UOB เตือนเศรษฐกิจไทยเสี่ยงโตต่ำ 3% ต่อเนื่องไปอีก 5 ปี หลัง ‘ภาษีทรัมป์’ เขย่าการค้า กดดันส่งออก-การลงทุนทรุด

การกลับมาของนโยบายกีดกันทางการค้าของอดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ อย่าง ‘โดนัลด์ ทรัมป์’ ด้วยมาตรการ Reciprocal Tariff อัตรา 36% ไม่เพียงเขย่าภูมิรัฐศาสตร์และเศรษฐกิจโลกเท่านั้น

แต่ยังสร้างแรงกระเพื่อมทันทีสู่เศรษฐกิจไทยที่พึ่งพิงการส่งออกไปยังสหรัฐฯ มากถึง 1 ใน 5 ของมูลค่าส่งออกทั้งหมด และถือเป็นจุดเริ่มต้นของภาวะ ‘ดีมานด์ช็อก’ ที่กำลังลามสู่ภาคธุรกิจ ภาคการผลิต และกำลังซื้อของผู้บริโภค

ผลสำรวจ UOB Business Outlook Study 2025 สะท้อนความเชื่อมั่นภาคธุรกิจไทยที่ถดถอยลงต่อเนื่อง และความกังวลที่เพิ่มขึ้นต่อความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจจากทั้งภายในและภายนอกประเทศ

อย่างไรก็ดี ท่ามกลางความท้าทาย ธุรกิจไทยยังคงแสดงศักยภาพในการปรับตัว ผ่าน 3 แนวทางหลัก ได้แก่ การขยายตลาดสู่ภูมิภาค การนำเทคโนโลยีมาใช้ และการเร่งมาตรการ ESG เพื่อการเติบโตอย่างยั่งยืน

[ สหรัฐฯ เล่นแรง ประกาศขึ้นภาษีไทย 36% ]

เช้าวันหนึ่งในเดือน ก.ค. 2568 ประเทศไทยได้รับเอกสารแจ้ง ‘ภาษีตอบโต้ทางการค้า’ จากสหรัฐฯ ด้วยอัตรา Reciprocal Tariff 36% ซึ่งกระทบสินค้าไทยหลากหลายรายการ ไม่ว่าจะเป็นอาหารแปรรูป อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นส่วนยานยนต์ และอุปกรณ์การแพทย์

ผลกระทบแบ่งออกเป็น 3 ระลอก ได้แก่:

1. ภาคส่งออกโดยตรง ผู้ประกอบการไทยที่ส่งออกไปสหรัฐฯ ต้องเผชิญกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นทันที ความต้องการลดลง สต๊อกสินค้าค้างมากขึ้น และต้องลดรอบการผลิต หรือลดโอทีพนักงาน ซึ่งส่งผลต่อกำลังซื้อของคนในประเทศ

2. ผู้ผลิตในห่วงโซ่อุปทาน Suppliers ที่ผลิตชิ้นส่วนหรือวัตถุดิบให้กับผู้ส่งออกก็ได้รับผลกระทบตามมา โดยเฉพาะธุรกิจขนาดกลาง-ขนาดเล็ก ที่ขาดความยืดหยุ่นทางการเงิน

3. การแข่งขันจากจีน เมื่อสหรัฐฯ กีดกันจีนและไทยพร้อมกัน สินค้าจีนจำนวนมากทะลักเข้าสู่ภูมิภาคอาเซียนในราคาถูกลง เพิ่มการแข่งขันในตลาดที่ 3 เช่น มาเลเซีย เวียดนาม อินโดนีเซีย หรือแม้แต่ภายในประเทศเอง

[ ความเชื่อมั่นถดถอย ธุรกิจต้องเอาตัวรอด ]

จากผลสำรวจของ UOB พบว่า

• ความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจไทยลดลงเหลือเพียง 52% ในปี 2568 จาก 62% ในปี 2566

• กลุ่มที่กังวลมากที่สุดคือ SMEs

• อุปสรรคหลัก ได้แก่ เงินเฟ้อ ต้นทุนพุ่ง ความไม่แน่นอนด้านภาษี และอัตราแลกเปลี่ยน

แนวทาง ‘เอาตัวรอด’ ที่สำคัญในระยะสั้น ได้แก่

• วิเคราะห์ตลาดเดิมว่า ‘ราคาสินค้าของเรายังแข่งขันได้หรือไม่’

