เรื่องนี้โรงเรียนไม่ได้สอน : 5 สกิลช่วยชีวิต (เบื้องต้น) ที่ทุกคนควรมีติดตัว!
สกิลช่วยชีวิตแบบเบื้องต้น ที่ทุกคนควรรู้ติดตัวเอาไว้ใช้ยามเกิดเหตุฉุกเฉิน
หลังจากที่ผ่านเหตุการณ์แผ่นดินไหว ทำให้เห็นเลยว่าชีวิตคนเราไม่มีอะไรแน่นอน ภัยพิบัติ อุบัติเหตุ และเหตุการณ์อันตรายสามารถเกิดขึ้นได้เสมอ และเมื่อมีเหตุฉุกเฉินเกิดขึ้นตรงหน้า จะดีกว่าไหม..ถ้าเราสามารถจัดการช่วยเหลืออะไรได้บ้าง เพื่อให้ผู้ประสบเหตุปลอดภัยมาค่ะ วันนี้พี่แพมมี5 สกิลช่วยชีวิตแบบเบื้องต้น ที่ทุกคนควรรู้ติดตัวเอาไว้ใช้ยามเกิดเหตุฉุกเฉิน
CPR
คือการ ปฐมพยาบาลเพื่อช่วยคนที่หยุดหายใจหรือหัวใจหยุดเต้น โดยการนำออกซิเจนเข้าร่างกาย ทำให้หัวใจเต้น และสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงสมอง
- อันดับแรกคือ ตรวจดูว่าผู้ป่วยหมดสติจริงหรือไม่ ปลุกเรียก ตีที่ไหล่เบาๆ
- รีบโทรแจ้งด่วน 1669 แล้วเริ่มทำ CPR ได้เลย
- ให้ผู้ป่วยนอนราบ ตรวจสิ่งแปลกปลอมในปาก
- เคลียร์ทางเดินหายใจ ดันหน้าผาก และยกคางให้ใบหน้าหงายขึ้น
- วางสันมือกึ่งกลางของกระดูกหน้าอก
- วางมืออีกข้างประสานลงไป
- กดหน้าอก 100-120 ครั้ง/นาที เซ็ตละ 30 ครั้งต่อเนื่อง
- ถ้ามีดีขึ้น ช่วยหายใจแบบปากต่อปาก
ช่วยคนสำลักอาหาร
แค่การกินของอร่อยๆ ก็สามารถอันตรายถึงแก้ชีวิตได้ ถ้าสำลักอาหาร อาหารลงไปอุดกั้นทางเดินหายใจ จนไม่สามารถไอออกมา หรือไม่สามารถพูดได้ ต้องรีบช่วยเหลือด่วน!
- ยืนซ้อนหลังและโอบผู้ป่วย
- กำมือข้างหนึ่งวางไว้เหนือสะดือเล็กน้อย ใต้ลิ้นปี
- ใช้มืออีกข้างประกบลงไป
- กระทุ้งตัวผู้ป่วยขึ้นเป็นแนวเฉียงขึ้น ทำต่อเนื่องจนกว่าอาหารจะหลุด
- ถ้าอาหารไม่หลุดออกมาจนหมดสติ ให้รีบเรียกหน่วยกู้ภัย และทำ CPR
การห้ามเลือด
เหตุการณ์นี้สามารถเกิดขึ้นได้บ่อยๆ และเชื่อว่าทุกคนน่าจะเคยเจอแต่อาจจะเป็นการเสียเลือดเล็กๆ น้อยๆ เช่น มีดบาด กระดาษบาด หกล้ม แต่ถ้าปล่อยผู้บาดเจ็บให้เสียเลือดนาน อาจช็อกจนเป็นอันตรายต่อชีวิตได้
บาดแผลทั่วไป เลือดออกไม่มาก
- ล้างแผลด้วยน้ำ และเช็ดทำความสะอาด
- ใช้ผ้าสะอาดกดแผลไว้ หรือทายาฆ่าเชื้อ
บาดแผลฉีกขาด เลือดออกมาก
- ล้างแผลด้วยน้ำสะอาด
- ใช้ผ้าสะอาดกดแผลแน่นๆ ประมาณ 5 นาที โดยห้ามแง้มผ้าออกเพราะจะทำให้เลือดหยุดไหลช้าลง
