สืบสานประเพณี “ล่องแพ แห่พระ” บ้านป่าหมาก
ชาวบ้านป่าหมาก และคณะสงฆ์วัดป่าช้างขาว ร่วมสืบสาน ประเพณี ล่องแพ แห่พระ ครั้งที่ 9 ส่งเสริมท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
(วันที่ 31 ตุลาคม 2566 ) บริเวณลานสำนักสงฆ์วัดป่าช้างขาว ชาวบ้านป่าหมาก หมู่ที่ 8 ต.ศาลาลัย อ.สามร้อยยอด จ.ประจวบคีรีขันธ์ ว่าที่พันตรีอดิศักดิ์ น้อยสุวรรณ รองผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ รักษาราชการผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ นายประเสริฐ ไทยอุดมทรัพย์ นายก อบต.ศาลาลัย นายณธกร เต็มชยกุล ปลัดอาวุโสอำเภอสามร้อยยอด นายฤทธิเดช อยู่เจริญ ผู้ใหญ่บ้านป่าหมาก นางกฤณา แผ่แสงจันทร์ วัฒนธรรมจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ นายชาญวิทย์ อุณหสุทธิยานนท์ ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดประจวบฯ ตชด.บ้านป่าหมาก ทหารหน่วยเฉพาะกิจจงอางศึก ททท.ประจวบฯและคณะสงฆ์วัดป่าช้างขาว ร่วมกันเปิดงาน”ประเพณีบุญล่องแพ แห่พระ ครั้งที่ 9 ณ บริเวณสำนักสงฆ์วัดป่าช้างขาว ริมแม่น้ำแพรกตะลุ้ยฝั่งซ้าย โดยกลุ่มชาติพันธุ์ในหมู่บ้านป่าหมาก ทั้งผู้เฒ่า ผู้แก่ ผู้นำชุมชน ตลอดจนเด็กๆ ต่างแต่งกายชุดประจำเผ่ามาร่วมงานอย่างพร้อมเพรียง ตลอดจนนักท่องเที่ยวที่มากางเต้นท์ ร่วมงานประเพณี ท่ามกลางสายฝนที่โปรยปรายตกลงมาตั้งแต่ช่วงเช้าตรู่ โดยพิธีเปิดเป็นไปอย่างเรียบง่ายมีการแสดงศิลปวัฒนธรรมประเพณีของกลุ่มชาติพันธุ์ อาทิกระเกรี่ยงกระทบไม้ เป็นต้น
พระปฐมพร ปฐมวโร ประธานสงฆ์วัดป่าช้างขาว และชาวบ้านป่าหมาก ได้ช่วยกันนำ”พระพุทธรูปปางนาคปรก” ที่อัญเชิญประดิษฐานบนแคร่ไม้ไผ่วนไปรอบหมู่บ้านป่าหมากพร้อมขบวนกลองยาวและการร่ายรำ เสร็จแล้วจึงนำมาขึ้นประดิษฐานบนแพไม้ไผ่ พร้อมพระพระสงฆ์จากวัดป่าช้างขาว ว่าที่พันตรีอดิศักดิ์ น้อยสุวรรณ รองผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบฯ รักษาราชการผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบฯ นายก อบต.ศาลาลัย ปลัดอาวุโสอำเภอสามร้อยยอด วัฒนธรรมจังหวัดประจวบฯ ผู้ใหญ่บ้านป่าหมาก ตชด.บ้านป่าหมาก ทหารหน่วยเฉพาะกิจจงอางศึก ได้ช่วยกันถ่อแพไม้ไผ่ล่องในแม่น้ำแพรกตะลุ้ย 3 รอบ ระหว่างการล่องแพมีการตีฆ้องโห่ร้องตลอดเวลาเพื่อเป็นการเบิกฤกษ์เบิกชัย ให้หมู่บ้านมีความร่มเย็นเป็นสุข
เสร็จสิ้นแล้วประชาชน นักท่องเที่ยว ชาวบ้านและหน่วยงานเกี่ยวข้องได้ร่วมกันทำบุญใส่บาตรข้าวสารอาหารแห้งแด่พระสงฆ์ที่มารับบาตร จากนั้นเป็นพิธีทางสงฆ์ และการละเล่นพื้นบ้าน การชกมวยทะเล การแข่งขันถ่อแพไม้ไผ่ ในวันประเพณีงานบุญในปีนี้