• ลดต้นทุนที่ไม่จำเป็น โดยเฉพาะในกระบวนการผลิตและซัพพลายเชน

• หาพันธมิตรใหม่ เช่น Distributor ท้องถิ่น เพื่อขยายช่องทางจำหน่ายในภูมิภาค

• ร่วมโครงการสนับสนุนจากธนาคาร เช่น knowledge sharing, cost advisory, export tools

[ ดิจิทัล & ESG ตัวช่วยใหม่ในภาวะวิกฤต ]

หนึ่งในเครื่องมือสำคัญของการปรับตัวคือ ‘เทคโนโลยีดิจิทัล’ และ ‘ESG’ โดยจากผลสำรวจ พบว่า

• 68% ของธุรกิจไทย วางแผนเร่ง Digital Transformation

• 60% ให้ความสำคัญกับ ESG มากขึ้นภายหลังมาตรการภาษีของสหรัฐฯ

• แต่มีเพียง 53% เท่านั้นที่ลงมือทำจริง โดยเฉพาะในกลุ่มธุรกิจขนาดกลาง

อุปสรรคยังคงอยู่ เช่น ความเสี่ยงด้านไซเบอร์ ต้นทุนเทคโนโลยี หรือพฤติกรรมลูกค้าที่ยังไม่พร้อมจ่ายแพงขึ้นสำหรับสินค้ายั่งยืน แต่ก็เป็นโอกาสหากธุรกิจสามารถแสดงให้เห็นถึงความคุ้มค่าในระยะยาว

[ โอกาสใหม่ ‘ภูมิภาคนิยม’ มาแทนโลกาภิวัตน์ ]

เมื่อโลกเริ่มถอยห่างจากโลกาภิวัตน์ ประเทศไทยและธุรกิจไทยสามารถหันไปหาโอกาสในระดับภูมิภาคที่มีแนวโน้มเติบโตเร็วขึ้น ข้อมูลสำคัญ พบว่า

• 90% ของธุรกิจไทย ตั้งเป้าขยายตลาดต่างประเทศ

• 60% ของแผนขยายตลาดเน้น อาเซียนเป็นหลัก

• ประเทศเป้าหมาย ได้แก่ มาเลเซีย สิงคโปร์ เวียดนาม รองลงมาคือจีนและญี่ปุ่น

• สิ่งที่ต้องการ: การเข้าถึงแหล่งเงินทุน ข้อมูลเชิงลึก และพันธมิตรท้องถิ่น

[ กลยุทธ์การเอาตัวรอดสำหรับธุรกิจไทย ]

1. ทำความเข้าใจตลาดใหม่ในระดับภูมิภาค ผ่านการศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภคและช่องทางการขายแบบดิจิทัล

2. ใช้โอกาสจาก Megatrends เช่น สังคมผู้สูงอายุ กลุ่มนี้ต้องการสินค้าหรือบริการเฉพาะ เช่น ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ อาหารทางการแพทย์

3. สร้างความแตกต่างผ่าน ESG การทำให้แบรนด์มีจุดยืนด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมจะเป็นแต้มต่อในตลาดใหม่

4. ลงทุนในคน ปัญหาหลักที่ยังมีอยู่คือแรงงาน โดยเฉพาะแรงงานที่มีทักษะ ดังนั้นการอบรมและรักษาพนักงานกลุ่มนี้คือกุญแจสำคัญ

[ ไม่ใช่แค่อยู่รอด แต่ต้อง ‘ปรับให้ไว และรุกให้ทัน’ ]

‘ภาษีทรัมป์’ ไม่ใช่เพียงแค่มาตรการภาษี แต่มันคือการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างเศรษฐกิจโลกใหม่ ที่บีบบังคับให้ทุกประเทศและทุกธุรกิจต้องตื่นตัวและปรับตัว ไม่ใช่แค่ ‘เอาตัวรอด’ แต่ต้องเปลี่ยนเกมให้เป็น ‘โอกาส’

ธุรกิจไทยมีศักยภาพมากพอจะเปลี่ยนวิกฤตนี้ให้กลายเป็นจุดเริ่มต้นใหม่ ผ่านการขยายตลาดในอาเซียน การใช้เทคโนโลยี และการเร่งความยั่งยืน เพื่อวางรากฐานสู่อนาคตอย่างมั่นคงยิ่งกว่าเดิม…