“พระประเสริฐวานิช” ชาวจีนฮกเกี้ยน ต้นกำเนิด 5 สกุลเก่าแก่ของไทย มีสกุลใดบ้าง?
“พระประเสริฐวานิช” ชาวจีนฮกเกี้ยน ต้นกำเนิด 5 สกุลเก่าแก่ของไทย มีสกุลใดบ้าง?
ต้นกรุงรัตนโกสินทร์มีชาวจีนสร้างเนื้อสร้างตัว มีสถานะทางสังคม ได้เป็นขุนนางรับราชการอยู่จำนวนไม่น้อย หนึ่งในนั้นคือ พระประเสริฐวานิช (แต้โป้) ชาวจีนที่ข้ามน้ำข้ามทะเลมาตั้งรกรากในสยาม และต่อมาได้เป็นต้นธารของ 5 สายสกุลเก่าแก่ในไทย
แต้โป้ (แซ่ “แต้” ชื่อตัวว่า “โป้”) เกิดเมื่อ พ.ศ. 2328 เป็นลูกจีนฮกเกี้ยนจากหมู่บ้านไฮ่เฉิง เมืองจางโจว ประเทศจีน ติดตามบิดาคือ แต้เทียนบี้ เข้ามาในสยามยุครัชกาลที่ 1
เมื่อเติบโตขึ้นเขาประกอบอาชีพพ่อค้า มีสำเภาในครอบครองหลายลำ ตำแหน่งในกรมท่าซ้ายเป็นที่พระประเสริฐวานิชในรัชกาลที่ 3
แม้เป็นพ่อค้า แต่แต้โป้ก็มีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์สยาม เพราะใน พ.ศ. 2381 สมัยรัชกาล พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) หลานเจ้าพระยาไทรบุรี (ปะแงรัน) คบคิดกับหวันมาลี สลัดแขกซึ่งประจำที่เกาะยาว (ปัจจุบันอยู่ในจังหวัดพังงา) ก่อกบฏ ยกพวกเข้าตีเมืองไทรบุรี (เคดะห์) เมืองตรัง แล้วยกข้ามแหลมมลายูมาตีเมืองสงขลา
คราวนั้น รัชกาลที่ 3 โปรดเกล้าฯ ให้พระยาศรีพิพัฒน์รัตนราชโกษา (ทัต บุนนาค) เป็นนายทัพใหญ่ คุมไพร่พล 3,000 นาย ลงไปช่วยเจ้าพระยานครและพระยาสงขลาปราบปรามเหล่ากบฏ
ในจำนวนนี้มีเรือของแต้โป้ ซึ่งบรรทุกกำลังพลได้ 400 นายรวมอยู่ด้วย
แต้โป้ยังมีบทบาทในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาบนแผ่นดินสยาม ด้วยการบริจาคทุนทรัพย์จำนวนมากเพื่อสร้างอุโบสถหลังใหม่ของวัดกลาง ตั้งอยู่ที่คลองราษฎร์บูรณะ ภายหลังวัดนี้เปลี่ยนชื่อเป็น วัดประเสริฐสุทธาวาส ตามราชทินนามของแต้โป้
แต้โป้ถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ. 2383 ขณะอายุ 55 ปี บุตรชาย 2 คนของแต้โป้ คือ หลวงประเสริฐวานิช (แย้ม) และ พระประเสริฐวานิช (เตียงเสง) สืบตำแหน่งประเสริฐวานิชในกรมท่าเช่นเดียวกับบิดา
ทายาทของแต้โป้สืบเชื้อสายต่อมากระทั่งถึงรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) พระองค์ได้พระราชทานนามสกุล “เศรษฐบุตร” แก่ พระยานรเนติบัญชากิจ (ลัด) หนึ่งในผู้วางรากฐานกฎหมายไทย และ พระยาภักดีนรเศรษฐ (เลิศ) เหลนของแต้โป้ ผู้ริเริ่มบริษัทเดินรถโดยสารแห่งแรกของไทย
นอกจากสกุลเศรษฐบุตร ปัจจุบันสายสกุลของแต้โป้ยังกระจายอยู่ในสายสกุล “ภิรมย์ภักดี” “โปษยะจินดา” “ประนิช” (ขอประทานจากสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) และ “เสถบุตร”
อ่านเพิ่มเติม :
- “ยี่กอฮง” เจ้าสัวจีนในสยาม ผู้ได้รับบรรดาศักดิ์ขุนนางจีนระดับสูงสุดจากพระนางซูสีไทเฮา
- “เตียอูเต็ง” จับกังรับจ้างชาวจีน สู่เจ้าสัวใหญ่สมัยรัชกาลที่ 5 เป็นต้นสกุลใด?
- “เผยอิง” โรงเรียนที่ผลิต “เจ้าสัว” มากที่สุดในเมืองไทย
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
พิมพ์ประไพ พิศาลบุตร, สมชาย จิว และนิรันดร นาคสุริยันต์ แปลและเรียบเรียง. ประวัติศาสตร์จีนกรุงสยาม เล่ม 1 สมัยกรุงศรีอยุธยาถึงต้นกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพฯ: มติชน, 2568
สั่งซื้อหนังสือชุด ประวัติจีนกรุงสยาม A History of the Thai-Chinese จากสำนักพิมพ์มติชน ได้ที่นี่
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2568
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “พระประเสริฐวานิช” ชาวจีนฮกเกี้ยน ต้นกำเนิด 5 สกุลเก่าแก่ของไทย มีสกุลใดบ้าง?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com