ซึ่งนักท่องเที่ยวที่มาร่วมงานต่างรู้สึกชื่นชอบกิจกรรม ประเพณีบุญล่องแพ แห่พระ เพราะได้เรียนรู้ประเพณี และศิลปวัฒนธรรมชุมชนที่บ้านป่าหมาก และคณะสงฆ์วัดป่าช้างขาวจัดขึ้น สิ่งสำคัญ 1 ปีมีเพียงครั้งเดียว ซึ่งมากางเต้นท์ตั้งแต่เมื่อวานแล้วถึงแม้จะมีฝนตกลงมาตั้งแต่ช่วงเช้า ก็ไม่ได้เป็นอุปสรรคแต่อย่างใด กับรู้สึกถึงความเป็นธรรมชาติ ทั้งผืนป่า สายน้ำ และวัฒนธรรมประเพณีของชุมชน
พระปฐมพร ปฐมวโร ประธานสงฆ์วัดป่าช้างขาว กล่าวว่า การล่องแพเป็นวิถีชีวิตเดิมของชนเผ่าปะกาเกอญอ หรือกะหรี่ยง ซึ่งมีมานานแล้วก่อนที่หลวงพ่อจะมา ชาวบ้านกลุ่มนี้เขาอาศัยอยู่ตามริมแม่น้ำสายนี้ตั้งแต่บนสุด คือตั้งแต่ชายแดนลงมาจนเกือบถึงแม่น้ำปราณบุรี ปัจจุบันมารวมตัวกันตั้งหมู่บ้าน โดยเริ่มตั้งมาประมาณปี 2549 หลวงพ่อธุดงค์มาที่หมู่บ้านนี้ก็ 10 กว่าปีแล้ว ได้ถูกนิมนต์ให้มาสร้างวัด พอมาอยู่ด้วยกันเห็นว่าวิถีชีวิตของชาวบ้านมันสอดคล้องกับธรรมชาติ เรานำมาให้สอดคล้องกับวิถีพุทธด้วย
ทางพุทธประเพณีแห่พระส่วนใหญ่จะมีอยู่ทางใต้ ตรงนี้เดิมเขานับถือเทวดา นับถือผี ซึ่งเป็นความเชื่อดั้งเดิม แต่พอมีชาวบ้านเริ่มมานับถือศาสนาพุทธเริ่มเปลี่ยนมาใช้วิถีชีวิตแบบชาวพุทธ ทั้งนี้เราเห็นว่าควรจะมีประเพณีที่มันสอดคล้องกัน เห็นว่าในช่วงฤดูกาลออกพรรษาเราจะมีการแห่พระรอบชุมชน และนำลงแพล่องในลำห้วย เป็นอุบายในการที่จะสื่อความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติกับวิถีชีวิตของชาวบ้าน ซึ่งในการจัดงานจะต้องมีการเตรียมงาน เราต้องแบ่งหน้าที่กันไป ก็จะสร้างความรัก ความสามัคคีให้ชาวบ้าน นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสที่จะให้เด็กๆ ได้กลับมาบ้าน หรือว่าคนหนุ่มสาวที่ออกไปทำงานนอกหมู่บ้าน ได้มีโอกาสถึงวันออกพรรษาแล้วกลับมาบ้าน
นายประเสริฐ ไทยอุดมทรัพย์ นายก อบต.ศาลาลัย กล่าวว่าขณะนี้การเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวที่บ้านป่าหมาก ระทาง 70 กม.จากถนนเพชรเกษมทางแยกเข้าเขื่อนปราณบุรี ใช้เวลาประมาณ 1 ชม.ครึ่งเท่านั้นเหลือเพียงบางส่วนที่เป็นถนนดินลูกรัง โดยปัจจุบันชุมชนท่องเที่ยวบ้านป่าหมาก เริ่มเป็นที่รู้จักของผู้ที่ชอบการท่องเที่ยว ตั้งแคมป์ กางเต้นท์ ที่บ้านป่าหมากมีแม่น้ำแพรกตะลุ้ยซ้ายไหลผ่าน ตลอดจนเป็นหมู่บ้านกลุ่มชาติพันธุ์ ตั้งอยู่กลางป่ามีความเป็นธรรมชาติ เงียบสงบ ปลอดภัย มีตำรวจตระเวนชายแดน มีธรรมชาติที่สวยงาม มีห้องน้ำไว้รองรับนักท่องเที่ยว ซึ่งปัจจุบันเริ่มมีนักท่องเที่ยวเข้ามากางเต้นท์ ท่องเที่ยว โดยเฉพาะกิจกรรมประเพณีล่องแพ แห่พระ 1 ปีมีเพียงครั้งเดียวเท่านั้น จึงอยากเชิญชวนให้รักท่องเที่ยวมาท่องเที่ยวที่บ้านป่าหมากกัน ถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวของอำเภอสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ อีกแห่ง