ประวัติสุนทรภู่ กวีเอกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ บุคคลสำคัญที่โลกจารึกชื่อ

วันสุนทรภู่ 2569 ตรงกับวันที่ 26 มิถุนายนของทุกปี คนไทยจะร่วมกันรำลึกถึง “สุนทรภู่” กวีเอกผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญทางวรรณกรรมของไทย ผลงานของท่านไม่เพียงเป็นวรรณคดีที่นักเรียนต้องศึกษาในห้องเรียนเท่านั้น แต่ยังสะท้อนแนวคิด วิถีชีวิต และค่านิยมของสังคมไทยในอดีตได้อย่างลึกซึ้ง จนได้รับการยกย่องจากองค์การยูเนสโก (UNESCO) ให้เป็นบุคคลสำคัญของโลกด้านวรรณกรรมอีกด้วย

ทำความรู้จัก “สุนทรภู่” คือใคร เกิดที่จังหวัดไหน

สุนทรภู่ หรือมีบรรดาศักดิ์ในภายหลังว่า “พระสุนทรโวหาร” (ภู่) เกิดเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2329 ในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เดิมชื่อ “ภู่” บิดาเป็นชาวเมืองแกลง จังหวัดระยอง ส่วนมารดาเข้ารับราชการในพระราชวังหลัง ทำให้สุนทรภู่ได้เติบโตและศึกษาเล่าเรียนในสภาพแวดล้อมของราชสำนักตั้งแต่วัยเยาว์

จุดเด่นของสุนทรภู่คือเป็นผู้มีความสามารถด้านภาษาและการประพันธ์ ทำให้มีโอกาสเข้ารับราชการและสร้างชื่อเสียงจากผลงานด้านกวีนิพนธ์ จนได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยจากพระมหากษัตริย์หลายรัชกาล สร้างสรรค์ผลงานวรรณกรรมไทยจำนวนมาก และมีบทบาทสำคัญต่อวงการกวีนิพนธ์ไทย จนได้รับสมญานามว่า “กวี 4 แผ่นดิน” เนื่องจากสุนทรภู่มีชีวิตอยู่ในช่วงรัชสมัยของพระมหากษัตริย์ถึง 4 รัชกาล ได้แก่

• รัชกาลที่ 1 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
• รัชกาลที่ 2 พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
• รัชกาลที่ 3 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
• รัชกาลที่ 4 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

เส้นทางชีวิตของสุนทรภู่ กวีเอก 4 แผ่นดิน แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

ในวัยหนุ่ม สุนทรภู่เริ่มแสดงความสามารถด้านการแต่งกลอนอย่างโดดเด่น ผลงานในช่วงแรกที่ได้รับการกล่าวถึงคือ “นิราศพระบาท” ซึ่งสะท้อนทักษะการใช้ภาษาและการพรรณนาได้อย่างงดงาม

ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 2 ท่านเข้ารับราชการในกรมพระอาลักษณ์ และได้รับการเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น “ขุนสุนทรโวหาร” เนื่องจากมีความสามารถด้านการประพันธ์เป็นเลิศ หลังจากนั้นชีวิตของท่านมีทั้งช่วงรุ่งเรืองและช่วงที่ต้องเผชิญอุปสรรค ก่อนจะออกบวชเป็นเวลาหลายปี และสร้างผลงานสำคัญจำนวนมากในช่วงดังกล่าว

ในรัชสมัยรัชกาลที่ 4 ท่านได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น “พระสุนทรโวหาร” อีกครั้ง และรับราชการจนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต โดยถึงแก่มรณกรรมในปี พ.ศ. 2398 ขณะมีอายุ 69 ปี

สรุปผลงานวรรณกรรมของ “สุนทรภู่” แต่งเรื่องอะไรบ้าง

ผลงานนิราศของสุนทรภู่ 9 เรื่อง
- นิราศเมืองแกลง (พ.ศ. 2349)
- นิราศพระบาท (พ.ศ. 2350)
- นิราศภูเขาทอง (ประมาณ พ.ศ. 2371)
- นิราศสุพรรณ (ประมาณ พ.ศ. 2374)
- นิราศวัดเจ้าฟ้า (ประมาณ พ.ศ. 2375)
- นิราศอิเหนา (คาดว่าเป็นสมัยรัชกาลที่ 3)
- รำพันพิลาป (พ.ศ. 2385)
- นิราศพระประธม (พ.ศ. 2385)
- นิราศเมืองเพชร (พ.ศ. 2388)
- นิทานกลอน 5 เรื่อง

