เทคนิคปลูกดาวเรืองให้บานสะพรั่ง
ดาวเรืองจัดเป็นไม้ดอกนามมงคล ผู้คนนิยมนำมาใช้กราบไหว้บูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เคารพนับถือ มีความหมายสื่อถึงความเจริญรุ่งเรือง เฟื่องฟู เหมือนชั้นของกลีบดอกและสีเหลืองทองสว่างไสว จึงนิยมปลูกเป็นไม้ตัดดอกและปลูกประดับตกแต่งสถานที่ทั่วไป เพื่อให้เกิดความงดงามตามเทศกาลต่างๆ ที่สำคัญมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน
นอกจากความเป็นมงคลนามที่คนไทยใช้กราบไหว้บูชาสิ่งเคารพนับถือแล้ว ดาวเรืองยังเป็นดอกไม้ประจำพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร หรือ พระบาทสมเด็จเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ซึ่งมีสีเหลืองเหมือนสีประจำพระองค์อีกด้วย ดังจะเห็นได้จากการประดับตกแต่งสถานที่ราชการและสถานที่ต่างๆ ในช่วงวันที่ 5 ธันวาคมของทุกปี ให้มีสีเหลืองทองรับวันคล้ายวันเฉลิมพระชนมพรรษาด้วยดอกดาวเรืองตลอดมา ยกเว้นในปี พ.ศ.2559 ไม่มีการตกแต่งสถานที่ด้วยดอกดาวเรืองในวันที่ 5 ธันวาคมอีกแล้ว จากเหตุการณ์ความสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ที่คนไทยทั้งชาติไม่มีวันลืมเลือนไปชั่วชีวิต กับการเสด็จสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2559 แผ่นดินไทยจึงเศร้าหมอง นองน้ำตา และอาบทาด้วยสีโศกแห่งความทุกข์ตรมมานานข้ามปี
เทคนิคปลูกดาวเรืองให้บานสะพรั่ง
ขั้นตอนการปลูกดาวเรือง
1. เตรียมวัสดุ-อุปกรณ์
- เมล็ดพันธุ์ดอกดาวเรือง 1 ซอง
- ตะกร้าขนาดกลาง สี่เหลี่ยมผืนผ้า (หาซื้อได้ตามตลาดนัดใบละ 10 บาท) 1 ใบ
- กระดาษหนังสือพิมพ์ 1 คู่
- ไม้แหลม 1 อัน
- บัวรดน้ำ
- ถุงดำขนาด 4x6 นิ้ว
- ดินผสมสำหรับปลูกดาวเรือง (เตรียมได้จาก ดินร่วน:แกลบดิบ:ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก อัตรา 1:2:2 ส่วน*ใช้หน่วยเป็นตัวตั้ง เช่น กระสอบ กิโลกรัม บุ้งกี๋) หากไม่สามารถหาได้ ให้ใช้ดินผสมที่วางจำหน่ายตามท้องตลาดทั่วไปสูตรปุ๋ยหมักหรือใบก้ามปู มาปลูกแทนก็ได้เช่นกัน แต่ควรเน้นให้ดินโปร่งร่วนซุย เพื่อป้องกันโรครากเน่า-โคนเน่า
- ทรายละเอียด (ใช้ตะแกรงร่อนจากทรายหยาบแทนได้) nหรือขี้เถ้าแกลบ (ใช้เพาะกล้า)
2. เพาะเมล็ด
- กางกระดาษหนังสือพิมพ์ออกแล้วปูหน้าหนึ่งรองพื้นก้นตะกร้า ส่วนอีกหน้าเปิดอ้าค้างไว้
- ใส่ดินผสมตามสูตรหรือทรายหรือขี้เถ้าแกลบลงในตะกร้าที่ปูกระดาษหนังสือพิมพ์ดังกล่าว ให้มีความสูงต่ำกว่าขอบตะกร้า 1 นิ้ว ปาดหน้าให้เรียบ แล้วใช้นิ้วหรือไม้ขีด เส้นเบาๆ (ไม่ต้องให้ลึกมาก) ให้เป็นแถวๆ จากนั้นโรยเมล็ดลงไป แล้วปาดทรายหรือขี้เถ้าแกลบกลบบางๆ
