เช็กด่วน! ความดันโลหิตสูง อันตรายกว่าที่คิด ปล่อยไว้อาจเสี่ยงอัมพาต

หลายคนอาจคิดว่า“ความดันโลหิตสูง” เป็นเรื่องของผู้สูงอายุเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง ปัจจุบันพบคนวัยทำงานและวัยรุ่นมีภาวะความดันสูงเพิ่มมากขึ้น จากพฤติกรรมการใช้ชีวิต ทั้งการกินเค็ม ความเครียด พักผ่อนน้อย และไม่ออกกำลังกาย

ที่สำคัญคือ โรคนี้มักไม่มีอาการในระยะแรก จนถูกเรียกว่า “ภัยเงียบ” เพราะกว่าจะรู้ตัว อวัยวะสำคัญต่าง ๆ อาจเริ่มเสียหายไปแล้ว

ความดันโลหิต คืออะไร

ความดันโลหิต คือ แรงดันของเลือดที่กระทบผนังหลอดเลือดขณะหัวใจบีบตัวและคลายตัว โดยค่าที่เราเห็นจากเครื่องวัดจะมี 2 ค่า ได้แก่

• ค่าบน (Systolic) คือ แรงดันขณะหัวใจบีบตัว
• ค่าล่าง (Diastolic) คือ แรงดันขณะหัวใจคลายตัว

ค่าความดันปกติทั่วไป คือประมาณ

• ต่ำกว่า 120/80 mmHg = ปกติ
• 120-129 / ต่ำกว่า 80 = เริ่มสูง
• 130/80 ขึ้นไป = ความดันโลหิตสูง

หากวัดได้สูงต่อเนื่องหลายครั้ง ควรพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินเพิ่มเติม

สาเหตุของความดันโลหิตสูง

ส่วนใหญ่เกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น

1. พฤติกรรมการกิน

• กินเค็มจัด
• อาหารแปรรูป
• ของทอด ไขมันสูง
• ดื่มแอลกอฮอล์มาก

2. น้ำหนักเกินและขาดการออกกำลังกาย

เมื่อร่างกายมีไขมันสะสมมาก หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น

3. ความเครียดและพักผ่อนไม่พอ

ความเครียดเรื้อรังทำให้หลอดเลือดหดตัวและหัวใจเต้นเร็วขึ้น

4. สูบบุหรี่

สารในบุหรี่ทำให้หลอดเลือดแข็งและตีบแคบ

5. กรรมพันธุ์และอายุ

หากคนในครอบครัวเป็นความดันโลหิตสูง จะมีความเสี่ยงมากขึ้น

อาการของความดันโลหิตสูง

หลายคนไม่มีอาการเลย แต่บางรายอาจมี

• ปวดศีรษะ โดยเฉพาะช่วงเช้า
• มึนหัว เวียนหัว
• ใจสั่น
• เหนื่อยง่าย
• ตาพร่า
• เลือดกำเดาไหล
• แน่นหน้าอก

หากความดันสูงมาก อาจเสี่ยงเกิดภาวะฉุกเฉิน เช่น เส้นเลือดสมองแตก หัวใจวาย หรือไตวายได้

หากปล่อยไว้นาน จะเกิดอะไรขึ้น?

ความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ สามารถทำลายอวัยวะสำคัญทั่วร่างกาย

หัวใจ

• หัวใจโต
• หัวใจล้มเหลว
• เส้นเลือดหัวใจตีบ

สมอง

• เสี่ยงอัมพฤกษ์ อัมพาต
• เส้นเลือดสมองแตกหรืออุดตัน

ไต

• ไตเสื่อม
• ไตวายเรื้อรัง

ดวงตา

• จอประสาทตาเสื่อม
• มองเห็นลดลง

วิธีป้องกันและดูแลตัวเอง

ลดเค็ม

หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด ของหมักดอง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป อาหารแปรรูป และขนมขบเคี้ยว

ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

เช่น เดินเร็ว ปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน

ควบคุมน้ำหนัก

น้ำหนักลดเพียงเล็กน้อย ก็ช่วยลดความดันได้

พักผ่อนให้เพียงพอ

นอนประมาณ 7-8 ชั่วโมงต่อคืน

ลดความเครียด

ฝึกผ่อนคลาย ทำกิจกรรมที่ชอบ หรือออกกำลังกายเบา ๆ

งดบุหรี่และลดแอลกอฮอล์

ช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด

คนที่เป็นความดันโลหิตสูง ต้องกินยาตลอดชีวิตไหม

หลายคนกังวลเรื่องนี้ ความจริงคือ ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงและการดูแลตัวเอง

บางคนสามารถควบคุมความดันได้ดีจากการปรับพฤติกรรม แต่บางรายจำเป็นต้องใช้ยาอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อันตราย

สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรหยุดยาเอง เพราะอาจทำให้ความดันพุ่งสูงและเกิดอันตรายเฉียบพลันได้

วิธีวัดความดันให้แม่นยำ

ก่อนวัดควร

• นั่งพักอย่างน้อย 5 นาที
• ไม่ดื่มกาแฟ สูบบุหรี่ หรือออกกำลังกายก่อนวัด
• นั่งหลังพิง เท้าวางราบ
• วัดเวลาเดิมทุกวัน

หากค่าความดันสูงผิดปกติหลายครั้ง ควรจดบันทึกและพบแพทย์

สรุป

ความดันโลหิตสูง เป็นโรคที่พบได้บ่อยและอันตรายกว่าที่คิด เพราะแม้ไม่มีอาการ แต่สามารถทำลายหัวใจ สมอง ไต และหลอดเลือดได้ในระยะยาว

การตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ ลดเค็ม ออกกำลังกาย พักผ่อนให้เพียงพอ และควบคุมความเครียด เป็นวิธีสำคัญที่จะช่วยป้องกันโรคนี้ได้

อย่ารอให้มีอาการ เพราะบางครั้ง “ภัยเงียบ” อาจมาถึงก่อนที่เราจะรู้ตัว