เล็งหนุนปลูก “ข้าวโพดหลังนา” แทนข้าว 1 ล้านไร่ แก้วิกฤตแล้ง-ดันราคาข้าว

เกษตรฯ เล็งส่งเสริมปลูก “ข้าวโพดหลังนา” ทดแทนทำนา หวังแก้วิกฤตภัยแล้ง-ดันราคาข้าวพุ่ง เตรียม ถก นบข .หามาตรการเร่งด่วนช่วยเหลือเกษตรกร และประชาชนที่กำลังประสบความเดือดร้อน

วันที่ 10 มิ.ย.69 นายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวถึงความคืบหน้ามาตรการช่วยเหลือไร่ละ 1,000 บาท ไม่เกินครัวเรือนละ 10,000 บาท วงเงินรวม 1,846.96 ล้านบาท ว่า ในวันที่ 11 มิ.ย. ตนจะเดินทางไปประชุมคณะกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ (นบข.) โดยมีนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน ซึ่งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะเสนอขอขยายกรอบวงเงินโครงการช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกข้าวนาปี ปีการผลิต 2568/69 เพิ่มเติม สำหรับเกษตรกร 233,729 ครัวเรือน ที่ยังไม่ได้รับสิทธิ์ ภายใต้มาตรการช่วยเหลือไร่ละ 1,000 บาท ไม่เกินครัวเรือนละ 10,000 บาท วงเงินรวม 1,846.96 ล้านบาท

อย่างไรก็ตาม แนวทางการช่วยเหลือเกษตรกร กระทรวงเกษตรฯ กำลังพิจารณามาตรการส่งเสริมการปลูกพืชทดแทนการทำนาบางส่วน ซึ่งพืชเป้าหมายหลักคือ ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์หลังนา เนื่องจากประเมินแล้วว่าจะส่งผลดีใน 3 มิติสำคัญ ได้แก่ 1. ลดการนำเข้าปัจจุบันประเทศไทยมีความต้องการข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงถึงปีละประมาณ 9 ล้านตัน แต่สามารถผลิตเองได้เพียง 4-5 ล้านตันเท่านั้น การส่งเสริมการปลูกเพิ่มจะช่วยลดการนำเข้าได้อย่างมีนัยสำคัญ 2. ยกระดับราคาข้าว การลดปริมาณผลผลิต ของข้าวในตลาดลงบางส่วน จะช่วยส่งผลให้ราคาข้าวปรับตัวสูงขึ้นตามกลไกตลาด ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อชาวนาโดยตรง 3. รับมือวิกฤตเอลนีโญ เพื่อตอบรับกับสภาพภูมิอากาศที่ต้องเผชิญกับสภาวะเอลนีโญ (El Niño) ต่อเนื่องในช่วง 2-3 ปีนี้ ซึ่งเป็นปัญหาระดับโลก การปรับเปลี่ยนมาปลูกพืชที่ใช้น้ำน้อยกว่าข้าว จึงเป็นทางออกที่เหมาะสมและจำเป็นอย่างยิ่ง

ทั้งนี้ รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังเร่งพิจารณารายละเอียดของมาตรการสนับสนุนด้านต่างๆ และประสานงานร่วมกับทางสมาคมฯ รวมถึงกลุ่มเกษตรกรในทุกภาคส่วน เพื่อหาแนวทางช่วยเหลือและเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป

โดยตั้งเป้าหมายส่งเสริมการปลูกพืชทดแทนข้าว บนพื้นที่ประมาณ 1 ล้านไร่ เพื่อให้ได้ผลผลิตประมาณ 1 ล้านตัน อย่างไรก็ตาม จะต้องมีการตรวจสอบความเหมาะสมของพื้นที่และทำการสำรวจข้อมูลล่วงหน้าโดยกรมส่งเสริมการเกษตร เนื่องจากบางพื้นที่ เช่น พื้นที่ดอนหรือพื้นที่สูง อาจมีข้อจำกัดในการเตรียมแปลงปลูก

สำหรับกรณีที่ทางสมาคมชาวนาเสนอขอปรับเพิ่มตัวเลขเงินช่วยเหลือเกษตรกรจากเดิม 1,000 บาท เป็น 2,000 บาทนั้น ทางกระทรวงฯ ชี้แจงว่าเข้าใจถึงความยากลำบากของพี่น้องเกษตรกรที่ต้องเผชิญกับวิกฤตพลังงาน ค่าน้ำมัน ค่าขนส่ง และค่าแรงที่สูงขึ้นในปัจจุบัน และรัฐบาลมีความตั้งใจที่จะช่วยเหลืออย่างเต็มที่ อย่างไรก็ตาม มาตรการช่วยเหลือจะมีการกำหนดเพดานขั้นสูง ไว้ด้วย ซึ่งการปรับเปลี่ยนตัวเลขใดๆ จำเป็นต้องพิจารณาจากอัตราเฉลี่ยและความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติประกอบกัน

ส่วนเรื่องงบประมาณในการช่วยเหลือชาวนา เบื้องต้นยังคงพิจารณาอยู่ที่กรอบวงเงินเดิมคือ 1,800 ล้านบาท โดยในวันพรุ่งนี้ จะมีการประชุมร่วมกันอีกครั้งเพื่อพิจารณาความเหมาะสม ว่าจะมีการปรับเพิ่มหรือปรับลดในส่วนใดหรือไม่

นอกจากนี้ ทางกระทรวงฯ ได้เน้นย้ำว่า งบประมาณสำหรับโครงการปลูกพืชทดแทนข้าว (เช่น ข้าวโพด, ข้าวสาลี, ข้าวฟ่าง) จะถูกแยกออกมาเป็นสัดส่วนต่างหาก ไม่รวมอยู่ในวงเงิน 1,800 ล้านบาทข้างต้น โดยคาดว่าจะต้องใช้วงเงินสำหรับพื้นที่ 1 ล้านไร่ อยู่ที่ประมาณ 2,000 ล้านบาท ทั้งนี้ การอนุมัติงบประมาณจำนวนดังกล่าวจะต้องผ่านการพิจารณาร่วมกันจากหลายฝ่าย โดยคำนึงถึงสถานการณ์ทางการเงินและการคลังของประเทศ รวมถึงความจำเป็นของรัฐบาลในการขับเคลื่อนมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจในภาพรวมต่อไป