ทำความรู้จัก 'คอลลาเจน'

คอลลาเจนเป็นโปรตีนชนิดหนึ่ง ไม่ใช่ว่าจะพบแต่ในมนุษย์เท่านั้น แต่พวกสัตว์ต่าง ๆ ก็พบคอลลาเจนได้ด้วยเช่นกัน คอลลาเจนมีมากมายหลายชนิด บางข้อมูลบอกว่ามีอย่างน้อย 16 ชนิด แต่บางข้อมูลก็บอกว่ามี 20 ชนิด โดยคอลลาเจนจะมีกี่ชนิดก็แล้วแต่ ประเด็น ก็คือ ที่แน่ ๆ คอลลาเจนมีหลายชนิด ซึ่งคอลลาเจนแต่ละชนิดก็จะพบได้ในที่แตกต่างกันด้วย

คอลลาเจนเป็นโปรตีนที่ไม่ได้อยู่ในเซลล์นะครับแต่ว่ามันอยู่นอกเซลล์กับในเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน อย่างที่บอกไปว่าคอลลาเจนมีหลายชนิด โดยประมาณ 80%-90% มันจะเป็น คอลลาเจนชนิดที่ 1 คอลาเจนชนิดที่ 2 และคอลลาเจนชนิดที่ 3 โดยคอลลาเจนทั้ง 3 ชนิดนี้มีความยาวเท่ากัน ดูเผิน ๆ อาจจะคิดว่าคอลลาเจนพวกนี้เหมือนกันแต่ถ้าดูให้ลึกลงไปถึงระดับโมเลกุลจะพบว่าคอลลาเจนทั้ง 3 ชนิดนี้ไม่เหมือนกัน โดย

คอลลาเจนชนิดที่ 1

พบในผิวหนัง เส้นเอ็น กระดูก ฟัน เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

คอลาเจนชนิดที่ 2

พบในกระดูกอ่อน น้ำหล่อเลี้ยงลูกตาส่วนหน้า

คอลลาเจนชนิดที่ 3

คล้ายกับคอลลาเจนชนิดที่ 1 แต่พบได้ในส่วนของโครงสร้างเซลล์และเนื้อเยื่อของทารก

มีคำแนะนำว่าหากจะบริโภคคอลลาเจนเพื่อจุดประสงค์เรื่องแก้ปัญหาปวดข้อ ข้ออักเสบ อยากจะบำรุงข้อ ควรจะเลือกใช้ คอลาเจนชนิดที่ 2 แทน ที่มีคำแนะนำเช่นนี้อาจเป็นเพราะว่า คอลาเจนชนิดที่ 2 พบได้ในกระดูกอ่อน ซึ่งตัวกระดูกตามข้อต่อต่าง ๆ มันจะมีกระดูกอ่อนที่ส่วนปลายของกระดูก หากกระดูกอ่อนนี้บางลง กระดูกตามข้อก็จะบดกัน สีกัน จึงทำให้เกิดข้ออักเสบ เกิดปวดข้อได้

ส่วนผลิตภัณฑ์คอลลาเจนที่ขายกันในท้องตลาดส่วนมากจะเป็น คอลาเจนชนิดที่ 1

อาจมีคนคิดว่าเราจะบำรุงข้อเราต้องกินคอลลาเจนชนิดที่ 2 เท่านั้น อย่าเพิ่งด่วนสรุปแบบนั้น เพราะว่ามีการศึกษาหนึ่งออกมา เค้าทำการศึกษาถึงประสิทธิภาพและความปลอดภัยของการใช้คอลลาเจนเปรียบเทียบกับการใช้ glucosamine และ chondroitin (สารอาหารที่ช่วยเพิ่มน้ำในข้อ ช่วยเรื่องข้ออักเสบ) ในผู้ป่วยกระดูกอักเสบที่เข่า เค้าพบว่า การใช้คอลลาเจนได้ผลดีกว่าการใช้ glucosamine และ chondroitin โดยการศึกษานี้เค้าไม่ได้ให้ความสำคัญด้วยนะครับว่าต้องเป็น คอลาเจนชนิดที่ 2 เท่านั้น นั้นหมายความว่า การใช้คอลลาเจนไม่ว่าจะชนิดไหนก็ตามก็น่าจะช่วยเรื่องการปวดข้อได้

ดังนั้นการจะเลือกกินผลิตภัณฑ์คอลลาเจนไม่ว่าจะเป็นคอลลาเจนชนิดไหนก็ตาม ความสำคัญมันอยู่ที่ว่า เรากินมันถูกต้องหรือไม่ เพราะอย่าลืมว่าการที่คอลลาเจนมันจะส่งผลต่าง ๆ อย่างที่เราต้องการได้นั้น มันจะต้องถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายก่อน ซึ่งการกินที่ถูกต้องจะช่วยเรื่องนี้ได้