นักวิจัยพัฒนา ‘แบบจำลองไตมนุษย์’ อยู่ได้นานสุดเป็นประวัติการณ์ในห้องแล็บ

× กรุณาติดต่อทีมงานเพื่อดาวน์โหลดคลิป

เยรูซาเล็ม, 7 ส.ค. (ซินหัว) — คณะนักวิจัยจากศูนย์การแพทย์ชีบา และมหาวิทยาลัยเทลอาวีฟของอิสราเอล ประสบความสำเร็จในการเพาะเลี้ยงออร์แกนอยด์ไตมนุษย์ที่มีการเจริญเติบโตในระยะยาวจากสเต็มเซลล์เนื้อเยื่อในสภาพแวดล้อมห้องทดลอง โดยเป็นเนื้อเยื่อไตจำลองขนาดจิ๋วซึ่งถือเป็นเครื่องมือทรงพลังสำหรับการศึกษาวิจัยและอาจนำสู่การปลูกถ่ายขั้นสูงในอนาคต

การเลือกแบบจำลองสำหรับงานวิจัยมีบทบาทสำคัญต่อการทำความเข้าใจโรคไตและพัฒนาการรักษาใหม่ๆ ซึ่งในช่วงที่ผ่านมาแบบจำลองจากสัตว์มีส่วนช่วยในการค้นพบมากมาย แต่กลับไม่ได้สะท้อนถึงสุขภาพหรือโรคของมนุษย์อย่างแม่นยำเสมอไป

ออร์แกนอยด์กลายมาเป็นเครื่องมือที่มีศักยภาพสำหรับศึกษาโรคไตช่วงไม่กี่ปีมานี้ แต่ออร์แกนอยด์ที่เพาะเลี้ยงในห้องทดลองจากสเต็มเซลล์เหล่านี้ไม่ได้เป็นอวัยวะขนาดจิ๋วที่แท้จริง หากแต่มีลักษณะเหมือนก้อนเซลล์กลวงสามมิติที่เลียนแบบพฤติกรรมของเซลล์ภายในร่างกายได้อย่างใกล้เคียง

เมื่อวันอังคาร (5 ส.ค.) ศูนย์ฯ เปิดเผยว่าทีมวิจัยของอิสราเอลสามารถเพาะเลี้ยงออร์แกนอยด์ไตให้เติบโตและคงสภาพได้ยาวนานถึง 34 สัปดาห์ ซึ่งนับว่านานที่สุดเท่าที่เคยมีมา ขณะที่ออร์แกนอยด์ก่อนหน้านี้มักสลายตัวภายในเวลาเพียง 4 สัปดาห์

ในช่วงเวลาการเพาะเลี้ยงที่ยาวนาน ออร์แกนอยด์เหล่านี้มีพัฒนาการเป็นโครงสร้างชีวภาพต่างๆ อาทิ ท่อชีวภาพ และก่อรูปเป็นโครงสร้างสำคัญของไตอย่างตัวกรองเลือดและท่อปัสสาวะ ซึ่งช่วยให้นักวิจัยสามารถศึกษาทั้งการพัฒนาไตในภาวะปกติและผิดปกติ ตลอดจนทดลองผลกระทบของการกลายพันธุ์ของยีนหรือภาวะเป็นพิษจากยาต่อไตของทารกในครรภ์ได้

การเจริญเติบโตในระยะยาวนี้ช่วยเปิดเผยถึงกระบวนการพัฒนาไตและจุดเริ่มต้นของโรคต่างๆ ตัวอย่างเช่น เมื่อนักวิจัยยับยั้งสัญญาณบางอย่างในออร์แกนอยด์ และพบความผิดปกติแต่กำเนิดที่คล้ายกับที่พบในผู้ป่วยจริง

ผลการวิจัยดังกล่าว ซึ่งเผยแพร่ในวารสารเอ็มโบ (EMBO Journal) เปิดเผยว่าระบบออร์แกนอยด์แบบใหม่ยังมีความบริสุทธิ์สูงอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน โดยในแบบจำลองก่อนหน้านี้ ออร์แกนอยด์ไตมักปะปนไปด้วยเซลล์ชนิดอื่นที่ไม่ต้องการ เนื่องจากใช้เซลล์ต้นกำเนิดแบบพลูริโพเทนต์ (pluripotent) ซึ่งสามารถพัฒนาเป็นเซลล์ได้ทุกชนิดในร่างกาย แต่ในการศึกษาครั้งใหม่นี้ ออร์แกนอยด์สร้างขึ้นจากเซลล์ต้นกำเนิดเฉพาะของเนื้อเยื่อไตเท่านั้น ทำให้สามารถศึกษาความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลได้แม่นยำยิ่งขึ้น

นักวิจัยระบุว่าออร์แกนอยด์ใหม่นี้เป็นแหล่งเซลล์ไตที่สามารถผลิตได้อย่างต่อเนื่อง และช่วยให้เข้าใจหน้าที่ของเซลล์แต่ละชนิดในกระบวนการพัฒนาและทำงานของไตได้ดีขึ้น

ทั้งนี้ ผลวิจัยยังชี้ว่าแบบจำลองนี้เปิดประตูสู่การแพทย์ฟื้นฟู โดยในอนาคตเนื้อเยื่อไตที่เพาะเลี้ยงในห้องทดลองอาจสามารถนำไปปลูกถ่ายในร่างกายมนุษย์ได้จริง