ประหยัดกว่าจริงไหม ถ้าจะมาใช้ ‘เตาอั้งโล่’

ก่อนที่เราจะมาใช้เตาแก๊ส เตาไฟฟ้า ในการปรุงอาหาร ย้อนไปอีกสักหน่อยไม่นานนัก มนุษย์เราใช้เตาถ่านในการก่อไฟให้ความร้อนในการหุงต้มปรุงอาหารให้สุก ซึ่งหนึ่งในเตาไฟที่คนไทยคุ้นเคยเพราะถูกใช้กันมานานและยังพบได้อยู่บ้างตามบ้านเรือนและร้านอาหารที่ยังถนัดใช้ความร้อนแบบธรรมชาติ

เตาอั้งโล่ มีรูปทรงคล้ายถัง ปากกลมผายออกเล็กน้อย มีความหนาประมาณ 2 นิ้ว มีการเจาะช่องเป็นรูสี่เหลี่ยมให้อากาศเข้าหรือใช้พัดโบกให้ลมเข้าไปเพื่อเร่งความแรงของไฟ ด้านบนทำเป็นจมูกเตาสำหรับวางก้นหม้อ 3 ปุ่มสูงขึ้นมาเล็กน้อยเพื่อยกก้นภาชนะ ภายในมีรังผึ้งหรือตะกรับทำจากดินเผาเป็นแผ่นกลม เจาะรูเรียงกันเป็นวงเหมือนรังผึ้งเพื่อให้ขี้เถ้าร่วงลงไปยังก้นเตาและทำให้อากาศถ่ายเทด้วย

เชื่อกันเป็นไอเท็มที่มาจากประเทศจีน เพราะคำว่า ‘อั้งโล่’ นั้นมาจากภาษาแต้จิ๋ว แปลว่า ‘เตาสีแดง’ ซึ่งเป็นสีของดินเผา ยังไม่ทราบแน่ชัดว่ามีการนำมาใช้เมืองไทยแต่เมื่อไหร่ มีแต่การตั้งสันนิษฐานว่าอาจจะมีการนำเข้ามาเมื่อราว 100 ปีมาแล้ว เนื่องจากมีการค้าขายเริ่มแรกระหว่างประเทศไทย-จีน หรืออาจจะมีการนำเข้ามาเมื่อครั้งที่ชาวจีนอพยพเข้ามาในประเทศไทยเพื่อหนีจากสงครามกลางเมืองในช่วงราว 100 ปีมาแล้ว

ในส่วนของวิธีการใช้เตาอั้งโล่นั้น หากคิดว่าแค่โยนถ่านลงไปแล้วจุดไฟ ขอบอกว่าคิดผิดอย่างมาก เพราะในการจะจุดเตาแต่ละครั้งนั้นอย่างน้อยๆ สิ่งที่ต้องมีคือ..

* ถ่านก้อนขนาดพอประมาณ (ใหญ่ไปจะจุดไฟติดยาก)

* ไม้ขีดไฟ หรือ ไฟแช็ค

* กระดาษทิชชู่ หรือ เศษกระดาษ (แห้งๆ)

* น้ำมันพืชใช้แล้ว (ใช้เป็นเชื้อเพลิง)

และมาถึงข้อสงสัย เป็นที่ข้องใจของหลายๆ คนว่าการหัน(กลับ)มาใช้เตาถ่านเตาอั้งโล่นั้นจะช่วยประหยัดได้จริงหรือไม่ ซึ่งก่อนที่จะไปถึงเรื่องของเตาที่กำลังอยู่ในกระแสโซเชียล เรามาพูดกันถึงข้อได้เปรียบ-เสียเปรียบของเตาถ่านกับเตาแก๊สกันก่อน การใช้พลังงานความร้อนจากเตาทั้งสองนี้ยังคงมีให้เห็น เด่นชัดที่สุดก็คือบรรดาร้านปิ้งย่างที่ส่วนใหญ่ใช้ถ่าน อาจเป็นข้อสันนิษฐานได้ว่าการใช้ถ่านนั้นยังใช้ต้นทุนน้อยกว่าการใช้แก๊ส (แม้ว่าในตอนนี้ราคาของถ่านจะค่อยๆขยับขึ้นเรื่อยๆก็ตาม) และนอกจากนี้เตาถ่านยังให้ความร้อนได้นาน แต่ก็ต้องใช้เวลาในการสะสมความร้อนก่อนจะใช้งานได้ ไม่เหมือนเตาแก๊สที่เปิดปุ๊บติดปั๊บ และอีกหนึ่งข้อเสียเปรียบของถ่านก็คือมักก่อให้เกิดควันและขี้เถ้าในขณะที่เตาแก๊สไม่มีการทิ้งเขม่าฝุ่น แต่หากมองในมุมของความปลอดภัยแก๊สก็อาจรั่วหรือระเบิดได้ ในขณะที่ถ่านไม่มีพิษภัยหากไม่มีไฟสุม

แล้วก็มาว่ากันด้วยเรื่องของ ‘เตามหาเศรษฐี’ ที่ทางพพ. (กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน) ซึ่งกำลังดังในตอนนี้กันบ้าง เจ้าเตานี้เขาเคลมว่าให้ร้อนสูง ประหยัดถ่าน ทนทาน ช่วยประหยัดเงิน เป็น เตาหุงต้มประสิทธิภาพสูง หรือ เตาซุปเปอร์อั้งโล่ ซึ่งพัฒนาขึ้นมาทดแทน เตาอั้งโล่ตามท้องตลาดทั่วไป ว่ากันว่ามีประสิทธิภาพเชิงความร้อนมากกว่าเตาอั้งโล่ตามท้องตลาดถึง 29% จึงช่วยประหยัดไม้ ฟืนและถ่านที่นำมาใช้เป็นเชื้อเพลิงได้ถึง 500-600 บาท/ครัวเรือน/ปี และช่วยลดการใช้แก๊ส LPG ในครัวเรือน

สรุปคุณสมบัติเด่นๆ ของ ‘เตามหาเศรษฐี’

- มีความเพรียวและน้ำหนักเบากว่า

- ให้ความร้อนสูง อุณหภูมิกลางเตาประมาณ 1,000 – 1,200 องศาเซลเซียส

- ประหยัดถ่านกว่าเตาอั้งโล่ท้องตลาด 30 – 40%

- วางภาชนะหุงต้ม(หม้อ) ได้ 9 ขนาด ตั้งแต่เบอร์ 16-32

- ขณะหุงต้มไม่มีควันและก๊าซพิษเกิดขึ้นเนื่องจากเผาไหม้สมบูรณ์

- อายุการใช้งานเฉลี่ยมากกว่า 2 ปี

การจะสรุปว่าเตานี้คุ้มหรือไม่คุ้มนั้นควรต้องตัดสินจากปัจจัยหลายๆ อย่างของแต่ละบุคคล และในตอนนี้เริ่มมีการทำรีวิวเปรียบเทียบระหว่างเตามหาเศรษฐีกับเตาอั้งโล่ธรรมดาทั่วไปให้ศึกษาข้อมูลกันบ้างแล้ว ยังไงก็อย่าเพิ่งด่วนตัดสินใจ ลองศึกษาข้อมูลและความเหมาะสมของแต่ละบ้านกันก่อนนะ

ที่มาข้อมูล :

ฐานข้อมูลเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน

truid.net

เอกสารเผยแพร่ พลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงานเพื่อเศรษฐกิจที่พอเพียง