ชาวบ้านทิยาเพอค้านเปิดเหมืองแร่สบเมย ห่วงสารหนูปนเปื้อนน้ำ นัดชี้ขาด 29 ต.ค.นี้

หน่วยงานรัฐแจงเหมืองใช้ประทานบัตรเดิม ขณะที่ชาวบ้านยื่น 7 ข้อเรียกร้อง ขอชะลอเปิดเหมืองและตรวจสอบผลกระทบสิ่งแวดล้อม
เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 นายพีระเมศร์ ตื้อตันสกุล ผอ.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแม่ฮ่องสอน และ นายณัฐพล สวัสดี ผอ.ส่วนสิ่งแวดล้อม พร้อมด้วย นางสาวกาญจนา ทัพป้อม อุตสาหกรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน, นายโสภณ สุรภี หัวหน้ากลุ่มอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่, ส.ต.อ.ศุภชัย จันสุวรรณ ปลัดฝ่ายปกครองอำเภอสบเมย นายวิชัย เลิศพาณีลลิต กำนันตำบลสบเมย และ นายสุเทพ สุนทรารันย์ ผู้ประกอบการ เดินทางเข้าร่วมประชุมกับชาวบ้านทิยาเพอ เพื่อหาข้อยุติกรณีร้องเรียนคัดค้านการทำเหมืองแร่สบเมย ที่วัดใหม่บ้านทิยาเพอ หมู่ 8 ต.สบเมย อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน

อุตสาหกรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน ชี้แจงว่า เหมืองดังกล่าวฯดำเนินการถูกต้องตามขั้นตอน ทั้งในการทำประชาคมหมู่บ้าน รายงานสิ่งแวดล้อม วิศวกรรม และ EIA ได้รับประทานบัตรตั้งแต่ 24 ส.ค. 2560 แต่หยุดกิจการไปตั้งแต่ปี 2560/2561 ก่อนจะกลับมายื่นขอเปิดดำเนินการใหม่ในปี 2568 ตามความต้องการแร่ของตลาดโลก ซึ่งเป็นการขอกลับมาทำตามประทานบัตรเดิม ไม่ได้ขอใหม่ ขณะนี้อยู่ระหว่างขออนุญาตใช้เส้นทาง และพร้อมเข้าสู่กระบวนการรับฟังความคิดเห็นตามกฎหมายการทำเหมืองแร่

ในด้านชาวบ้านทิยาเพอ แสดงจุดยืนคัดค้าน ระบุที่ผ่านมาไม่เคยได้รับข้อมูลชัดเจน ไม่เคยได้คุยกับเจ้าของเหมืองโดยตรง การมีส่วนร่วมไม่เพียงพอ และ ปี 2568 ได้ยื่นหนังสือคัดค้านไปแล้ว แต่ยังมีการเคลื่อนไหวขอเปิดเหมืองอีกครั้ง จึงเกิดคำถามว่าหน่วยงานได้นำข้อคัดค้านไปพิจารณาหรือไม่ อย่างไร และกระบวนการถูกต้องหรือไม่ ซึ่งในปี 2568 ชาวบ้านตรวจพบคุณภาพน้ำในชุมชนปนเปื้อน สารหนู จึงกังวลต่อแหล่งน้ำ สุขภาพ และการดำรงชีวิต จึงยังยืนยัน 7 ข้อเรียกร้อง คือ 1) ตรวจสอบกระบวนการขอทำเหมืองและ EIA ทั้งหมด 2) ทบทวนหนังสือคัดค้านที่เคยยื่น 3) ตรวจสอบเวทีรับฟังความคิดเห็นว่าถูกกฎหมายหรือไม่ 4) ส่งหน่วยวิชาการตรวจน้ำ ดิน ตะกอนอย่างเป็นระบบและเปิดเผยผล 5) ให้อำเภอและอุตสาหกรรมจังหวัดระงับ/ชะลอการทำเหมืองไว้ก่อน 6) เปิดเผยข้อมูลประทานบัตร ใบอนุญาต และผลตรวจสิ่งแวดล้อมทั้งหมด และ 7) หากพบทำผิดกฎหมายหรือกระทบสุขภาพจริง ให้ยุติการทำเหมืองทันที

นายสุเทพ สุนทรารันย์ ผู้ประกอบการ ซึ่งได้ลงพื้นที่พบปะชาวบ้าน ได้กล่าวพร้อมให้การสนับสนุนงบประมาณในการพัฒนาคุณภาพชีวิต และเสนอให้ร่วมกันหาแนวทางการแก้ปัญหาและข้อกังวลของชาวบ้าน เพื่อให้การอยู่ร่วมกันระหว่างเหมืองแร่กับวิถีชีวิตชุมชนบ้านทิยาเพอเป็นไปในทิศทางที่ดี ไปด้วยกันได้

หลังจากเสร็จสิ้นการประชุมหารือร่วมกันแต่ยังไม่สามารถหาข้อยุติได้ นายพีระเมศร์ ตื้อตันสกุล ผอ.ทสจ.แม่ฮ่องสอน ได้กล่าวก่อนปิดการประชุมว่า เพื่อให้ความเป็นธรรมกับทั้งสองฝ่าย ทั้งเจ้าของสัมปทานที่ยังคงเหลือระยะเวลาอีก 1 ปี และ ชาวบ้านที่เดือดร้อน จึงขอให้ชาวบ้านรวบรวมข้อมูลผลกระทบและข้อกังวลเกี่ยวกับการเปิดเหมือง เพื่อนำเสนอต่อผู้ประกอบการ ในการพิจารณาร่วมกันอีกครั้ง ก่อนจะนัดประชุมชี้ขาดอีกครั้งในวันที่ 29 ตุลาคม 2569 ว่าเหมืองแร่แห่งนี้จะสามารถดำเนินการต่อไปได้ หรือ ต้องยุติการทำเหมืองทันที