‘เป็นตัวเอง’ หรือ ‘เปลี่ยนเป็นคนใหม่’ คำถามสำคัญที่อาจเผยทิศทางความสัมพันธ์

ความรักชนะทุกสิ่งได้จริงหรือ แล้วความรักช่วยฟันฝ่าทุกอุปสรรคไปได้ หรือกลับกลายเป็นอุปสรรคครั้งใหญ่ในชีวิตเสียเอง

หากความรักชนะทุกสิ่งเป็นความจริง แสดงว่าความรักย่อมมีพลังมากพอที่จะทำให้ใครบางคนยอมเปลี่ยนแปลงตัวเอง ซึ่งก่อนหน้านั้นไม่แม้กระทั่งคิดด้วยซ้ำว่า การกระทำและความคิดจากความเคยชินที่ติดเป็นนิสัยจะสามารถปรับเปลี่ยนกันได้เพียงเพราะความรักและความปรารถนาสานต่อความสัมพันธ์กับใครคนหนึ่งเกิดขึ้นในใจ จนกลายเป็นแรงผลักดันให้ตัดสินใจทำสิ่งไม่เป็นตัวเอง

ตรงกันข้าม ถ้าผลลัพธ์ของความพยายามเปลี่ยนแปลงตัวเองจากความรัก คือความล้มเหลวไม่เป็นท่า ชนิดที่ว่าตกอยู่ในตำแหน่งผู้แพ้ที่ไม่มีโอกาสแก้ตัวใหม่ จะเริ่มต้นสร้างความสัมพันธ์กับใครก็ยากลำบาก เพราะยังฝังใจกับรักครั้งก่อนที่ทำให้สูญเสียตัวตนและความมั่นใจจนไม่อยากมุ่งมั่นเปลี่ยนแปลงตัวเองเพื่อใครซ้ำสอง

เมื่อเป็นเช่นนี้ อะไรคือความพอดีที่อยู่ระหว่างยืนยันเป็นตัวเองหรือยอมเปลี่ยนตัวตน

มุมมองด้านจิตวิทยาให้ความสำคัญกับพฤติกรรมของคนเราบนความเชื่อพื้นฐานว่า ทุกคนเปลี่ยนแปลงตัวเองได้ ซึ่งขึ้นอยู่กับความตั้งใจแน่วแน่ อาจรวมถึงเงื่อนไขอื่นๆ ในชีวิตที่มีส่วนช่วยสนับสนุนให้พร้อมเปลี่ยนแปลงมากกว่า

สำหรับการเปลี่ยนแปลงตัวเองในความรัก–ความสัมพันธ์ เสมือนการชั่งใจที่คู่รักตกลงร่วมกัน บางคู่อาจไม่ได้ใช้วิธีการพูดคุยอย่างชัดเจน แต่แสดงออกผ่านการกระทำหรือปฏิกิริยาบางอย่างที่ยืนยันความพอใจในการปรับและเปลี่ยนตัวตนแต่ละด้านของอีกฝ่าย โดยเฉพาะช่วงเริ่มต้นความสัมพันธ์หรือตกหลุมรัก

ฝ่ายหนึ่งเสนอตัวตนใหม่ที่หวังสร้างความประทับใจ ส่วนอีกฝ่ายรู้สึกชอบจึงคาดหวังว่าจะได้รับความประทับใจนั้นเสมอ โดยทั้งคู่หลงลืมไปว่า ความพยายามเป็นอื่นที่ไม่ใช่ตัวตนจริงๆ เป็นเพียงสิ่งเสแสร้งหรือแกล้ง ซึ่งไม่ได้คงอยู่นาน เพราะท้ายที่สุดแล้วทุกคนจะค่อยๆ เปิดเผยตัวตนแท้จริงของตัวเองออกมา เมื่อถึงตอนนั้น ความสัมพันธ์อาจจำเป็นต้องยุติลง

หรืออย่างคู่รักที่เป็นตัวเองตั้งแต่แรก ซึ่งสานสัมพันธ์ที่ดีต่อกันอย่างไม่เคยสร้างความคับข้องใจให้อีกฝ่ายรู้สึกทุกข์ วันหนึ่งอาจรู้สึกว่าอยากปรับตัวเองให้ดีกว่าที่เป็นอยู่ เช่น ต้องการสร้างความมั่งคงจึงทุ่มเทให้กับการทำงานมากกว่าให้ความสนใจคนรัก ก็อาจก่อให้เกิดปัญหาตามมา ซึ่งส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ได้

ความพอดีของการปรับเปลี่ยนตัวตนจึงสะท้อนผ่านการตั้งคำถามต่อตัวเองต่อความสัมพันธ์ว่า หากต้องรักใครสักคน สิ่งที่ควรปรับคืออะไร เปลี่ยนแปลงระดับไหน (เช่น พฤติกรรม ความคิด ทัศนคติ ความเชื่อ) และกระทบกับใครบ้าง

ไม่ใช่เรื่องผิด หากเราอยากเปลี่ยนตัวตนให้เป็นคนที่ดีกว่า หรือยังคงเป็นตัวเองในแบบเดิมเพราะไม่ได้เสียหายอะไร แต่ในความรัก เราคงต้องระลึกไว้เสมอว่า ความสัมพันธ์ที่ยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อต่างฝ่ายต่างเรียนรู้และปรับตัวเข้าหากันบนพื้นฐานความเข้าใจว่า ความรักไม่ใช่การเรียกร้องหรือร้องขอ แต่เป็นการแบ่งปันและช่วยกันปรับแก้ทั้งสองฝ่าย

เมื่อเข้าใจ ก็จะตอบตัวเองได้ว่า เป็นตัวเองหรือควรเปลี่ยนตัวตน

อ้างอิง 

• Theresa E. DiDonato. 7 Ways Your Relationship Can Change Who You Are. https://bit.ly/2YsweZk