ผ่าผลงาน 'อุดม' ปธ.ศาล รธน.ใหม่ ชี้ชะตาคดีใหญ่สะเทือนเมือง
เมื่อวันที่ 15 ก.ค. 2569 ที่ประชุมตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ มีมติเสียงข้างมาก โหวตเลือกนายอุดม สิทธิวิรัชธรรม เป็นประธานศาลรัฐธรรมนูญคนใหม่ โดยเขามีประวัติการลงมติในคดีการเมืองสำคัญที่น่าสนใจ สรุปความเห็นและแนวทางการลงมติแยกตามคดีที่ รวมถึงคดีสำคัญเพิ่มเติมไว้ดังนี้
1.คดียุบพรรคก้าวไกล (พ.ศ. 2567)
การลงมติ: เห็นชอบให้ยุบพรรค
นายอุดมร่วมเป็นหนึ่งในองค์คณะตุลาการที่มีมติเป็นเอกฉันท์ 9 ต่อ 0 เสียง ให้ยุบพรรคก้าวไกลและตัดสิทธิทางการเมืองของกรรมการบริหารพรรค เนื่องจากเห็นว่าพรรคมีพฤติการณ์ใช้สิทธิหรือเสรีภาพเพื่อล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข จากแคมเปญการรณรงค์แก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112
2. คดีศักดิ์สยาม ชิดชอบ ซุกหุ้นบุรีเจริญฯ (พ.ศ. 2567)
การลงมติ: เป็นเสียงข้างน้อย เห็นว่าความเป็นรัฐมนตรี "ไม่สิ้นสุดลง"
ในคดีที่ศาลมีมติเสียงข้างมาก 7 ต่อ 1 ให้นายศักดิ์สยามพ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรี นายอุดมเป็น ตุลาการเพียง 1 เสียงข้างน้อย โดยทำความเห็นส่วนตนวินิจฉัยว่าการโอนหุ้นทำถูกต้องตามกฎหมาย และผู้รับโอนมีฐานะการเงินรองรับเพียงพอ ไม่มีหลักฐานชี้ชัดว่าเป็นนิติกรรมอำพราง จึงไม่ถือว่าฝ่าฝืนรัฐธรรมนูญ มาตรา 187
3. คดีเศรษฐา ทวีสิน ขัดจริยธรรมแต่งตั้ง พิชิต ชื่นบาน (พ.ศ. 2567)
การลงมติ: เป็นเสียงข้างมาก เห็นว่าความเป็นรัฐมนตรี "สิ้นสุดลง"
นายอุดมร่วมลงมติในกลุ่มเสียงข้างมาก 5 ต่อ 4 เสียง วินิจฉัยให้นายเศรษฐา ทวีสิน พ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยเห็นว่าการแต่งตั้งนายพิชิต ชื่นบาน เป็นรัฐมนตรีนั้น เป็นการกระทำที่ไม่มีความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์ และฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง
4. คดีอุ๊งอิ๊ง แพทองธาร ชินวัตร ปมคลิปเสียงสนทนากับ ฮุน เซน (พ.ศ. 2568)
การลงมติ: เป็นเสียงข้างมาก เห็นว่าความเป็นรัฐมนตรี "สิ้นสุดลง"
คดีที่นางสาวแพทองธาร ชินวัตร ถูกยื่นถอดถอนกรณีฝ่าฝืนจริยธรรมร้ายแรงจากคลิปเสียงสนทนาที่หลุดออกมากับสมเด็จฯ ฮุน เซน อดีตผู้นำกัมพูชา ซึ่งนายอุดมได้เข้าร่วมลงมติในกลุ่มเสียงข้างมากที่สั่งให้นางสาวแพทองธารพ้นจากตำแหน่งผู้นำรัฐบาล
5. คดี พ.ร.ก. ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงิน 4 แสนล้านบาท (พ.ศ. 2569)
การลงมติ: เป็นเสียงข้างมาก เห็นว่า "ไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ"
ในการวินิจฉัยร่าง พ.ร.ก. กู้เงินเพื่อแก้ไขวิกฤตพลังงานและเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี นายอุดมลงมติร่วมกับฝ่ายเสียงข้างมาก 7 ต่อ 2 เสียง ชี้ว่ากฎหมายฉบับนี้ออกโดยชอบตามเงื่อนไขความจำเป็นเร่งด่วนในมาตรา 172 ของรัฐธรรมนูญ ทำให้รัฐบาลชุดปัจจุบันสามารถเดินหน้ากู้เงินต่อไปได้
คดีใหญ่ๆ เพิ่มเติม เช่น
คดีวาระนายกรัฐมนตรี 8 ปี ของ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา (พ.ศ. 2565)
นายอุดมอยู่ในฝ่าย เสียงข้างมาก 6 ต่อ 3 เสียง ที่วินิจฉัยให้ พล.อ. ประยุทธ์ ทำหน้าที่นายกฯ ต่อไปได้ โดยให้เริ่มนับวาระตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 ซึ่งเป็นปีที่รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันประกาศใช้
คดีล้มล้างการปกครองของแกนนำคณะราษฎร (อานนท์-ไมค์-รุ้ง) (พ.ศ. 2564)
นายอุดมลงมติว่าการกระทำ ณ ตอนนั้นยังไม่ถึงขั้นล้มล้างการปกครอง แต่วินิจฉัยสั่งการให้ "ห้ามกระทำการในลักษณะดังกล่าวอีกในอนาคต" เพื่อป้องกันเหตุล่วงหน้า
คดีคุณสมบัติ ร.อ. ธรรมนัส พรหมเผ่า ปมเคยต้องคำพิพากษาศาลออสเตรเลีย
นายอุดมร่วมในองค์คณะที่วินิจฉัยว่า คำพิพากษาของศาลต่างประเทศไม่มีผลผูกพันกับลักษณะต้องห้ามตามรัฐธรรมนูญไทย ส่งผลให้ ร.อ. ธรรมนัส ไม่ขาดคุณสมบัติในเวลานั้น