เปิดใจ "DAEDALUS-อัสสัมชัญ" ผู้พิสูจน์ความฝันด้านอวกาศไม่ไกลเกินเอื้อม

แม้ประเทศไทยจะยังไม่มีโครงการส่งมนุษย์สู่อวกาศหรือพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศขนาดใหญ่เทียบเท่าประเทศชั้นนำ แต่ผลงานของ ทีม DAEDALUS (เดดาลัส) นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายจาก รร.อัสสัมชัญ สะท้อนให้เห็นว่า เยาวชนไทยมีศักยภาพก้าวสู่เวทีวิศวกรรมอวกาศระดับโลกได้ หากได้รับโอกาสในการเรียนรู้และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

ทีม DAEDALUS สร้างชื่อเสียงให้ประเทศไทยด้วยการคว้าแชมป์ Annual CanSat Competition 2026 ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ทำคะแนนรวม 93.0778 จาก 100 คะแนน โดยเป็นทีมระดับมัธยมศึกษาเพียงทีมเดียวที่แข่งขันกับนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยชั้นนำหลายประเทศ

การแข่งขัน CanSat เป็นการออกแบบและสร้างดาวเทียมจำลองขนาดเล็กที่ริเริ่มโดย องค์การอวกาศยุโรป (ESA) เพื่อพัฒนาทักษะด้านวิศวกรรม เทคโนโลยีอวกาศ การเขียนโปรแกรม และการทำงานเป็นทีม ผ่านภารกิจสำคัญ 3 ขั้นตอน ได้แก่ การตรวจสอบความพร้อมก่อนปล่อย (FRR) การปล่อยและปฏิบัติภารกิจ (Launch Mission) และการวิเคราะห์ผลหลังภารกิจ (PFR) ซึ่งล้วนต้องอาศัยความรู้และความแม่นยำทางวิศวกรรมในทุกขั้นตอน

ชื่อทีมสะท้อนแนวคิดของนักประดิษฐ์

นายตีรณ์ญาณ บุญธกานนท์ หัวหน้าทีม เล่าว่า ชื่อ DAEDALUS มาจากตัวละครในตำนานกรีก ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นนักประดิษฐ์และวิศวกรผู้สร้างปีกเพื่อหลบหนีออกจากเขาวงกต ชื่อนี้จึงสะท้อนแนวคิดของทีมที่ต้องออกแบบอุปกรณ์ให้สามารถทะยานขึ้นสู่ท้องฟ้าและปฏิบัติภารกิจได้สำเร็จ

ทีมมีสมาชิกทั้งหมด 11 คน แบ่งหน้าที่ตามความถนัด ทั้งด้านกลศาสตร์ (Mechanic) อิเล็กทรอนิกส์ (Electronics) และการพัฒนาโปรแกรม (Programming) โดยทุกคนเริ่มต้นจากการเป็นสมาชิก ชมรม Space AC ของ รร.อัสสัมชัญ ซึ่งเปิดพื้นที่ให้นักเรียนได้เรียนรู้ด้านวิศวกรรมอวกาศ ทั้งการสร้าง CanSat จรวดทดลอง และบอลลูนวิจัย ก่อนต่อยอดสู่การแข่งขันในระดับประเทศและระดับนานาชาติ

ด้านนายณัฐกิตติ์ ขวัญกิจพิศาล อาจารย์ที่ปรึกษาโครงการ มองว่า จุดแข็งสำคัญของทีมไม่ได้อยู่ที่ความสามารถเฉพาะบุคคลเพียงอย่างเดียว แต่คือการทำงานร่วมกัน สมาชิกส่วนใหญ่เรียนและทำกิจกรรมร่วมกันมาตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ทำให้สามารถแบ่งหน้าที่ ช่วยเหลือกัน และรับมือกับแรงกดดันระหว่างการแข่งขันได้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้ต้องใช้เวลาทำงานต่อเนื่องหลายเดือนก็ตาม

เบื้องหลังแชมป์โลก เรียนรู้นอกห้องเรียนสู่การทดลองกว่า 200 ครั้ง

แม้ผลการแข่งขันจะจบลงด้วยตำแหน่งแชมป์โลก แต่เบื้องหลังของความสำเร็จครั้งนี้เกิดจากการเตรียมตัวอย่างเข้มข้นตลอดหลายเดือน โดยสมาชิกทีม DAEDALUS ยอมรับว่า เมื่อเริ่มต้นโครงการ ทุกคนคิดว่าการสร้าง CanSat น่าจะเป็นงานที่ท้าทายพอสมควร แต่เมื่อได้ลงมือจริงกลับพบว่า มีรายละเอียดทางวิศวกรรมและการคำนวณที่ซับซ้อนกว่าที่คาดไว้มาก

