุจดอกบัว" มหาวิทยาลัยได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2530 และขยายการเรียนการสอนครอบคลุมทั้งด้านบริหารธุรกิจ เทคโนโลยี วิศวกรรม นิเทศศาสตร์ นิติศาสตร์ และสาขาวิชาชีพอื่น ๆ ปัจจุบันมีวิทยาเขตในกรุงเทพมหานคร ชลบุรี และขอนแก่น

5. มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย (University of the Thai Chamber of Commerce)

เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา: 17 มิถุนายน พ.ศ. 2513 ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: 24 ตุลาคม พ.ศ. 2527 แม้ว่าหอการค้าไทยจะมีประวัติการดำเนินงานมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2483 แต่การเริ่มต้นในฐานะสถาบันอุดมศึกษาเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2513 เมื่อได้รับอนุญาตให้จัดตั้ง "วิทยาลัยการพาณิชย์" มหาวิทยาลัยก่อตั้งขึ้นเพื่อผลิตกำลังคนด้านธุรกิจ การค้า การบัญชี การเงิน การตลาด และเศรษฐศาสตร์ รองรับการเติบโตของภาคเอกชนไทย ต่อมาเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2527 ได้รับอนุมัติให้เปลี่ยนสถานภาพเป็นมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ด้วยความเชื่อมโยงกับหอการค้าไทยและภาคธุรกิจ ทำให้มหาวิทยาลัยมีเครือข่ายความร่วมมือกับองค์กรเอกชนจำนวนมากทั้งในและต่างประเทศ

6. มหาวิทยาลัยเกริก (Krirk University)

เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา: พ.ศ. 2513 ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: พ.ศ. 2538 มหาวิทยาลัยเกริกมีจุดเริ่มต้นของการจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาในปี พ.ศ. 2513 ภายใต้ชื่อ "สถาบันเทคโนโลยีสังคม (เกริก)" ตามประวัติที่มหาวิทยาลัยเผยแพร่ สถาบันเริ่มจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาในปี พ.ศ. 2513 ก่อนพัฒนาและได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยเกริกในปี พ.ศ. 2538 ต่อมา สถาบันได้พัฒนาหลักสูตรอย่างต่อเนื่อง ครอบคลุมทั้งด้านบริหารธุรกิจ นิเทศศาสตร์ นิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ก่อนจะได้รับการยกฐานะเป็น "มหาวิทยาลัยเกริก" ในปี พ.ศ. 2538 ปัจจุบันมหาวิทยาลัยเกริกเป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยเอกชนที่มีบทบาทด้านการศึกษานานาชาติ โดยเฉพาะนักศึกษาจากประเทศจีนและภูมิภาคอาเซียน รวมถึงมีหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาที่หลากหลาย

7. มหาวิทยาลัยสยาม (Siam University)

เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา: พ.ศ. 2516 ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: พ.ศ. 2529 มหาวิทยาลัยสยามมีรากฐานจากการจัดการศึกษาด้านวิศวกรรมศาสตร์ ก่อนจะได้รับอนุญาตให้จัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษาในปี พ.ศ. 2516 ภายใต้ชื่อ "วิทยาลัยเทคนิคสยาม (Siam Technical College)" และต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น "วิทยาลัยสยาม" ด้วยความเชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี ทำให้มหาวิทยาลัยสยามเติบโตอย่างรวดเร็ว ก่อนจะได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2529 ปัจจุบันมหาวิทยาลัยสยามเปิดสอนทั้งด้านวิศวกรรมศาสตร์ บริหารธุรกิจ นิติศาสตร์ วิทยาศาสตร์สุขภาพ นิเทศศาสตร์ และสาขานานาชาติ อีกทั้งยังได้รับการยอมรับด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนจากการจัดอันดับมหาวิทยาลัยระดับโลกหลายเวที

8. มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์ (Southeast Asia University)

เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา: พ.ศ. 2516 ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: พ.ศ. 2532 มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษาในปี พ.ศ. 2516 ในชื่อ "วิทยาลัยเอเชียอาคเนย์" (Southeast Asia College) โดยมีเจตนารมณ์ในการจัดการศึกษาเพื่อประโยชน์สาธารณะ และดำเนินงานในลักษณะไม่แสวงหากำไร สถาบันยึดหลักปรัชญา "บุคคลล่วงทุกข์ได้เพราะความเพียร" และมุ่งผลิตบัณฑิตที่มีทั้งความรู้ ความสามารถ และคุณธรรม ต่อมาได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2532 และขยายการเรียนการสอนครอบคลุมทั้งด้านวิศวกรรมศาสตร์ บริหารธุรกิจ นิติศาสตร์ เทคโนโลยีสารสนเทศ และสาธารณสุขศาสตร์

9. มหาวิทยาลัยพายัพ (Payap University)

เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา: พ.ศ. 2517 ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: พ.ศ. 2517 มหาวิทยาลัยพายัพก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2517 โดยมูลนิธิแห่งสภาคริสตจักรในประเทศไทย และถือเป็น มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งแรกของประเทศไทยที่จัดตั้งขึ้นในฐานะ "มหาวิทยาลัย" ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเอกชนตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง ไม่ได้ผ่านสถานะวิทยาลัยเหมือนหลายสถาบัน มหาวิทยาลัยพายัพยังเป็นมหาวิทยาลัยเอกชนแห่งแรกในภาคเหนือ และมีบทบาทสำคัญในการขยายโอกาสทางการศึกษาสู่ภูมิภาค โดยเฉพาะด้านมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ พยาบาลศาสตร์ ดนตรี และศาสนศึกษา แม้จะอยู่ในอันดับที่ 9 ของบทความนี้ เนื่องจากใช้เกณฑ์ "ปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา" แต่หากจัดอันดับตาม "ปีที่ได้รับสถานะเป็นมหาวิทยาลัย" มหาวิทยาลัยพายัพถือเป็นแห่งแรกของประเทศไทย

10. มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ (Huachiew Chalermprakiet University)

เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา: พ.ศ. 2524 ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: พ.ศ. 2535 มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติมีจุดเริ่มต้นจาก วิทยาลัยหัวเฉียว ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2524 โดยมูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง องค์กรการกุศลขนาดใหญ่ของประเทศไทย เพื่อผลิตบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพและวิชาชีพที่สังคมต้องการ ในปี พ.ศ. 2535 ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ พระราชทานนาม "มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ" เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 มหาวิทยาลัยยังเป็น มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งเดียวในประเทศไทยที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดมหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2537 ปัจจุบันมหาวิทยาลัยมีชื่อเสียงด้านแพทย์แผนจีน เภสัชศาสตร์ พยาบาลศาสตร์ สาธารณสุขศาสตร์ ภาษา และธุรกิจระหว่างประเทศ

ตารางสรุป

อันดับ มหาวิทยาลัย เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย 1 มหาวิทยาลัยกรุงเทพ 2505 2527 2 มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ 2511 2527 3 มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ 2512 2533 4 มหาวิทยาลัยศรีปทุม 2513 2530 5 มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย 2513 2527 6 มหาวิทยาลัยเกริก 2513 2538 7 มหาวิทยาลัยสยาม 2516 2529 8 มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์ 2516 2532 9 มหาวิทยาลัยพายัพ 2517 2517 10 มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ 2524 2535

หมายเหตุ: บทความนี้เรียงลำดับตาม "ปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา" ตามข้อมูลประวัติที่มหาวิทยาลัยแต่ละแห่งเผยแพร่ ไม่ได้นับจากปีที่ก่อตั้งโรงเรียน หรือปีที่ได้รับการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย จึงอาจแตกต่างจากการจัดอันดับที่ใช้เกณฑ์อื่น

บทสรุป

มหาวิทยาลัยเอกชนแต่ละแห่งมีประวัติและเส้นทางการพัฒนาที่แตกต่างกัน บางแห่งเริ่มต้นจากวิทยาลัยเฉพาะทาง บางแห่งก่อตั้งเป็นมหาวิทยาลัยตั้งแต่แรก แต่ทั้งหมดล้วนมีบทบาทสำคัญในการขยายโอกาสทางการศึกษาของประเทศไทยตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา การจัดอันดับในบทความนี้ใช้เกณฑ์เดียวกัน คือ "ปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา" ตามข้อมูลจากเว็บไซต์ทางการของแต่ละมหาวิทยาลัย เพื่อให้สามารถเปรียบเทียบได้อย่างเป็นธรรมและสอดคล้องกันทุกสถาบัน สำหรับนักเรียน นักศึกษา และผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์การศึกษาไทย การรู้จักพัฒนาการของมหาวิทยาลัยเหล่านี้ ไม่เพียงช่วยให้เข้าใจรากฐานของสถาบัน แต่ยังสะท้อนวิวัฒนาการของการอุดมศึกษาเอกชนไทยที่เติบโตควบคู่กับการพัฒนาประเทศมากว่า 60 ปี แม้การจัดอันดับครั้งนี้จะใช้ "ปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา" เป็นเกณฑ์ แต่ไม่ได้สะท้อนคุณภาพหรือชื่อเสียงของมหาวิทยาลัยแต่ละแห่ง เนื่องจากแต่ละสถาบันมีจุดเด่น ภารกิจ และพัฒนาการที่แตกต่างกัน อ้างอิงหลัก

• เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยกรุงเทพ
• เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
• เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ
• เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยศรีปทุม
• เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย
• เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยเกริก
• เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยสยาม
• เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์
• เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยพายัพ
• เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
• คลังจดหมายเหตุการอุดมศึกษา กระทรวง อว. (mhesi.nrct.go.th)