อิหร่านตั้ง “สภาบริหารประเทศ” ชั่วคราว หลัง คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดเสียชีวิต
อิหร่านตั้ง “สภาบริหารประเทศ” ชั่วคราว หลังอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดเสียชีวิตจากปฏิบัติการสหรัฐฯ-อิสราเอล
วันที่ 1 มี.ค.2569 สำนักข่าว Newswee รายงานว่า อิหร่านประกาศจัดตั้งสภาบริหารประเทศจำนวน 3 คน เข้าทำหน้าที่แทนผู้นำสูงสุด หลัง อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี เสียชีวิตจากปฏิบัติการโจมตีทางอากาศร่วมกันของสหรัฐอเมริกาและอิสราเอล ซึ่งพุ่งเป้าใส่ที่พักของเขาใจกลางกรุงเตหะราน
สภาชั่วคราว 3 คน บทบาทต่างขั้ว
สภาชุดนี้ประกอบด้วย
- ประธานาธิบดีสายปฏิรูป มาซูด เปเซชเคียน
- ประธานฝ่ายตุลาการสายแข็ง โกลามฮอสเซน โมห์เซนี เอเจอี
- ตัวแทนจากคณะผู้พิทักษ์รัฐธรรมนูญ ซึ่งได้รับการคัดเลือกโดยสภาวินิจฉัยประโยชน์แห่งรัฐ
ตามกฎหมายอิหร่าน สภานี้จะทำหน้าที่บริหารประเทศเป็นการชั่วคราว จนกว่าสภาผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งเป็นคณะนักบวชอาวุโส จะเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่ได้
สื่อทางการอิหร่านยืนยันว่า พล.ต.โมฮัมหมัด ปักปูร์ ผู้บัญชาการกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม และอาลี ชัมคานี ที่ปรึกษาความมั่นคงระดับสูง เสียชีวิตจากการโจมตีครั้งเดียวกัน
เปเซชเคียนชนะการเลือกตั้งด้วยนโยบายผ่อนคลายข้อจำกัดทางสังคม และผลักดันการฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์ปี 2015 ขณะที่เอเจอีถูกมองว่าใกล้ชิดกับกลไกความมั่นคง และมีบทบาทดำเนินคดีกับผู้เห็นต่างทางการเมืองจำนวนมาก ความต่างทางแนวคิดของทั้งสองฝ่ายทำให้สภาชุดนี้ถูกจับตาอย่างใกล้ชิด
ปฏิบัติการโจมตีที่จุดชนวนวิกฤต
เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ระบุว่า ปฏิบัติการร่วมกับอิสราเอลวางแผนมาหลายเดือน โดยโจมตีเป้าหมายทางทหารหลายแห่งทั่วอิหร่าน ทั้งศูนย์บัญชาการกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม ระบบป้องกันภัยทางอากาศ ฐานยิงขีปนาวุธและโดรน รวมถึงสนามบินทหาร
ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่า การโจมตีมีความจำเป็นเพื่อป้องกันไม่ให้อิหร่านฟื้นขีดความสามารถด้านนิวเคลียร์ หลังข่าวกรองชี้ว่าอิหร่านสามารถผลิตเครื่องหมุนเหวี่ยงสมรรถนะสูงเองได้ ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญสู่การผลิตยูเรเนียมเสริมสมรรถนะระดับอาวุธ
อิสราเอลยังอ้างว่า การปฏิบัติการครั้งนี้สังหารรัฐมนตรีกลาโหมอิหร่านและเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติอิหร่านด้วย ขณะที่กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ ระบุว่า ไม่มีทหารอเมริกันเสียชีวิต แม้อิหร่านจะยิงขีปนาวุธและส่งโดรนตอบโต้หลายร้อยครั้ง
อิหร่านโต้กลับ ภูมิภาคตึงเครียด
การตอบโต้ของอิหร่านเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ขีปนาวุธและโดรนถูกยิงไปยังอิสราเอล และฐานทัพสหรัฐฯ ในบาห์เรน คูเวต และกาตาร์
ซาอุดีอาระเบียเปิดเผยว่า กรุงริยาดและพื้นที่ภาคตะวันออกตกเป็นเป้าโจมตี แต่สามารถสกัดกั้นได้ ขณะที่จอร์แดนรายงานว่าสามารถยิงสกัดโดรนและขีปนาวุธได้ 49 ลูก
มีรายงานผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 115 คน หลังโรงเรียนสตรีแห่งหนึ่งในภาคใต้ของอิหร่านถูกโจมตี โดยกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ ระบุว่ากำลังตรวจสอบข้อเท็จจริงเพิ่มเติม นอกจากนี้ ยังมีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 15 คนในพื้นที่ตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ ตามรายงานของสื่อทางการอิหร่าน
เสียงสะท้อนจากนานาชาติ
โดนัลด์ ทรัมป์ โพสต์ผ่านทรูธ โซเชียล ระบุว่า การเสียชีวิตของคาเมเนอีคือ “ความยุติธรรม” และเป็นโอกาสสำคัญที่ประชาชนอิหร่านจะได้ทวงคืนประเทศของตน
ด้านนายกรัฐมนตรีอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮู กล่าวว่า ระบอบอยาตอลเลาะห์ตลอด 47 ปีที่ผ่านมาได้สร้างความรุนแรง และแผนทำลายอิสราเอล “สิ้นสุดลงแล้ว”
ในสหรัฐฯ มีเสียงวิจารณ์จากทั้งสองพรรค วุฒิสมาชิกมาร์ก เคลลี ระบุว่า การปฏิบัติการทางทหารควรได้รับความชัดเจนและอำนาจจากสภาคองเกรส ขณะที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรโธมัส แมสซี ประกาศคัดค้านสงคราม และเตรียมผลักดันให้มีการลงมติในสภา
วาลี นัสร์ นักวิชาการด้านตะวันออกกลาง มองว่า อิหร่านอาจเลือกประคองสถานการณ์ รอให้ประเทศในภูมิภาคเข้ามาไกล่เกลี่ยหยุดยิง หากความขัดแย้งยืดเยื้อ
ขณะที่เลขาธิการองค์การสหประชาชาติ อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เรียกร้องให้ทุกฝ่ายยุติการสู้รบทันที พร้อมเตือนว่าความรุนแรงอาจลุกลามเป็นความขัดแย้งระดับภูมิภาคที่กระทบพลเรือนในวงกว้าง
ขั้นตอนต่อไปของอิหร่าน
สภาบริหารประเทศจะมีอำนาจเพียงชั่วคราว จนกว่าสภาผู้เชี่ยวชาญจะคัดเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่ได้ “โดยเร็วที่สุด” ตามที่กฎหมายกำหนด
สถานการณ์ในตะวันออกกลางยังคงเปราะบางอย่างยิ่ง และการตัดสินใจของผู้นำอิหร่านชุดใหม่ อาจกำหนดทิศทางภูมิรัฐศาสตร์ของภูมิภาคไปอีกหลายปีข้างหน้า
อ้างอิง : www.newsweek.com