- สังเกตว่าเลือดหยุดหรือยัง ถ้าเลือดหยุดซึมแสดงว่าเลือดหยุดแล้ว
- ถ้าเลือดยังซึมออกมามากขึ้น ให้ใช้ผ้าผืนใหม่กดทับลงไป โดยไม่ต้องเอาผ้าผืนเดิมออกถ้ามีผ้ายืดใช้พันทับบนผ้าที่กดห้ามเลือดได้
- ถ้ามีของมีคม หรือวัตถุ ปักอยู่ อย่าพยายามดึงออกเพราะจะทำให้เลือดไหลมากกว่าเดิม แต่ให้พันผ้าเพื่อไม่ให้วัตถุขยับแล้วทำให้แผลฉีกขาดมากกว่าเดิม
ช่วยคนจมน้ำ
เชื่อไหมว่า อุบัติเหตุที่พรากชีวิตเด็กไทยมากที่สุดคือการจมน้ำ โดยเฉพาะในหน้าร้อน ที่เด็กๆ ไปเล่นน้ำตามแหล่งน้ำธรรมชาติ
** ถึงแม้ว่าเราจะว่ายน้ำเป็น ว่ายน้ำเก่ง ก็ไม่ได้หมายความว่าเราจะสามารถช่วยคนจมน้ำได้ เพราะการกระโดดลงไปช่วยนั้นอันตรายมากๆและควรทำตาม 3 keywords ดังนี้
- ตะโกนขอความช่วยเหลือจากคนรอบข้างทันที
- โยนสิ่งลอยน้ำได้ เช่น ห่วงยาง เสื้อชูชีพ ขวดน้ำ เพื่อให้คนที่จมน้ำสามารถเกาะลอยตัว
- ยื่น สิ่งของยาวๆ เช่น กิ่งไม้ ท่อ PVC กางเกงขายาว หรือเชือก เพื่อให้คนจมเกาะแล้วลากขึ้นมาได้
- ถ้าผู้จมน้ำไม่หายใจให้รีบทำ CPR
- ถ้าผู้จมน้ำยังรู้สึกตัว ให้รีบเช็ดตัว ห่มผ้า และรีบส่งโรงพยาบาล
ช่วยคนฮีทสโตรก
ช่วงอากาศร้อนๆ แบบนี้ถ้าร่างกายมีอุณหภูมิที่สูงขึ้น ร่างกายขาดน้ำจากการสูญเสียความร้อนเยอะ สามารถทำให้ร่างกายผิดปกติ อย่าง มึนศีรษะ ปวดศีรษะ และทำให้เกิดอาการฮีทสโตรกได้ อาจเกิดอาการชัก หรือหมดสติจากการที่หัวใจเราเต้นผิดจังหวะ และอันตรายถึงขั้นเสียชีวิตได้
- เบื้องต้น คือรีบโทรแจ้งสายด่วน 1669 และต้องทำให้อุณหภูมิร่างกายลดเร็วที่สุด
- นำผู้ป่วยเข้าที่ร่ม
- ถ้าผู้ป่วยยังรู้สึกตัวอยู่ ให้ดื่มน้ำเปล่าเยอะๆ ใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดตัว เปิดพัดลมให้อากาศถ่ายเท
- ถ้าผู้ป่วยไม่รู้สึกตัว ให้จัดท่าให้นอนหงาย ยกขาสูง
- ถอดเสื้อผ้าเพื่อให้ร่างกายไม่อึดอัด
- ใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดตัว และใช้น้ำแข็งประคบตามข้อพับ และส่วนต่างๆ ของร่างกาย
สิ่งแรกที่ทุกคนควรจำให้ขึ้นใจ คือเบอร์โทรสายด่วนฉุกเฉิน 1669 เมื่อเกิิดเหตุอะไรต้องตั้งสติ โทรแจ้งเหตุและบอกรายละเอียด เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น อาการของผู้ป่วย และสถานที่เกิดเหตุให้ชัดเจน และถ้ามีสกิลปฐมพยาบาลติดตัวไว้ ก็น่าจะช่วยเหลือตนเองและผู้อื่นได้ ไม่มากก็น้อย