วิจัยพบ ลูกคนกลาง 'นิสัยน่าคบ' มากกว่าพี่น้องคนอื่น
จริงไหม? ลูกคนกลางเป็นคนจริงใจ ถ่อมตัว และซื่อสัตย์มากกว่าพี่น้องคนอื่น ๆ ในครอบครัวเดียวกันตามงานวิจัยใหม่ แต่ผลลัพธ์นี้ก็สร้างการถกเถียงขึ้นมาทันทีในเรื่องลำดับการเกิดที่ส่งผลต่อบุคลิกภาพ
ในประวัติศาสตร์การศึกษาทางจิตวิทยาที่ผ่านมา มีการถกเถียงมากมายเกี่ยวกับเรื่องเหล่านี้ ตั้งแต่ลูกคนแรกที่ประสบความสำเร็จ และลูกคนกลางที่คอยเป็นคนไกล่เกลี่ยปัญหา ไปจนถึงลูกคนเล็กที่เอาแต่ใจ อย่างไรก็ตามการวิจัยส่วนใหญ่ไม่ได้มีหลักฐานสนับสนุนแนวคิดเหล่านั้นมากเท่าไหร่
เช่นในงานวิจัยปี 2015 เผยว่าผลลัพธ์ของการศึกษาที่ผ่านมา 20 ปีก่อนหน้านั้นมีความขัดแย้งกันอย่างมาก บ้างก็ว่ามีความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งมากระหว่างลำดับการเกินและบุคลิกภาพ ขณะที่หลายงานวิจัยก็ไม่พบเลย ถึงอย่างนั้นก็มีงานวิจัย 2 ชิ้นที่โดดเด่นขึ้นมาซึ่งเผยแพร่ในปี 2015 เช่นกัน
รายงานดังกล่าวศึกษาในกลุ่มตัวอย่างจำนวนมากคือ 20,000 คนในสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และเยอรมนี กับอีกชิ้นที่ศึกษาในคน 272,000 คนโดยเริ่มตั้งแต่ปี 1960 และติดตามระยาวในโครงการที่เรียกว่า Project Talent ซึ่งไม่พบความสัมพันธ์แต่ให้อะไรบางอย่างเช่น พี่คนโตดูจะมีระดับสติปัญญาสูงกว่าเล็กน้อย แต่ก็แค่เล็กน้อยเท่านั้น
อย่างไรก็ตามงานวิจัยใหม่ที่เพิ่งเผยแพร่บนวารสาร PNAS ได้โต้แย้งว่ามีปัจจัยหนึ่งที่สร้างความแตกต่างได้นั่นคือ ‘ขนาดครอบครัว’ ทีมวิจัยได้พัฒนาแบบวัดบุคลิกภาพขึ้นมาใหม่ที่ชื่อว่า HEXACO ที่มีความทับซ้อนกับ Big Five จากนั้นใช้ข้อมูลที่ทุกคนเข้ามาทำแบบทดสอบผ่านเว็บไซต์ hexaco.org
มีคนมากกว่า 710,797 คนที่ใส่ข้อมูลลำดับการเกิด และคนอีก 74,920 ที่ให้ข้อมูลทั้งลำดับการเกิดและจำนวนพี่น้อง จากนั้นนำทั้งหมดมาวิเคราะห์ซึ่งได้ผลลัพธ์ที่น่าประหลาดใจคือ ลูกคนกลางมีระดับคะแนนความซื่อสัตย์ จริงใจ อ่อนน้อมถ่อมตน และน่าคบหามากที่สุด รองลงมาคือน้องคนเล็ก ตามด้วยพี่คนโต และท้ายที่สุดคือลูกคนเดียว
“น้ำหนักของหลักฐานดังกล่าวบ่งชี้ว่าระดับลักษณะบุคลิกภาพนั้นแตกต่างกันไปตามลำดับการเกิดและขนาดของความเป็นพี่น้อง” Michael Ashton ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยาจาก Brock University และ Kibeom Lee จากUniversity of Calgary ในอัลเบอร์ตา กล่าว
เป็นไปได้ว่าลักษณะของครอบครัวที่เคร่งครัดในศาสนาอาจมีผล เนื่องจากเมื่อทีมวิจัยควบคุมตัวแปรดังกล่าวแล้วพวกเขาก็พบความแตกต่างมากถึง 25% โดยให้เหตุผลว่า ครอบครัวเคร่งศาสนามักมีมากกว่าทำให้มีพี่น้องมากกว่า และเมื่อมีพี่น้องมากขึ้นก็ต้องเกิด ‘ความร่วมมือที่ไม่เต็มใจ’ มากขึ้น
“ความเป็นไปได้ตามสามัญสำนึกก็คือ เมื่อมีพี่น้องมากกว่า คนเราจะต้องให้ความร่วมมือบ่อยขึ้นแทนที่จะทำตามความชอบส่วนตัว” ทีมวิจัยเขียน “สถานการณ์ที่ดำเนินอยู่นี้อาจส่งเสริมการพัฒนาแนวโน้มความร่วมมือโดยทั่วไป”
จนก่อเกิดเป็นบุคลิกภาพแบบลูกคนกลางตามที่งานวิจัยระบุ การเป็นลูกคนกลางต้องพยายามทำให้ทุกฝ่ายทั้งพี่ที่อายุมากกว่า และน้องที่อายุน้อยกว่าไม่ขัดแย้งกัน ท้ายที่สุดแล้วเรื่องลำดับการเกิดและบุคลิกภาพก็ยังคงมีการถกเถียงกันอยู่ต่อไปเรื่อย ๆ ซึ่งยังต้องศึกษากันต่อไปจนกว่าจะพบหลักฐานที่ชัดเจนจริง ๆ
ที่มา
https://www.sciencedirect.com/…/pii/S0092656615000525…
https://www.livescience.com/…/middle-children-are-more…
https://www.theguardian.com/…/middle-children-are-more…
Photo: ASphotostudio/Envato