อาการขาดธาตุอาหาร

อาการผิดปกติของยางพารา พบได้ทั้งในยางอ่อนที่ยังไม่แตกทรงพุ่มและยางแก่ที่แตกทรงพุ่มแล้ว หากมองดูผิวเผิน พืชจะมีอาการคล้ายกับการเข้าทำลายของเชื้อโที่ทำให้เกิดโรคในพืช เพียงแต่ไม่มีสัญญานของการเกิดโรคให้เห็น โดยอาการขาดธาตุอาหารที่พบโดยทั่วไปแบ่งออกได้เป็น 5 แบบ ได้แก่

++ อาการขาดธาตุอาหารของยางพารา ++
1.) ใบเหลือง ซึ่งอาจเหลืองสม่ำเสมอทั้งใบหรือเหลืองเฉพาะระหว่างเส้นใบ เนื่องจากการสร้างคลอโรฟิลล์ลดลง
2.) เนื้อเยื่อพืชตายเป็นบางส่วน
3.) ยอดชะงักการเจริญเติบโต แตกกิ่งแขนงเป็นกระจุก
4.) มีการสะสมสาร Anthocyanin ทำให้ปรากฏสีแดง
5.) แคระแกร็น การเจริญเติบโตลดลง ใบอาจมีสีปกติ สีเขียวเข้มหรือเหลือง
 

ใบเป็นส่วนที่สะสมธาตุอาหารต่างๆ ไว้ และมีความไวต่อสภาพแวดล้อมดีกว่าส่วนอื่นๆ เมื่อต้นยางขาดธาตุอาหารจึงสังเกตเห็นอาหารได้รวดเร็วที่ใบ ในธรรมชาติอาจไม่พบอาการขาดธาตุชัดเจน และเป็นลักษณะเฉพาะของธาตุใดธาตุหนึ่ง จึงจำเป็นต้องเก็บตัวอย่างมาวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ

++ การวินิจฉัยอาการขาดธาตุอาหารของยางพารา ++
ต้นยางอ่อนที่ยังไม่แตกกิ่งก้าน :
ก. พบอาการบนใบแก่ หรือ ใบล่าง
1.) ใบมีสีเหลืองซีด แต่สีไม่สม่ำเสมอทั้งใบ สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุไนโตรเจน
2.) ใบมีสีเหลืองซีด แต่สีไม่สม่ำเสมอทั้งใบ

- เนื้อเยื่อระหว่างเส้นใบมีสีเหลืองไปจนถึงขอบใบ สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุแมกนีเซียม

- เนื้อเยื่อขอบใบมีสีเหลือง และพบอาการไหม้ที่ปลายใบ สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุโพแทสเซียม

3.) ใบมีสีเขียวปกติ แต่มีอาการขอบใบไหม้ขยายวงกว้าง สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ โมลิบดินัม
ข. พบอาการบนใบที่อยู่กลางลำต้นจนถึงปลายยอด
ใบมีสีเหลืองซีด :
- ใบมีสีเขียวอ่อนหรือเหลือง ส่วนบริเวณเส้นกลางใบและเส้นใบมีสีเยวเข้ม สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ แมงกานีส ผิวใบด้านบนมีสีเหลืองอมน้ำตาล ผิวใบด้านล่างมีสีทองแดง สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ ฟอสฟอรัส
ค. พบอาการบนฉัตรยอด หรือ ยอดที่แตกใหม่
1.)ใบผิดรูปผิดร่าง
- ใบเล็ก มีลักษณะเรียวยาว ขอบใยบเป็นคลื่น สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ สังกะสี
- ใบมีขนาดเล็กลงเล็กน้อย มีสีเขียวเข้ม รูปร่างผิดปกติ สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ โบรอน
2.) ใบมีรูปร่างปกติ
- ปลายใบและขอบใบไหม้สีน้ำตาลซีดโยไม่มีอาการเหลืองซีดมาก่อน สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ แคลเซียม
- ใบเล็ก ปลายใบไหม้ มีการแตกตาข้างจำนวนมาก สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุทองแดง
- ใบเล็กมาก ไม่มีอาการไหม้ สีเขียวซีดถึงเหลืองอมเขียว สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุเหล็ก
- เริ่มแรกใบมีอาการเหลืองซีด ต่อมาเกิดอาการไหม้แห้งที่ปลายใบ สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ กำมะถัน
งก่อนการแก้ไข

