“ญี่ปุ่น-ออสเตรเลีย” กระชับพันธมิตรเศรษฐกิจ ดันห่วงโซ่อุปทานแร่-พลังงาน
“ญี่ปุ่น-ออสเตรเลีย” กระชับพันธมิตรเศรษฐกิจ ดันห่วงโซ่อุปทานแร่-พลังงาน ท่ามกลางความกังวลต่อบทบาทของจีนในการใช้ความได้เปรียบทางอุตสาหกรรมเป็นเครื่องมือกดดัน
วันที่ 4 พฤษภาคม 2569 เวลา 11.42 น. สำนักข่าว Nikkei Asia รายงานว่า ผู้นำของออสเตรเลียและญี่ปุ่นให้คำมั่นเมื่อวันจันทร์ว่าจะเร่งความร่วมมือเพื่อสร้างห่วงโซ่อุปทานที่มีความยืดหยุ่นมากขึ้น ครอบคลุมพลังงาน แร่สำคัญ อาหาร และสินค้าอุตสาหกรรม ท่ามกลางความกังวลที่เพิ่มขึ้นต่อการที่จีนใช้ความได้เปรียบทางอุตสาหกรรมเป็นเครื่องมือทางการเมือง
ซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ได้พบหารือกับนายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย Anthony Albanese ที่รัฐสภาในกรุงแคนเบอร์รา ก่อนแถลงข่าวร่วมกัน โดยทั้งสองฝ่ายระบุว่า ปี 2569 ถือเป็นวาระครบรอบ 50 ปีของสนธิสัญญามิตรภาพและความร่วมมือ ซึ่งเป็นรากฐานความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศที่มักถูกมองว่าเป็นพันธมิตรโดยพฤตินัย
อัลบานีสกล่าวว่า การมุ่งเน้นด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจ จะช่วยให้ออสเตรเลียรับมือกับแรงกระแทกจากวิกฤตต่าง ๆ เช่น สงครามในตะวันออกกลาง และช่วยสร้างห่วงโซ่อุปทานด้านพลังงานและแร่ที่มีเสถียรภาพมากขึ้น พร้อมย้ำว่าทั้งสองประเทศไม่เคยมีความสอดคล้องเชิงยุทธศาสตร์มากเท่านี้มาก่อน
ด้าน ทาคาอิจิ ซึ่งเดินทางเยือนออสเตรเลียครั้งแรกในฐานะผู้นำ ระบุว่า ทั้งสองฝ่ายได้หารือถึงการเสริมสร้างความเป็นอิสระและความยืดหยุ่นในการจัดหาพลังงานและแร่สำคัญ รวมถึงความร่วมมือในด้านอื่น ๆ และเชื่อว่าความสัมพันธ์ในอีก 50 ปีข้างหน้าจะแข็งแกร่งและมีพลวัตยิ่งกว่าเดิม
แถลงการณ์ร่วมด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจของทั้งสองประเทศมีการกล่าวถึงความกังวลต่อพฤติกรรมที่ถูกมองว่าเป็นการกดดันทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะการใช้มาตรการควบคุมการส่งออกแร่สำคัญ ซึ่งถูกมองว่าเป็นการพาดพิงถึงจีนที่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาได้เข้มงวดการควบคุมห่วงโซ่อุปทานแบตเตอรี่และแร่หายาก สะท้อนการพึ่งพาของโลกตะวันตกต่อจีนในด้านวัตถุดิบและเทคโนโลยีสำคัญ
ทั้งสองประเทศระบุในแถลงการณ์ว่ามีความกังวลอย่างยิ่งต่อการบีบบังคับทางเศรษฐกิจในทุกรูปแบบ รวมถึงนโยบายที่ไม่เป็นไปตามกลไกตลาด ซึ่งนำไปสู่ภาวะกำลังการผลิตส่วนเกินและการบิดเบือนตลาด โดยเฉพาะมาตรการจำกัดการส่งออกแร่สำคัญ
แร่สำคัญจะถูกยกระดับเป็นเสาหลักของความสัมพันธ์ โดยมีการกำหนด 6 โครงการสำคัญ เช่น โครงการแร่หายากของบริษัท Lynas รวมถึงแผนพัฒนาแร่กลุ่มแกลเลียม นิกเกิล-โคบอลต์ แมกนีเซียม ฟลูออไรต์ และทรายแร่
ออสเตรเลียเป็นผู้ส่งออกก๊าซธรรมชาติ ถ่านหิน แร่เหล็ก และสินค้าเกษตรรายใหญ่ให้ญี่ปุ่นมาอย่างยาวนาน ขณะที่นักลงทุนญี่ปุ่นมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนอุตสาหกรรมเหล่านี้ โดยแรงกดดันจากท่าทีที่แข็งกร้าวขึ้นของจีน และนโยบายที่ไม่แน่นอนของสหรัฐฯ ภายใต้การนำของ Donald Trump ได้ผลักดันให้ทั้งสองประเทศกระชับความร่วมมือมากขึ้น โดยเฉพาะด้านความมั่นคง
แถลงการณ์ยังระบุว่า การเลือกเรือฟริเกต Mogami ของญี่ปุ่นสำหรับกองเรือรบใหม่ของออสเตรเลีย จะเป็นตัวเร่งการถ่ายทอดเทคโนโลยีและความร่วมมือในห่วงโซ่อุปทาน
ในประเด็นพลังงาน การส่งออกก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ของออสเตรเลียไปยังญี่ปุ่นได้รับความสนใจมากขึ้นในช่วงที่ผ่านมา ท่ามกลางแรงกดดันทางการเมืองภายในประเทศเกี่ยวกับการขึ้นภาษีผู้ส่งออกก๊าซ แม้รัฐบาลจะปฏิเสธแนวคิดดังกล่าว
แม้แถลงการณ์จะไม่ได้กล่าวถึงประเด็น LNG โดยตรง แต่ย้ำถึงความมุ่งมั่นในการสร้างความคาดการณ์ได้และความโปร่งใส ในสภาพแวดล้อมการลงทุน
นอกจากนี้ทั้งสองประเทศยังให้คำมั่นว่าจะร่วมมือกันในด้านปัญญาประดิษฐ์ ความมั่นคงไซเบอร์ และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลในภูมิภาคแปซิฟิก
อ้างอิง : asia.nikkei.com