รฟม.เปิดโลก TOD กรุงโตเกียว อัพเกรดศูนย์พัฒนาบุคลากรระบบรางของไทย

คอลัมน์ : รายงานพิเศษ ผู้เขียน : เมตตา ทับทิม

โตเกียวในสายลมหนาว ตื่นสี่เช้าบนแผ่นดินซามูไรเพื่อมาเจออุณหภูมิ 6-8 องศา ระหว่างวันที่ 26-30 พฤศจิกายน 2568 ที่ผ่านมา

ล่าสุด“รฟม.-การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย” จัดทริปนำคณะสื่อมวลชนสายกระทรวงคมนาคม เยี่ยมชมศูนย์ฝึกอบรมระบบรางของบริษัท โตเกียว เมโทร จำกัด หรือที่เรียกว่า Tokyo Metro Academy ณ มหานครโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น วัตถุประสงค์หลัก รฟม.มีนโยบายและความมุ่งมั่นในการขับเคลื่อนองค์กรสู่เป้าหมาย “ศูนย์กลางพัฒนาบุคลากรระบบรางของประเทศไทย” เพื่อส่งสัญญาณให้รู้กันถ้วนทั่วว่าระบบรางของไทยไม่แพ้ชาติใดในโลก

ศูนย์อบรมระบบรางระดับโลก

นำโดย“พัฒนพงษ์ พงศ์ศุภสมิทธิ์” รองผู้ว่าการ (บริหาร) การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) พร้อมด้วย “สุทัศน์ สิขเรศ” ผู้ช่วยผู้ว่าการ รฟม. และผู้แทนองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น (JICA) นำคณะสื่อมวลชนสายคมนาคม เดินทางเยี่ยมชมศูนย์ฝึกอบรมระบบรางของบริษัท โตเกียว เมโทร จำกัด หรือที่เรียกว่า Tokyo Metro Academy ณ มหานครโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เพื่อเยี่ยมชมการบริหารจัดการหลักสูตรถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ด้านการเดินรถไฟ ของบริษัทผู้ให้บริการรถไฟใต้ดินที่ใหญ่ที่สุดในมหานครโตเกียว ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาบุคลากรป้อนเข้าสู่อุตสาหกรรมขนส่งระบบรางได้อย่างมีศักยภาพ

โดย “Noriyoshi Yamagami” Managing Executive Office Responsible For International Business Dept. Tokyo Metro กล่าวว่า ปัจจุบัน Tokyo Metro Academy ได้มีการเปิดสอนหลักสูตรออนไลน์ เพื่อสามารถรองรับผู้เข้ารับการฝึกอบรมได้จากทั่วโลก อันสะท้อนถึงความแข็งแกร่งในองค์ความรู้ด้านการเดินรถไฟของบริษัทเอง ทั้งยังเปิดโอกาสให้ Tokyo Metro Academy ได้กลายเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากทั่วโลกอย่างไร้ขีดจำกัดอีกด้วย

ขณะที่ “รองฯพัฒนพงษ์” ระบุว่า ในส่วนของประเทศไทยได้มีการจัดตั้งสถาบันฝึกอบรมในลักษณะเดียวกันกับ Tokyo Metro Academy มากว่า 6 ปี โดยใช้ชื่อว่า “ศูนย์ฝึกอบรมบุคลากรระบบราง” อยู่ในความรับผิดชอบของ รฟม.

ศูนย์ฝึกอบรมระบบรางแห่งนี้ได้เริ่มเปิดดำเนินการตั้งแต่วันที่ 22 มีนาคม 2562 เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน มีการจัดหลักสูตรการเรียนการสอนที่หลากหลาย เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียน ประกอบด้วย พนักงาน รฟม. และผู้ประกอบวิชาชีพในบริษัทที่ให้บริการด้านระบบขนส่งทางราง ตลอดจนอาจารย์ในสถาบันที่เปิดสอนภาควิชาที่เกี่ยวข้องกับระบบราง ผู้ที่กำลังศึกษาระดับอนุปริญญา หรือบุคคลทั่วไปที่มีความสนใจศึกษาเกี่ยวกับระบบรถไฟฟ้า ฯลฯ

