ธปท.เปิด 4 ขั้นตอนปลด 'บัญชีม้า' เร่งคืนสิทธิผู้สุจริต แนะติดต่อให้ถูกช่องทาง

ธปท. ชี้แจงแนวทางระงับและปลดระงับ “บัญชีม้า” ย้ำการถูกระงับบัญชีไม่ได้หมายความว่าถูกตัดสินว่ากระทำผิด พร้อมแยกช่องทางปลดระงับตามระดับความเสี่ยง ตั้งแต่ “ม้าดำ-ม้าเทาเข้ม-ม้าเทาอ่อน-ม้าน้ำตาลเข้ม” หวังสกัดเส้นทางเงินมิจฉาชีพ ควบคู่ลดผลกระทบประชาชนสุจริต ขณะที่ความเสียหายจากการหลอกให้โอนเงินเองลดจาก 8,590 ล้านบาท เหลือ 1,810 ล้านบาทใน 2 ปี

ธปท.ย้ำ 2 เป้าหมาย สกัดมิจฉาชีพ-คืนสิทธิผู้สุจริต

นายสักกะภพ พันธ์ยานุกูล ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายกำกับระบบการชำระเงินและผู้ใช้บริการทางการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า ธปท. รับทราบและเข้าใจผลกระทบที่เกิดขึ้นกับประชาชนบางส่วนจากมาตรการระงับบัญชีเพื่อจัดการบัญชีม้า โดยเฉพาะผู้ที่ไม่ได้มีเจตนาเกี่ยวข้องกับการกระทำผิด แต่จำเป็นต้องเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบก่อนกลับมาใช้บริการทางการเงินได้ตามปกติ

การดำเนินมาตรการที่ผ่านมา ธปท.ให้ความสำคัญ 2 ด้านควบคู่กัน ได้แก่ การสกัดบัญชีที่มีความเสี่ยงอย่างรวดเร็ว เพื่อป้องกันเงินของผู้เสียหายถูกโอนต่อ และ การเร่งตรวจสอบและปลดระงับบัญชีของผู้สุจริต เพื่อให้สามารถกลับมาใช้บริการทางการเงินได้โดยเร็ว

เช็กให้ชัด “บัญชีม้า” แต่ละประเภท ปลดระงับที่ไหน

สำหรับประชาชนที่ต้องการขอปลดระงับบัญชี ธปท.ชี้แจงว่า การยื่นคำขอกับธนาคารแห่งหนึ่ง อาจไม่สามารถปลดระงับทุกบัญชีได้โดยอัตโนมัติ เนื่องจากช่องทางและผู้รับผิดชอบแตกต่างกันตามระดับความเสี่ยงและสาเหตุที่บัญชีถูกระงับ

1. บัญชีม้าดำและม้าเทาเข้ม

เป็นบัญชีที่มีความเสี่ยงสูง เนื่องจากมีผู้เสียหายแจ้งความร้องทุกข์ และเจ้าหน้าที่ตำรวจพิสูจน์แล้วว่าบัญชีมีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำผิด เจ้าของบัญชีต้องยื่นขอปลดระงับกับ สำนักงาน ปปง. และ สอท. ตามลำดับ

2. บัญชีม้าเทาอ่อน

เป็นบัญชีที่มีผู้เสียหายจากการหลอกลวง แต่ผู้เสียหายยังไม่ได้แจ้งความ เจ้าของบัญชีต้องขอปลดระงับ เป็นรายบัญชีกับธนาคารที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับความเสียหาย เมื่อปลดระงับครบทุกบัญชีที่เกี่ยวข้องแล้ว จึงจะสามารถปลดรายชื่อได้

3. บัญชีม้าน้ำตาลเข้ม

เป็นบัญชีที่ธนาคารตรวจพบพฤติกรรมผิดปกติ และมีความมั่นใจเพียงพอที่จะแจ้งธนาคารอื่นและเจ้าหน้าที่ตำรวจ แม้ยังไม่มีผู้เสียหาย เจ้าของบัญชีต้องขอปลดระงับกับ ธนาคารที่ตรวจพบพฤติกรรมน่าสงสัย

ถูกระงับบัญชี ไม่ได้แปลว่า “ทำผิด”

ธปท.ย้ำว่า การระงับบัญชีเพื่อการตรวจสอบ ไม่ได้หมายความว่าเจ้าของบัญชีถูกตัดสินว่าเป็นผู้กระทำความผิด แต่เป็นมาตรการป้องกันไม่ให้เงินที่อาจเกี่ยวข้องกับการทุจริตถูกโอนหรือเคลื่อนย้ายออกจากระบบในระหว่างการตรวจสอบ

ผู้ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำผิดสามารถชี้แจงข้อเท็จจริงและแสดงหลักฐานเพื่อเข้าสู่กระบวนการพิจารณาปลดระงับได้

อย่างไรก็ตาม บางกรณีอาจยังไม่สามารถปลดระงับได้ทันที เนื่องจากอยู่ระหว่างการตรวจสอบข้อเท็จจริงเพิ่มเติม หรือข้อมูลและหลักฐานยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันที่มาของธุรกรรมและแหล่งที่มาของเงิน ธนาคารจึงอาจต้องดำเนินการตรวจสอบเชิงลึก หรือ Enhanced Due Diligence (EDD) เพื่อป้องกันไม่ให้บัญชีที่เกี่ยวข้องกับการกระทำผิดกลับเข้าสู่ระบบการเงิน

ความเสียหายจากหลอกโอนเงินลดกว่า 6.7 พันล้านบาท

นายสักกะภพ กล่าวว่า มาตรการจัดการบัญชีม้าเป็นความร่วมมือระหว่าง ธปท. สถาบันการเงิน สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อป้องกันและสกัดเส้นทางการเงินของมิจฉาชีพ

ผลจากมาตรการร่วมกันทำให้ความเสียหายจากการหลอกลวงให้ผู้เสียหายโอนเงินเองมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง จากระดับสูงสุดประมาณ 8,590 ล้านบาทในไตรมาส 2/2567 เหลือประมาณ 1,810 ล้านบาทในไตรมาส 2/2569 หรือลดลงประมาณ 6,780 ล้านบาท

ธปท.กำชับธนาคาร แจ้งเหตุ-ช่องทาง-เอกสารให้ชัด

อย่างไรก็ตาม ยอมรับว่าประสิทธิผลของมาตรการบัญชีม้าต้องดำเนินควบคู่กับการลดผลกระทบต่อประชาชนผู้สุจริต จึงกำชับสถาบันการเงินให้สื่อสารกับลูกค้าที่ได้รับผลกระทบอย่างชัดเจน ทั้ง เหตุผลของการระงับบัญชี หน่วยงานหรือธนาคารที่ต้องติดต่อ เอกสารหลักฐานที่ต้องใช้ รวมถึงขั้นตอนการขอทบทวนหรือปลดระงับ

เป้าหมายสำคัญคือ ให้ประชาชนไม่ต้องเสียเวลาไปติดต่อผิดช่องทาง และสามารถเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบได้รวดเร็วขึ้น ขณะเดียวกันระบบการเงินต้องยังสามารถสกัดบัญชีที่เกี่ยวข้องกับมิจฉาชีพได้อย่างมีประสิทธิภาพ