นายภสิน ถาวรวิริยกุล สมาชิกทีม กล่าวว่า โจทย์การแข่งขันในปีนี้กำหนดให้ CanSat ต้องถูกปล่อยขึ้นไปถึงระดับความสูงที่กำหนด ก่อนร่อนลงสู่พื้นด้วยระบบร่มร่อน พร้อมปล่อยไข่ไก่ลงสู่พื้นโดยไม่ให้เกิดความเสียหาย ภารกิจดังกล่าวทำให้ทีมต้องออกแบบทั้งโครงสร้าง ระบบการทรงตัว และกลไกการทำงานอย่างละเอียด เพราะความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ภารกิจทั้งหมดล้มเหลว

ก่อนเดินทางไปแข่งขันที่สหรัฐฯ ทีมต้องผ่านการประเมินหลายรอบ โดยเฉพาะรอบ Preliminary Design Review (PDR) ซึ่งเป็นการนำเสนอแนวคิดและหลักการออกแบบต่อคณะกรรมการ สมาชิกทุกคนต้องศึกษางานวิจัยจำนวนมาก พร้อมจัดทำเอกสารทางวิศวกรรมความยาวมากกว่า 100 หน้า แม้ช่วงเวลาดังกล่าวจะตรงกับการสอบปลายภาคของโรงเรียน แต่ทีมก็สามารถทำคะแนนเต็ม 100 คะแนนได้สำเร็จ

หลังผ่านรอบออกแบบ ทีมเข้าสู่การทดสอบสมรรถนะของ CanSat ในอุโมงค์ลม โดยได้รับการสนับสนุนจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และสถาบันเทคโนโลยีป้องกันประเทศ เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพของอุปกรณ์ก่อนแข่งขันจริง ตลอดกระบวนการ ทีมทำการทดลองมากกว่า 200 ครั้ง ก่อนจะทำคะแนนเต็มอีกครั้ง และผ่านเข้าสู่รอบชิงชนะเลิศในสหรัฐอเมริกา

ความรู้ในห้องเรียนไม่เพียงพอ ต้องศึกษาระดับมหาวิทยาลัยด้วยตนเอง

สมาชิกในทีมยอมรับว่า แม้จะนำพื้นฐานวิชาฟิสิกส์ คณิตศาสตร์ และวิศวกรรมที่เรียนในระดับมัธยมมาประยุกต์ใช้ แต่โจทย์การแข่งขันมีความซับซ้อนเกินกว่าหลักสูตรในโรงเรียน ทำให้ทุกคนต้องค้นคว้าความรู้เพิ่มเติมจากตำรา งานวิจัย และเอกสารระดับมหาวิทยาลัย รวมถึงขอคำแนะนำจากรุ่นพี่ที่เคยผ่านการแข่งขันมาก่อน

นายตีรณ์ญาณ ระบุว่า สมาชิกแต่ละคนได้รับมอบหมายงานตามความถนัด แต่ทุกฝ่ายต้องเรียนรู้เนื้อหาใหม่แทบทั้งหมด โดยเฉพาะการคำนวณด้านอากาศพลศาสตร์ การออกแบบกลไก และการวิเคราะห์ข้อมูล ซึ่งเป็นองค์ความรู้ที่ปกติจะพบในระดับอุดมศึกษา

นอกจากการสร้างชิ้นงานแล้ว ทีมยังต้องจัดทำรายงานและสไลด์นำเสนอสำหรับคณะกรรมการ ซึ่งในรอบสุดท้ายมีความยาวรวมเกือบ 200 หน้า สมาชิกต้องช่วยกันตรวจสอบรายละเอียดทุกหน้า หลายช่วงต้องทำงานต่อเนื่องจนถึงตี 3 หรือตี 4 ก่อนพักเพียงไม่กี่ชั่วโมงแล้วกลับไปเรียนตามปกติในตอนเช้า

