ปักหมุดรอ ลุ้นชม 'ดาวหางแม็ปส์-แพนสตาร์ส' เม.ย.นี้ มองเห็นด้วยตาเปล่า
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) อัปเดตสถานการณ์ดาวหาง ระบุว่า ในช่วงเดือนเมษายนนี้คนไทยได้ลุ้นชมดาวหางถึง 2 ดวงด้วยกัน ได้แก่ ดาวหาง C/2026 A1 (MAPS) และ C/2025 R3 (PanSTARRS) ซึ่งจะมีความสว่างที่สุดช่วงต้นเดือนเมษายน และช่วงหลังสงกรานต์ ตามลำดับ ที่น่าสนใจมีโอกาสที่จะสว่างมากพอจนทำให้สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าทั้งสองดวง
ข้อมูลดาวหาง C/2026 A1 (MAPS) ดาวหางแม็ปส์
ค่าอันดับความสว่างปรากฏขณะนี้ : 7.6 (ความสว่างมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ)
ตำแหน่งกลุ่มดาวปัจจุบัน : เซตุส (Cetus)
เวลาและทิศทาง : หัวค่ำ ทิศตะวันตก
วันที่เหมาะแก่การสังเกตการณ์ : 6 เมษายน 2026
คาดว่าจะมีค่าความสว่างสูงสุดที่แมกนิจูด : -4
ดาวหางแม็ปส์
เป็นดาวหางในกลุ่ม Kreutz sungazer ที่จะเฉียดเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มาก และมักจะมีความสว่างมากจนสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า โดยดาวหางแม็ปส์ จะเฉียดเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดในวันที่ 4 เมษายน ค.ศ. 2026 และจะโคจรเข้าใกล้โลกที่สุด วันที่ 6 เมษายน ค.ศ. 2026 ที่ระยะทาง 143.7 ล้านกิโลเมตร คาดว่า จะมีค่าความสว่างสูงสุดที่แมกนิจูด -4 ซึ่งสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า สว่างใกล้เคียงกับดาวหางจื่อจินซาน-แอตลัส (Tsuchinsan-Atlas) ในปี ค.ศ. 2024
อย่างไรก็ดี ต้องรอลุ้นกันว่า เมื่อดาวหางเฉียดเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ จะสามารถรอดพ้นออกมาจากรังสีอันรุนแรงได้หรือไม่ ถ้าได้ ก็อาจกลายเป็นดาวหางที่สว่างโดดเด่นบนท้องฟ้าในช่วงหัวค่ำหลังวันที่ 4 เมษายนเป็นต้นไป แต่ถ้าไม่ ดาวหางก็จะสลายตัวและจางหายไปในอวกาศ
ดังนั้น ช่วงที่เหมาะสำหรับสังเกตการณ์ดาวหางแม็ปส์ คือ หลังวันที่ 4 เมษายน เป็นต้นไป ในช่วงหัวค่ำ ทางทิศตะวันตก โดยเฉพาะวันที่ 6 เมษายน ซึ่งเป็นวันที่ดาวหางโคจรเข้าใกล้โลกที่สุด และเพิ่งผ่านตำแหน่งเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด รวมถึงเริ่มมีมุมปรากฏห่างจากดวงอาทิตย์มากขึ้น ทำให้มีโอกาสเห็นได้มากยิ่งขึ้น
- ดูข้อมูลดาวหาง C/2026 A1 (MAPS) แบบเรียลไทม์ได้ที่ คลิกที่นี่
ข้อมูล C/2025 R3 (PanSTARRS) ดาวหางแพนสตาร์ส
ค่าอันดับความสว่างปรากฏขณะนี้ : 6.3 (ความสว่างมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ)
ตำแหน่งกลุ่มดาวปัจจุบัน : ม้าปีก (Pegasus)
เวลาและทิศทาง : ก่อนวันที่ 25 เมษายน รุ่งเช้า ทิศตะวันออก / หลังวันที่ 28 เมษายน หัวค่ำ ทิศตะวันตก
วันที่เหมาะแก่การสังเกตการณ์ : 19 เมษายน 2026
คาดว่า จะมีค่าความสว่างสูงสุดที่แมกนิจูด : 4
ค่าอันดับความสว่างปรากฏ (Apparent Magnitude) เป็นค่าที่บ่งชี้ถึงความสว่างของวัตถุท้องฟ้าเมื่อมองจากโลก ยิ่งมีค่าน้อยยิ่งสว่าง โดยค่าที่ตาเปล่าของมนุษย์สามารถเริ่มมองเห็นได้ คือ ประมาณ +6 เช่น ดาวศุกร์ประมาณ -4.5 ดวงจันทร์เต็มดวงประมาณ -12.5 เป็นต้น
ดาวหางแพนสตาร์ส
เป็นดาวหางที่คาดว่า มีต้นกำเนิดจากเมฆออร์ต (Oort cloud) ซึ่งเป็นพื้นที่เปลือกนอกสุดของระบบสุริยะที่เต็มไปด้วยวัตถุจำพวกน้ำแข็ง โดยดาวหางแพนสตาร์ส จะเฉียดเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ในวันที่ 19 เมษายน ค.ศ. 2026 และจะโคจรเข้าใกล้โลกที่สุดวันที่ 26 เมษายน ค.ศ. 2026 ที่ระยะทาง 73.2 ล้านกิโลเมตร คาดว่าจะมีความสว่างสูงสุดที่แมกนิจูดประมาณ 4 สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าในพื้นที่ที่ไร้แสงรบกวน สว่างใกล้เคียงกับดาวหางเลมมอน (Lemmon) ในปี ค.ศ. 2025
ทั้งนี้ ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับสังเกตการณ์ดาวหางแพนสตาร์ส คือช่วงวันที่ 18-23 เมษายน ในช่วงรุ่งเช้า ทางทิศตะวันออก โดยเฉพาะวันที่ 19 เมษายน แม้จะเป็นวันที่เข้าใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด แต่ก็มีมุมปรากฏห่างจากดวงอาทิตย์ค่อนข้างมาก อย่างไรก็ตาม ช่วงที่ใกล้โลกที่สุดไม่สามารถสังเกตเห็นได้ เนื่องจากดาวหางขึ้น-ตก พร้อมดวงอาทิตย์ จึงลุ้นชมได้อีกครั้งในวันที่ 28 เมษายน เป็นต้นไป ช่วงหัวค่ำ ทางทิศตะวันตก
- ดูข้อมูลดาวหาง C/2025 R3 (PanSTARRS) แบบเรียลไทม์ได้ที่ คลิกที่นี่