ต้นยางแก่ที่สร้างทรงพุ่มแล้ว :
ก.พบอาการบนใบที่ได้รับแสงเต็มที่ ปกติพบที่ยอด
1.) ใบมีอาการเหลืองซีด สีสม่ำเสมอ
- ใบมีสีเหลืองซีดหรือเหลืองอมเขียว สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ เหล็ก
2.) ใบมีอาการเหลืองซีด แต่สีไม่สม่ำเสมอ
- เนื่อเยื่อระหว่างเส้นใบมีสีเหลืองจนถึงขอบใบ สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ แมกนีเซียม
- เหลืองผิดปกตอ ไม่สามารถแยกขอบเขตของเนื้อเยื่อระหว่าง สีเหลืองซีดและสีเขียวได้ชัดเจน มักแสดงอาการ มากๆ รอบขอบใบ สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ โพแทสเซียม
ข.พบอาการบนใบที่อยู่ในร่มเงาของทรงพุ่ม
1.) มีอาการไหม้แห้ง สีน้ำตาลซีด สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ แคลเซียม
2.) ไม่มีอาการไหม้แห้ง ใบมีสีเขียวซีด เส้นกลางใบและเส้นใบยังมีสีเขียวเข้ม สาเหตุเกิดจากการ ขาดธาตุ แมงกานีส
 

++ แนวทางในการป้องกันกำจัด ++
1. ก่อนปลูกยางพารา ควรทำการวิเคราะห์ดินว่ามีความเหมาะสมหรือไม่ หากสภาพของดินอยู่ในสภาวะที่ยากต่อการแก้ไขควรหลีกเลี่ยงการปลูกยางในพื้นที่นั้น ในกรณีที่สามารถปรับปรุงสภาพดินได้ควรกระทำก่อนเริ่มลงมือปลูกยาง
2. การปลูกพืชคลุมดินตระกูลถั่ว จะช่วยลดอาการขาดธาตุไนโตรเจนได้ และการปลูกพืชแซมบางชนิดจะมีผลทำให้ต้นยางขาดธาตุอาหารได้ จึงควรพิจารณาชนิดพืชแซมก่อนปลูกหรืออาจจำเป็นต้องใส่ปุ๋ยให้เหมาะสมกับพืบแซมเพื่อไม่ให้เกิด การแก่งแย่งธาตุอาหารในดิน
3. รักษาความเป็นกรดเป็นด่างของดินให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสม เพื่อความสมดุลของธาตุอาหารต่างๆ ในดิน
4. การใส่ปุ๋ยตามคำแนะนำของสถาบันวิจัยยาง นับว่าเป็นการเพียงพอในการป้องกันการขาดธาตุอาหารของต้นยางพารา การใส่ธาตุอาหารบางตัวมากเกินไป อาจชักนำให้เกิดอาการขาดธาตุอาหารอีกชนิดหนึ่ง เช่น การใส่โพแทสเซียมมากเกนไป อาจชักนำให้เกิดอาการขาดแมกนีเซียม หากพบความผิดปกติภายหลังจากปลูกยางพารา ไปล้ว ควรทำการตรวจวิเคราะห์ดินและปริมาณธาตุอาหารจากใบยางบ้าง เพราะในบางกรณีอาจจำเป็นต้องเพิ่มธาตุอาหารตัวใดตัวหนึ่งให้กับต้นยาง
การได้รับธาตุอาหารมากเกินไป :
โดยทั่วไปจะไม่ค่อยพบความผิดปกติของต้นยาง เมื่อได้รับธาตุาหารมากเกินพอ เนื่องจากพืชมีการปรับสมดุลของกลไกลการดูดซึมธาตุอาหาร อย่างไรก็ตาม ต้นยางอาจได้รับธาตุอาหารบางชนิดมากเกินไป จนทำให้เกิดความไม่สมดุลของธาตุอาหารอื่นได้ ซึ่งจะเป็นผลทำให้ต้นอ่อนแอ การเจริญเติบดตลดลง และ แคระแกร็น บางครั้งอาจแสดงอาการคล้ายการขาดธาตุบางชนิด ดังนั้น เมื่อต้นยางแสดงอาการผิดปกติทั้งที่มีการดูแลรักษา และใส่ปุ๋ยอย่างถูกต้อง ควรเก็บตัวอย่างใบมาวิเคราะห์หาสาเหตุที่แท้จริง

แหล่งอ้างอิงข้อมูล :

"อาการผิดปกติของยางพารา".สถาบันวิจัยยาง กรมวิชาการเกษตร.a>