เนื้อหาหลักสูตรครอบคลุมองค์ความรู้ทั้งด้านการควบคุมรถไฟฟ้า ด้านการควบคุมการเดินรถไฟฟ้า ด้านการซ่อมบำรุง และด้านการจัดการเหตุการณ์ในสถานการณ์ต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในระบบรถไฟฟ้า

รวมถึงความรู้พื้นฐานของงานระบบต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องในระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน อาทิ ระบบสถานีรถไฟฟ้า ระบบสื่อสาร ระบบลิฟต์ และบันไดเลื่อน เป็นต้น โดยวิทยากรที่ทำหน้าที่ถ่ายทอดองค์ความรู้เหล่านี้ มีทั้งที่เป็นบุคลากรผู้เชี่ยวชาญของ รฟม.เอง และบางส่วนจากพันธมิตรด้านวิชาการของ รฟม.

โดยศูนย์ฝึกอบรมบุคลากรระบบราง รฟม. มีเป้าหมายให้ผู้สำเร็จหลักสูตรจากศูนย์ฝึกอบรมของ รฟม. มีความรู้ ความสามารถ มีทักษะความชำนาญตามมาตรฐานสากล และสามารถปฏิบัติงานในหน่วยงานผู้ให้บริการในระบบรางได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นอกจากนี้ รฟม.ยังมุ่งมั่นต่อยอดการบริหารจัดการศูนย์ฝึกอบรม สู่เป้าหมายการเป็นศูนย์กลางการพัฒนาบุคลากรระบบรางที่มีคุณภาพ โดยอาศัยองค์ความรู้และประสบการณ์ ตลอดจนบูรณาการความร่วมมือทางวิชาการกับหน่วยงานระบบรางทั้งในและต่างประเทศ เพื่อขับเคลื่อน รฟม.สู่องค์กรชั้นนําในการขับเคลื่อนระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการเดินทาง และเพิ่มคุณภาพชีวิตของประชาชน ยกระดับมาตรฐานระบบรางของประเทศไทยต่อไป

“โตเกียวเมโทรเป็นหน่วยงานที่ดูแลรถไฟใต้ดินหลักของโตเกียว เขาก็มีศูนย์ฝึกอบรม สำหรับ รฟม.จริง ๆ เราก็มีศูนย์ฝึกอบรมของเราด้วยที่คลองบางไผ่ สายสีม่วง ก็หลายอย่างก็คล้าย ๆ กัน สิ่งที่แตกต่างคือเขามีครบถ้วนและลงทุนค่อนข้างเยอะ ก็ต้องยอมรับว่าเขามีรถไฟฟ้าหลายสาย เราอาจจะไม่ได้ถึงขนาดนั้น แต่ว่าโดยคอนเซ็ปต์เป็นทิศทางเดียวกัน รฟม.มีความพร้อมรองรับกฎหมายใหม่ หรือกฎหมายระบบราง ที่พูดถึงเรื่องของการฝึกอบรมพนักงานต่าง ๆ พนักงานขับรถจะต้องมีใบอนุญาต เราก็มีความพร้อม มาดูงานครั้งนี้เพื่อนำข้อมูลที่เป็นประโยชน์นำมาปรับปรุงศูนย์ฝึกอบรมคลองบางไผ่ของเราในการพัฒนาให้มีมาตรฐานยิ่งขึ้น”

ที่นี่ Takanawa Gateway City

หนึ่งในไฮไลต์อยู่ที่การเยี่ยมชมโครงการพัฒนาพื้นที่โดยรอบสถานีรถไฟฟ้า ที่เรียกว่า “TOD-Transit Oriented Development” คำศัพท์ใหม่ที่กำลังจะกลายเป็นศัพท์สามัญประจำบ้านสำหรับคนไทย เป็นหนึ่งในนโยบายโปรโมตการลงทุนพัฒนาพื้นที่โดยรอบที่ตั้งสถานีรถไฟฟ้าของ “กรมราง-กรมการขนส่งระบบราง” โดยโมเดลต้นแบบที่ไปดูอยู่ในย่านโอไดบะ ณ Takanawa Gateway City