- ปิดกระดาษหนังสือพิมพ์หน้าที่เปิดค้างไว้ลงไปทับด้านบน จัดแต่งให้พอดีตะกร้า แล้วรดน้ำด้วยละอองน้ำฝักบัวเบาๆ วันละ 2-3 ครั้ง เช้า-เย็น ไปจนกว่าต้นจะเริ่มงอกหรือฝังรากตั้งต้นแล้ว จึงเปิดกระดาษหนังสือพิมพ์ออก แล้วรดน้ำให้ความชื้นสม่ำเสมอ เมื่อมีใบได้ 1-2 คู่ หรือ อายุได้ 14 วัน ให้ย้ายต้นกล้าลงปลูกในถุงดำ ขนาด 4x6 นิ้ว
3. ย้ายต้นกล้าลงปลูกด้วยดินผสมตามสูตรในถุงดำ เมื่อมีอายุได้ 14 วัน จัดวางในที่ร่มรำไร หรือ มีแสงแดดส่องถึง (ช่วงนี้ยังไม่ควรให้โดนแดดจัดเพราะพืชยังไม่ตั้งตัว ต่อเมื่อพืชตั้งตัวได้แล้วจึงจะสามารถโดนแดดจัดได้ตลอดวัน) รดน้ำเช้าเย็น ช่วง 7 วันแรกของการย้ายลงปลูกในถุงดำ
4. ปลิดยอดหรือเด็ดตุ้ม เมื่อดาวเรืองอายุได้ 21-25 วัน ซึ่งเป็นระยะที่ดาวเรืองมีความสูงของต้นประมาณ 20-30 เซนติเมตร และมีใบจริงขนาดใหญ่ประมาณ 4 คู่ ตรงส่วนยอดมีใบเล็กๆ ประมาณ 1-2 คู่ หรืออาจจะมีดอกตูมเล็กๆ งอกออกมาเล็กน้อย ให้ทำการปลิดยอดหรือเด็ดตุ้ม เพื่อกระตุ้นให้เกิดการแตกทรงพุ่มและจะทำให้ได้ดอกดาวเรืองขนาดใหญ่ โดยใช้มือซ้ายจับใบคู่บนสุดที่ต้องการเหลือไว้ แล้วใช้มือขวาดึงส่วนยอดอีกอันลงทางด้านข้าง เพื่อให้ยอดหลุดออกมา ไม่ควรเด็ดยอด!! เพราะจะทำให้ส่วนตาของยอดเหลือติดอยู่ ทำให้ดอกดาวเรืองบานไม่พร้อมกันและมีขนาดเล็กลง และควรให้ต้นดาวเรือง 1 ต้น ไว้ดอกประมาณ 8 ดอก จึงจะได้ดอกดาวเรืองที่ใหญ่
5. การให้ปุ๋ย :
- ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 1 เมื่อดาวเรืองอายุได้ 21-25 วัน หรือหลังปลิดยอดหรือเด็ดตุ้ม สูตร 15-15-15 อัตรา 1 ช้อนชาต่อต้น
- ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2 เมื่อดาวเรืองอายุ ได้ 35-45 วัน สูตร 12-24-12 อัตรา 1 ช้อนชาต่อต้น หากไม่สามารถหาสูตรดังกล่าวได้ สามารถใช้สูตร 15-15-15 แทนได้
6. การให้น้ำ :
- ช่วงเพาะเมล็ด 1-2 วันแรก ให้น้ำวันละ 2-3 ครั้ง
- หลังเมล็ดงอก ให้น้ำวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น ไปจนถึงช่วง 7 วันแรกหลังย้ายปลูกลงถุงดำ
- หลังพืชตั้งตัวได้แล้วหรือเมื่อดาวเรืองอายุได้ 21 วันขึ้นไป รดน้ำให้วันละครั้ง ทุกวัน
ข้อควรระวัง : หลังจากรากงอกและต้นตั้งตัวได้แล้ว ให้รดน้ำตามความจำเป็น โดยเฉพาะในช่วงออกดอกควรหลีกเลี่ยงไม่ให้น้ำเปียกดอกดาวเรืองจะดีที่สุด เพราะดอกดาวเรืองขณะบานจะอุ้มน้ำ ทำให้คอดอกหักและดอกเน่า
7. เทคนิคสร้างความแข็งแรงให้ก้านดอกดาวเรือง ทำให้ก้านดอกไม่หักง่าย : นำน้ำตาลทรายขาว 1 กิโลกรัม ผสมกับน้ำ 15 ลิตร คนส่วนผสมทั้งสองอย่างให้เข้ากัน แล้วใช้ฉีดพ่นให้ทั่วทั้งต้นดาวเรือง โดยเน้นไปที่ใบด้านบนและด้านล่าง ในขณะที่ดาวเรืองกำลังออกดอก (ยังไม่บาน) จะทำให้ก้านดอกแข็งแรง ไม่หักเปราะง่ายๆ
8. เทคนิคกระตุ้นดาวเรืองให้ออกดอกทันเวลา
ด้วยเทคนิคตามสูตรนี้ก็สามารถปลูกดาวเรืองให้มีดอกบานสะพรั่ง เหลืองอร่ามตระการตา แล้วค่ะ
เขียน/เรียบเรียงโดย : มินยดา อนุกานนท์