ผลงานนิทานของสุนทรภู่ 5 เรื่อง

- โคบุตร
- พระอภัยมณี
- พระไชยสุริยา
- ลักษณวงศ์
- สิงหไกรภพ

ผลงานสุภาษิตของสุนทรภู่ 3 เรื่อง

- สวัสดิรักษา
- เพลงยาวถวายโอวาท
- สุภาษิตสอนหญิง

ผลงานบทละครและบทเสภาของสุนทรภู่ 3 เรื่อง

- บทละครอภัยนุราช
- บทเสภาขุนช้างขุนแผน ตอนกำเนิดพลายงาม
- บทเสภาพระราชพงศาวดาร

ผลงานบทเห่กล่อมพระบรรทมของสุนทรภู่ 4 เรื่อง

- เห่เรื่องพระอภัยมณี
- เห่เรื่องโคบุตร
- เห่เรื่องจับระบำ
- เห่เรื่องกากี

ทำไมสุนทรภู่จึงสำคัญต่อการศึกษาไทย

แม้เวลาจะผ่านมาหลายร้อยปี แต่ผลงานของสุนทรภู่ยังคงถูกนำมาใช้ในการเรียนการสอนภาษาไทยอย่างต่อเนื่อง เพราะช่วยให้นักเรียนได้ฝึก

• การอ่านและตีความวรรณคดี
• การใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง
• การเรียนรู้คำประพันธ์ประเภทต่างๆ
• การวิเคราะห์คุณค่าด้านสังคมและวัฒนธรรม
• การพัฒนาทักษะด้านความคิดสร้างสรรค์และจินตนาการ

นอกจากนี้ หลายบทประพันธ์ยังสอดแทรกข้อคิดเรื่องความกตัญญู ความซื่อสัตย์ ความเพียร และการใช้สติในการดำเนินชีวิต ซึ่งยังคงนำมาประยุกต์ใช้ได้ในปัจจุบัน

วันสุนทรภู่ 26 มิถุนายน 2569 มีความสำคัญอย่างไร

ประเทศไทยกำหนดให้วันที่ 26 มิถุนายนของทุกปีเป็น “วันสุนทรภู่” เพื่อรำลึกถึงคุณูปการของกวีเอกผู้นี้ โรงเรียน มหาวิทยาลัย และหน่วยงานต่าง ๆ มักจัดกิจกรรมเกี่ยวกับภาษาไทยและวรรณกรรม เช่น การประกวดแต่งกลอน การอ่านทำนองเสนาะ และนิทรรศการเกี่ยวกับชีวิตและผลงานของสุนทรภู่

ดังนั้น การศึกษาผลงานของสุนทรภู่จึงไม่ใช่เพียงการเรียนวรรณคดีเพื่อสอบเท่านั้น แต่ยังเป็นการเรียนรู้คุณค่าของภาษาไทย ความคิดสร้างสรรค์ และบทเรียนชีวิตจากบุคคลผู้เป็นแบบอย่างของความมุ่งมั่นและรักในการเรียนรู้อีกด้วย

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ประวัติสุนทรภู่ กวีเอกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ บุคคลสำคัญที่โลกจารึกชื่อ

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• ประวัติสุนทรภู่ กวีเอกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ บุคคลสำคัญที่โลกจารึกชื่อ
• แจกแพลนเที่ยวนนทบุรี 1 วัน ริมแม่น้ำเจ้าพระยา เดินทางง่าย ใกล้กรุงฯ ได้ครบทั้งกิน เที่ยว มู
• สายแต่งบ้านห้ามพลาด OCE แบรนด์ไลฟ์สไตล์มินิมอลจากจีน เปิดสาขาแรกที่ไทย ดีไซน์ชิคราคาจับต้องได้
• เทรนด์ท่องเที่ยวโลก 2569 “กรุงเทพฯ” ผงาดท็อปเดสติเนชัน พร้อมเจาะลึก 3 เทรนด์มาแรงครึ่งปีหลัง
• ชี้เป้าของอร่อยอุตรดิตถ์ “ก๋วยเตี๋ยวโบราณป้าชโลม” ตำนานเตาถ่าน 45 ปี อร่อยเด็ดแบบไม่ต้องปรุง

ตามข่าวก่อนใครได้ที่
- Website : www.thairath.co.th
- LINE Official : Thairath