นายภสิน เล่าว่า ตั้งแต่เดือน ต.ค.2568 ชีวิตประจำวันของสมาชิกในทีมแทบทั้งหมดเปลี่ยนไป ต้องแบ่งเวลาระหว่างการเรียน การสอบ การประชุมทีม การทดลอง และการแก้ไขชิ้นงานอย่างต่อเนื่อง แม้จะมีเวลาพักผ่อนน้อยลง แต่ทุกคนมองว่าประสบการณ์ที่ได้รับมีคุณค่ามากกว่าความเหน็ดเหนื่อย เพราะทำให้ได้เรียนรู้กระบวนการทำงานวิศวกรรมจริง และเป็นส่วนสำคัญที่พาทีมก้าวไปสู่ตำแหน่งแชมป์โลกในที่สุด

จากมิตรภาพสู่แชมป์โลก ความหวังผลักดันวิศวกรรมอวกาศไทย

แม้การแข่งขันจะเต็มไปด้วยความกดดัน แต่สมาชิกทีม DAEDALUS บอกว่า สิ่งที่ช่วยให้ทุกคนผ่านช่วงเวลาหนักที่สุดมาได้ ไม่ใช่เพียงความรู้ด้านวิศวกรรม หากแต่เป็นมิตรภาพและบรรยากาศการทำงานร่วมกัน สมาชิกในทีมมักหยอกล้อกันระหว่างทำงาน จนเกิดเป็นคำพูดติดปาก เช่น "อีกนิดเดียว", "แล้วแต่", "มีแต่พวกเราเท่านั้นแหละ" รวมถึงประโยคยอดฮิตอย่าง "ขออีก 5 นาที" ที่มักใช้เวลามีคนชวนไปกินข้าว แต่สุดท้ายการทำงานก็มักยืดเยื้อออกไปอีกนานกว่าที่พูดไว้

นายภสิน ถาวรวิริยกุล เล่าว่า บรรยากาศการทำงานของทีมไม่ได้เคร่งเครียดตลอดเวลา ทุกคนพยายามสร้างเสียงหัวเราะเพื่อผ่อนคลายความกดดันจากการเตรียมการแข่งขัน ส่วน นายรภัสกร ลีลารุจาวาณิช เสริมว่า คำว่า "ขออีก 5 นาที" กลายเป็นมุกประจำทีม เพราะในความเป็นจริงมักใช้เวลาต่ออีกครึ่งชั่วโมงหรือเป็นชั่วโมงกว่าจะได้ลุกไปพักหรือรับประทานอาหาร จนทุกคนเข้าใจตรงกันโดยไม่ต้องอธิบาย

ช่วงเวลาที่น่าจดจำอีกเหตุการณ์หนึ่งคือวันที่ทราบผลคะแนนรอบ PDR ซึ่งประกาศตามเวลาของสหรัฐอเมริกา ตรงกับช่วงกลางดึกของประเทศไทย นายตีรณ์ญาณ เล่าว่า ขณะกำลังจะเข้านอน มีอีเมลแจ้งผลคะแนนเข้ามา เมื่อเปิดดูพบว่าทีมได้คะแนนเต็ม 100 คะแนน จนแทบไม่เชื่อสายตาตัวเอง และรีบส่งข้อความบอกเพื่อนร่วมทีม หลายคนยังคิดว่าเป็นการตัดต่อภาพมาล้อเล่น ก่อนจะรู้ว่าเป็นผลการแข่งขันจริง

ส่วนวันประกาศผลรางวัลรอบชิงชนะเลิศ สมาชิกทุกคนยอมรับว่าเป็นช่วงเวลาที่กดดันที่สุด เพราะคู่แข่งแต่ละทีมล้วนมีผลงานโดดเด่น ทำให้ไม่สามารถคาดเดาผลได้ กระทั่งพิธีกรประกาศชื่อทีม DAEDALUS เป็นผู้ชนะ ทุกคนต่างส่งเสียงแสดงความยินดีและโอบกอดกันด้วยความดีใจ หลังจากทุ่มเททำงานต่อเนื่องมาหลายเดือน

