4 ฤดูกาลใน 1 เดือนของคนเป็นเมนส์: วางแผนใช้พลังงานชีวิตให้สอดคล้องกับ ระดับฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงตามระยะตกไข่
ด้วยอำนาจของฮอร์โมนที่ส่งผลโดยตรงต่ออารมณ์และร่างกายของเรา ในเดือนหนึ่ง เราอาจมีพลังเหลือล้นสุดๆ ไปตลอดสัปดาห์ แต่อีกสองสัปดาห์ถัดมาเรากลับหงอยลงอย่างหาสาเหตุไม่ได้ ซึ่งนอกจากปัจจัยเรื่องสุขภาพจิตแล้ว อีกเรื่องที่น่าพิจารณาก็คือเรื่องของ ‘ระดับฮอร์โมนในแต่ละรอบเดือน’ เพราะถ้าลองสังเกตดีๆ ในทุกๆ เดือน ผู้มีเมนส์หลายคนจะมีแพทเทิร์นการขึ้นลงทางอารมณ์ที่คล้ายๆ กันอยู่ ซึ่งนั่นก็อาจเป็นผลมาจากฮอร์โมนในแต่ละช่วงของรอบเดือนนั่นเอง
และเพื่อให้เราเข้าใจแต่ละช่วงเวลาของตัวเองในแต่ละเดือนได้มากขึ้น จึงมีการเปรียบเทียบรอบหนึ่งเดือนเป็น ฤดูกาลทั้ง 4 ได้แก่ ฤดูหนาว ฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อน และฤดูใบไม้ร่วง เพื่อให้เห็นภาพได้ชัดเจนและจับสัญญาณได้ว่าช่วงเวลาไหนมีลักษณะโดยรวมอย่างไร และเหมาะกับการทำกิจกรรมหรือการดูแลตัวเองแบบไหนบ้าง ซึ่งเป็นแนวทางที่หลายคนใช้ในการวางแผนการใช้พลังงานของตัวเองในแต่ละช่วงให้สอดคล้องไปกับสภาวะทางอารมณ์และร่างกายให้มากที่สุด
ช่วงไหนพลังล้นก็ต้องใช้ให้คุ้ม ช่วงไหนพลังตกก็อาจต้องมีแผนรองรับ ช่วงไหนที่ไม่ไหวก็คือไม่ไหว อย่าฝืน และช่วงไหนที่ต้องพักก็ต้องวางแผนหาเวลาพักให้ตัวเองมากขึ้นสักหน่อย ช่วงไหนจิตตกก็ไม่ได้แปลว่าชีวิตพังตลอดกาล และในเดือนถัดไปฤดูกาลใหม่ก็จะมาเยือนเราเอง
อย่างไรก็ตาม ต้องบอกว่า ‘นี่ไม่ใช่วิทยาศาสตร์หรือหลักทางการแพทย์’ เป็นเพียงแนวคิดที่ได้จากการสังเกตความเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์และร่างกายที่สอดคล้องไปกับรอบเดือน ดังนั้น รูปแบบของบางคนอาจไม่ได้เป็นไปตามสี่ข้อนี้เสมอไปเพราะอาจมีปัจจัยทางสุขภาพรวมถึงวิถีชีวิตด้านอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย
แต่ขณะเดียวกันนี่ก็เป็นแนวทางที่เวิร์กสำหรับใครหลายคน (สำหรับผู้เขียนด้วยเช่นกัน) เราจึงอยากหยิบเอามาแชร์ เผื่อคุณจะลองหยิบไปใช้สังเกตรูปแบบรอบเดือนของตัวเอง เพื่อจะนำไปสู่ความเข้าใจในร่างกายตัวเองมากขึ้น และไม่นอยด์จนเกินควรในช่วงพลังงานตกที่เป็นเรื่องธรรมดาอย่างยิ่งของมนุษย์ผู้มีเมนส์
แต่ละฤดูกาลในหนึ่งเดือนจะเป็นอย่างไรบ้าง ไปดูกัน
1. ฤดูหนาว
Menstruation: ช่วงมีประจำเดือน
ฮอร์โมน: ทั้ง Estrogen และ Progesterone ต่ำสุด ร่างกาย: อ่อนเพลีย ปวดท้อง ปวดหลัง ปวดหัวไมเกรน ผิวแห้ง ฯลฯ
ความรู้สึก: ต้องการพักฟื้น ช้าลง เงียบลง
เหมาะกับ: พักผ่อนเยอะๆ อยู่กับตัวเอง ทบทวนอารมณ์ที่ผ่านมา เซฟพลังงานชีวิต
2. ฤดูใบไม้ผลิ
Follicular Phase: ช่วงหลังมีประจำเดือนวันแรก ก่อนไข่ตก
ฮอร์โมน: Estrogen เริ่มเพิ่มขึ้น
ร่างกาย: เริ่มอยากเคลื่อนไหวหรือออกกำลังกายเบาๆ ผิวเริ่มดีขึ้น
ความรู้สึก: สดชื่น มีพลัง พร้อมเปิดรับสิ่งใหม่
เหมาะกับ: เริ่มโปรเจกต์ใหม่, วางแผนสำหรับสิ่งต่างๆ, ออกไปเจอผู้คนบ้าง
3. ฤดูร้อน
Ovulation: ช่วงตกไข่
ฮอร์โมน: Estrogen สูงสุด และ Testosterone เพิ่มขึ้น
ร่างกาย: พลังเต็มเปี่ยม ผิวเปล่งปลั่ง อาจมีมูกไข่ตกหรือตกขาวใสๆ ที่ยืดได้
ความรู้สึก: มั่นใจในตัวเอง พลังงานสูง
เหมาะกับ: นัดสำคัญ, พรีเซนต์งาน, การเข้าสังคมและสังสรรค์
4. ฤดูใบไม้ร่วง
Luteal phase: ช่วงสัปดาห์ก่อนมีประจำเดือน
ฮอร์โมน: Progesterone เพิ่ม, Estrogen ลด
ร่างกาย: ท้องอืด เจ็บคัดหน้าอก อยากของหวานหรือของมัน สิวขึ้น ผิวมัน นอนไม่ลึก
ความรู้สึก: แอคทีฟน้อยลง อยากอยู่คนเดียว อ่อนไหว คิดมาก จิตตก
เหมาะกับ: ทำงานเบื้องหลัง, เก็บรายละเอียด, ใส่ใจดูแลตัวเองทั้งร่างกายและจิตใจ
และไม่ว่าบางช่วงเวลาของคุณจะหนักหน่วงขนาดไหน อย่าลืมว่า อีกไม่นาน ฤดูใบไม้ผลิก็จะวนมาอีกครั้ง :)
อ้างอิง
https://www.ion.ac.uk/news/the-menstrual-cycle-a-seasonal-guide
https://www.naturesbest.co.uk/our-blog/understanding-the-seasons-of-your-menstrual-cycle/