เนเธอร์แลนด์ทำอย่างไร ถึงไม่มีสุนัขจรจัดอยู่เลย

จะดีซักแค่ไหนถ้าสุนัขทุกตัวมีบ้านอยู่

ปัญหาสุนัขจรจัดในประเทศไทยเป็นปัญหาที่เราพูดถึงทุกปี และแต่ละปีเราก็จะเห็นตัวเลขจำนวนสุนัขจรจัดเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในปี พ.ศ. 2557 ผลการสำรวจของกรมปศุสัตว์พบว่าในประเทศไทยมีสุนัขจรจัดมากถึง 700,000 ตัว และเชื่อว่าในตอนนี้มีจำนวนมากกว่านั้นมาก

การแก้ไขปัญหาสุนัขจรจัดถือเป็นเรื่องที่ท้าทายของทุกประเทศทั่วโลก ไม่ใช่แค่ในประเทศไทย แต่อย่างไรก็ดี มีประเทศหนึ่งที่ได้ประกาศออกมาอย่างภาคภูมิใจว่าไม่มีสุนัขจรจัดในประเทศอีกต่อไปแล้วและทำได้โดยไม่มีการกำจัดสุนัขทิ้งเลยด้วย ประเทศนั้นคือประเทศเนเธอร์แลนด์ ดังนั้นในคราวนี้เราจะมาดูกันว่าประเทศนี้ทำได้อย่างไร มีเคล็ดลับอะไรที่เรานำไปปรับใช้ได้บ้าง

ก่อนอื่นเราต้องบอกก่อนว่าในอดีตเนเธอร์แลนด์ก็เคยเป็นประเทศที่มีสุนัขจรจัดจำนวนมากมาก่อน เชื่อกันว่าอาจมีมากกว่า 1 ล้านตัวทั่วประเทศเสียด้วยซ้ำ เพราะประวัติศาสตร์สมัยก่อนของชาวเนเธอร์แลนด์นิยมเลี้ยงสุนัขเพราะเป็นสัญลักษณ์บ่งบอกฐานะ ทำให้แต่ละบ้านต่างมีสุนัขกันอย่างน้อย 1 ตัว บ้านไหนมีฐานะดีก็จะเลี้ยงสุนัขไว้จำนวนมาก ต่อมาในศตวรรษที่ 19 โรคพิษสุนัขบ้าได้ระบาด ทำให้ชาวเนเธอร์แลนด์จำนวนมากเกิดความหวาดกลัวและทิ้งสุนัขกันอย่างมากมาย ทำให้จำนวนสุนัขจรจัดทั่วประเทศเพิ่มจำนวนสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

จนกระทั่งหลังปี ค.ศ. 2000 ทางการเนเธอร์แลนด์ได้ตัดสินใจจัดการปัญหาสุนัขจรจัดทั่วประเทศอย่างจริงจัง โดยเริ่มจากแผนการ “จับ – ทำหมัน - ฉีดวัคซีน - ปล่อยกลับที่เดิม” พวกเขาได้ระดมกำลังปูพรมจับสุนัขจรจัดทั้งประเทศมาทำหมันและฉีดวัคซีน เพื่อป้องกันไม่ให้สุนัขจรจัดกำเนิดทายาทรุ่นต่อไปได้อีก รวมไปถึงรณรงค์ให้เจ้าของสุนัขพาสุนัขมาทำหมันอีกด้วย

ต่อมาทางการก็ได้ประกาศและบังคับใช้กฎหมายสวัสดิภาพสัตว์อย่างจริงจัง กฎหมายนี้ห้ามคนทำร้ายหรือทารุณกรรมสัตว์เลี้ยงทุกชนิดอย่างเด็ดขาด รวมไปถึงห้ามทิ้งสัตว์อีกด้วย ใครฝ่าฝืนจะถูกปรับเป็นเงินกว่า 16000 ดอลล่าห์ และจำคุกอีกไม่เกิน 3 ปี และคนที่เลี้ยงสุนัขทุกคนต้องลงทะเบียนกับทางรัฐก่อน มีการจัดตั้งตำรวจสัตว์ (Animal Police) ขึ้นเพื่อตรวจตราเรื่องนี้โดยเฉพาะ ทำให้มีคนทิ้งสุนัขตัวเองน้อยลงมาก

เมื่อสองแผนการแรกประสบความสำเร็จแล้ว ทางการเนเธอร์แลนด์ได้ดำเนินแผนการต่อไปคือเพิ่มภาษีสุนัขที่ขายตามร้านขายสัตว์และฟาร์มต่างๆ ในอัตราที่สูงกว่าเดิม เพื่อสนับสนุนให้ประชาชนเลือกเลี้ยงสุนัขจรจัดมากกว่า รวมไปถึงทำแคมเปญรณรงค์ว่าการเลี้ยงสุนัขจรจัดเป็นเรื่องที่เท่มากๆ ด้วยเหตุนี้เองทำให้ประชาชนเลือกที่จะอุปการะสุนัขจรจัดและทำให้จำนวนประชากรสุนัขจรจัดลดลงเรื่อยๆ จนหมดไปในที่สุด

เราจะเห็นได้ว่าแผนการของเนเธอร์แลนด์ในการจัดการสุนัขจรจัดนั้นเป็นแผนการที่ประเทศไทยมีอยู่แล้วตั้งแต่แรก เพียงแต่เรายังไม่ได้รับการสนับสนุนและลงมือทำจากภาครัฐดีพอ รวมไปถึงการจัดการและบังคับใช้กฎหมายเราก็ยังไม่มีประสิทธิภาพทั้งๆ ที่เราเองก็มีกฎหมายคุ้มครองสวัสดิภาพสัตว์แล้วเช่นกัน

ความสำเร็จของเนเธอร์แลนด์เป็นแนวทางหนึ่งที่น่าสนใจที่ประเทศไทยควรศึกษาและดูว่าสามารถปรับใช้สิ่งไหนให้เข้ากับบริบทของเราได้บ้าง เหนือสิ่งอื่นใด การแก้ไขปัญหาสุนัขจรจัดนั้นจำเป็นต้องเริ่มด้วยการลงมือทำอย่างจริงจังของภาครัฐ ทั้งเรื่องการบังคับใช้กฎหมายและแผนปฏิบัติการต่างๆ ของทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ไม่เช่นนั้นแล้ว เราก็คงต้องพูดถึงเรื่องปัญหาสุนัขจรจัดต่อไปอย่างนี้อีกทุกๆ ปี

อ้างอิงข้อมูล

https://dutchreview.com/culture/how-did-the-netherlands-manage-to-become-the-first-country-to-have-no-stray-dogs/

https://relieved.co/netherlands-solves-stray-problem/

#Howl