ความทรงจำในสหรัฐฯ และเป้าหมายหลังคว้าแชมป์

นอกจากการแข่งขันแล้ว สมาชิกทีมยังเล่าเหตุการณ์ชวนหัวระหว่างพักอยู่ที่บ้านเช่า Airbnb ในสหรัฐฯ โดยระหว่างเล่นหยอกล้อกัน มีสมาชิกคนหนึ่งล้มไปชนกำแพงบ้านจนเป็นรูขนาดใหญ่ ทำให้ทุกคนตกใจและกังวล เพราะใกล้ถึงกำหนดย้ายออกจากที่พักแล้ว สุดท้ายทีมตัดสินใจแจ้งเจ้าของบ้านตามความจริงและรับผิดชอบค่าเสียหาย เหตุการณ์ดังกล่าวจึงกลายเป็นอีกหนึ่งความทรงจำที่ทุกคนยังพูดถึงด้วยรอยยิ้ม

หลังคว้าแชมป์โลก เป้าหมายของทีมไม่ได้หยุดอยู่เพียงการแข่งขันครั้งนี้ แต่ต้องการนำประสบการณ์ที่ได้รับมาต่อยอดให้เกิดประโยชน์กับเยาวชนไทย โดยมีแผนจัดทำบทความวิจัยเกี่ยวกับ CanSat เพื่อเผยแพร่ความรู้แก่ผู้สนใจ รวมถึงเตรียมจัดค่ายด้านจรวดและ CanSat ที่เน้นการลงมือปฏิบัติจริง เพื่อเปิดโอกาสให้นักเรียนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้และทดลองทำโครงงานด้านวิศวกรรมอวกาศมากขึ้น

นายตีรณ์ญาณ กล่าวว่า อยากให้สังคมมองว่าเทคโนโลยีอวกาศไม่ใช่เรื่องไกลตัว เพราะพื้นฐานของศาสตร์นี้สามารถต่อยอดมาจากความรู้ด้านวิศวกรรมทั่วไป หากมีโอกาสเรียนรู้และลงมือทำก็สามารถพัฒนาต่อยอดได้ พร้อมอยากให้เยาวชนกล้าลองสิ่งใหม่และมองเห็นว่าวิศวกรรมไม่ได้มีเพียงสาขาที่คุ้นเคยอย่างโยธาหรือเครื่องกลเท่านั้น แต่ยังมีศาสตร์ด้านอวกาศที่เปิดโอกาสให้พัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ได้อีกมาก

ด้านนายณัฐกิตติ์ ขวัญกิจพิศาล อาจารย์ที่ปรึกษาโครงการ มองว่า ภาครัฐควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพเยาวชนด้านวิศวกรรมอวกาศอย่างจริงจัง เพราะเทคโนโลยีจำนวนมากที่ใช้ในชีวิตประจำวันล้วนมีรากฐานมาจากงานวิจัยด้านอวกาศ การสนับสนุนอย่างต่อเนื่องจะช่วยเปิดโอกาสให้เด็กไทยเข้าถึงองค์ความรู้และพัฒนานวัตกรรมได้มากขึ้นในอนาคต

ผลงานของทีม DAEDALUS จึงไม่เพียงเป็นความสำเร็จของนักเรียนกลุ่มหนึ่งบนเวทีโลก แต่ยังสะท้อนให้เห็นว่า หากได้รับการส่งเสริมด้านการศึกษา เครื่องมือ และโอกาสในการเรียนรู้ที่เหมาะสม เยาวชนไทยก็มีศักยภาพในการแข่งขันด้านวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมในระดับนานาชาติได้ไม่แพ้ประเทศใด พร้อมทั้งช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่เห็นว่า "เทคโนโลยีอวกาศ" ไม่ใช่เรื่องไกลตัว หากเป็นอีกหนึ่งเส้นทางแห่งการเรียนรู้ที่สามารถต่อยอดสู่อนาคตของประเทศได้

รายงานโดย น.ส.ฐิตินันท์ คุ้มตะสิน นักศึกษาฝึกงาน คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ นายรณรต วงษ์ผักเบี้ย นักศึกษาฝึกงาน คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

อ่านข่าวอื่น :

เด็กไทยสร้างประวัติศาสตร์ "DAEDALUS" คว้าแชมป์โลกดาวเทียมจำลองที่สหรัฐฯ

ไร้เงา "พิชิต" ไม่ปรากฏตัวตามนัดเรียกให้ถ้อยคำทุจริตสอบท้องถิ่น

"วรศิษฎ์" เผยผลสุ่มตรวจสอบ ขรก.ท้องถิ่น พบคะแนนผิดปกติ - ชะลอบรรจุรอบใหม่