ผู้บริหารระดับคีย์แมน “Moritani Koichiro” Associate Vice President for Global Affairs, Urban Renaisance Agency รหัสย่อคือ UR หน่วยงานของรัฐบาลญี่ปุ่น คล้ายกับการเคหะแห่งชาติของไทย แต่มีบทบาทและทรงพลังในการพัฒนาโครงการล้อมรอบสถานีรถไฟฟ้า หรือ TOD ไม่ต่ำกว่า 200 โปรเจ็กต์ TOD ในญี่ปุ่น ผลงานล่าสุดที่กำลังทำก็คือ Takanawa Gateway City โดยรูปแบบหน่วยงาน UR เป็นแกนกลางในการพัฒนาระบบรถไฟฟ้า มูลค่าลงทุน 1 แสนล้านเยน หรือ 22,000 ล้านบาท (คำนวณอัตราแลกเปลี่ยน 100 เยนต่อ 21.50 บาท)

ส่วนพื้นที่ผสมผสาน หรือมิกซ์ยูสมีการแบ่งพัฒนาเป็น 4 โซนหลัก ได้แก่ โซน 1 โซนที่อยู่อาศัย ออกแบบเป็นตึกสูง 44 ชั้นบนดิน กับ 2 ชั้นใต้ดิน ประกอบด้วยห้องชุดพักอาศัยกับโรงเรียนนานาชาติ ตั้งเป้าเปิดบริการปี 2026, โซน 2 Mon Takanawa ศูนย์วัฒนธรรมและจัดแสดงนิทรรศการ ออกแบบอาคาร 6 ชั้นบนดิน กีล 3 ชั้นใต้ดิน

โซน 3 The Linkpillar 2 เป้าเปิดบริการปี 2026 ออกแบบเป็นออฟฟิศบิลดิ้งและพื้นที่ค้าปลีก ออกแบบเป็นตึกสูง 31 ชั้นบนดิน กับ 5 ชั้นใต้ดิน และโซน 4 The Linkpillar 1 เปิดบริการเมื่อเดือนมีนาคม 2025 ที่ผ่านมา ออกแบบเป็นตึกสูง 30 ชั้นบนดิน กับ 3 ชั้นใต้ดิน พื้นที่ออฟฟิศกับการจัดประชุมขนาดใหญ่

เรื่องเดียวกันนี้ “รองฯพัฒนพงษ์” กล่าวว่า ญี่ปุ่นก็ต้องถือว่าเป็นแม่แบบหลาย ๆ ประเทศหันกลับมาดูความพร้อมของไทย กฎหมายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับระบบราง รวมถึงกฎหมาย รฟม.มีการปรับเปลี่ยน เปิดโอกาสให้ รฟม.มีทิศทางการพัฒนามากยิ่งขึ้น รายได้จากการพัฒนาที่นอกเหนือจากค่าโดยสารก็จะเสริมสร้างระบบรางให้แข็งแรง ลดภาระประชาชน ลดภาระการลงทุนของรัฐบาล ดูงานแล้วเราได้ไอเดียที่เขากำลังทำ Takanawa Gateway City ที่เป็นโครงการความร่วมมือของรถไฟฟ้าหลายสายในญี่ปุ่น

“โมเดลญี่ปุ่น ถ้าถามว่าระบบ TOD ที่ไหนในโลกที่ประสบผลสำเร็จ ผมว่าหนึ่งใน Top ก็คือญี่ปุ่นนี่แหละ เราก็มาดูหนึ่งในสิ่งที่ดีที่สุดของโลก ส่วนจะนำมาปรับใช้ให้เข้ากับบริบทประเทศไทยยังไง ต้องพิจารณาตามความเหมาะสมอีกที ซึ่งในกรุงเทพฯ กำลังก่อสร้างรถไฟฟ้าใหม่หลายเส้นทาง เป็นโอกาสในการพัฒนาโครงการมิกซ์ยูสรอบสถานีรถไฟฟ้า หรือ TOD เพื่อให้มีการใช้ประโยชน์ที่ดินให้เกิดประสิทธิภาพได้สูงสุด ตามศักยภาพทำเลที่อยู่ติดหรืออยู่ใกล้สถานีรถไฟฟ้า”

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : รฟม.เปิดโลก TOD กรุงโตเกียว อัพเกรดศูนย์พัฒนาบุคลากรระบบรางของไทย

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.prachachat.net