1 ปี กรณีตึกสตง.ถล่ม ‘ACT’ เรียกร้องรัฐบาลเปิด ‘รายงานคณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริง’

นี่ไม่ใช่แค่ตึกพัง แต่คือคดีที่ต้องพิสูจน์ว่าทั้งระบบพังตรงไหน

องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) จี้รัฐบาลเปิด “รายงานคณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริง” กรณีตึกสตง. ถล่มครบ 1 ปี พร้อมชวนสังคมจับตา “3 กลุ่มคดี” ได้แก่ “นอมินี-ออกแบบ ควบคุมก่อสร้าง-ฮั้วประมูล”

นายมานะ นิมิตรมงคล ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ได้เผยแพร่บทความ “เราได้เห็นอะไรจากเหตุการณ์ตึก สตง. ถล่ม หลังผ่านไป 1 ปี” ผ่านเพจ Mana Nimitmongkol ความว่า คนไทยจะไม่ลืมเรื่องตึกถล่มและพูดถึง สตง. ในแง่ลบไปอีกนาน เพราะ สตง. เป็นองค์กรที่ต้องตรวจสอบความซื่อสัตย์ของทุกหน่วยงานรัฐในประเทศไทย อาคารมูลค่า 2.1 พันล้านหลังบาทนี้ ควรก่อสร้างด้วยเทคโนโลยีที่มั่นคงปลอดภัย การพังทลายจนมีคนตาย 93 คน สูญหายอีก 3 คน จึงลากเอาชื่อเสียง เกียรติภูมิ ความไว้เนื้อเชื่อใจของสังคมไทยที่มีต่อ สตง. ให้พังลงมาพร้อมกันด้วย

“คนไทยโกรธ สตง. มาก เพราะความน่ากลัวของตึกที่ถล่มลงอย่างเหลือเชื่อ และความน่าละอายจากข้อมูลที่ถูกตีแผ่ตามมา”

สอดรับกับเมื่อสัปดาห์ก่อนหน้านี้ สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินได้เผยแพร่ข้อมูล “รายงานความคืบหน้ากรณีอาคารสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (แห่งใหม่) ที่อยู่ระหว่างก่อสร้างทรุดตัวอันสืบเนื่องมาจากแรงสั่นสะเทือนแผ่นดินไหว” ในรูปแบบอินโฟกราฟฟิก ผ่านเพจสำนักงานฯ ปรากฏว่ามีประชาชนจำนวนมากได้เข้ามาวิพากษ์วิจารณ์ตำหนิติเตียนการทำงานของ “สตง”. อย่างเกรี้ยวกราด ไม่ต่างจากก่อนนี้ที่ สตง.ได้เผยแพร่มิวสิควิดีโอเพลง“ปณิธานคนตรวจเงิน” ทำเอาโลกโซเชียลมีเดียตั้งคำถามถึงความเหมาะสม

ผลจากตึกถล่ม สตง. กลายเป็นทั้งผู้เสียหายและจำเลยของสังคม ถึงวันนี้มีการระบุตัวผู้กระทำผิดและผู้ต้องสงสัยกระจายกลุ่มคนไปนับร้อยราย ทำให้สังคมกังขาว่า หากมีการสมคบกันทำผิดเป็นวงกว้างเช่นนั้นจริง ย่อมแปลว่า “ระบบของรัฐด้อยประสิทธิภาพหลายจุดพร้อมกัน” หรือเป็นเทคนิคการฟ้องเหมาเข่งเพื่อตัดจบผลักออกคดีไปก่อน ซึ่งหากไม่รัดกุมมากพอ ย่อมทำให้คนบริสุทธิ์ต้องมัวหมอง ขณะที่คนผิดกลับรอดคดี คดีเหล่านี้ยังต้องพิสูจน์กันอีกหลายปีจึงขอเรียกร้องให้รัฐบาลเปิดเผย “รายงานของคณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริง” เพราะยิ่งปิดบัง สังคมยิ่งสงสัยว่าคดีนี้มีอะไรซ่อนอยู่ จึงยอมให้คนไทยรู้ความจริงเพียงเท่าที่เคยแถลงแค่นั้น

ในเมื่อระบบของรัฐด้อยประสิทธิภาพหลายจุดพร้อมกัน นี่ไม่ใช่แค่ตึกพัง แต่คือคดีที่ต้องพิสูจน์ว่าระบบทั้งระบบพังตรงไหน

ทั้งนี้ 3 กลุ่มคดีที่ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชันฯ ชวนประชาชนร่วมกันจับตา ได้แก่ (1) คดีตัวแทนอำพรางในการทำธุรกิจ (Nominee) และทำสัญญากับรัฐ ผู้ต้องหาจำนวน 6 ราย (2) คดีออกแบบ ควบคุมและก่อสร้างไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์จนเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิต รวมถึงร่วมกันปลอมแปลงและใช้เอกสารปลอม ผู้ถูกกล่าวหา 23 ราย (3) คดีเจ้าหน้าที่ของรัฐร่วมกันกระทำทุจริต (ฮั้วประมูล) คดีนี้ดีเอสไอส่งรายชื่อเจ้าหน้าที่รัฐ 72 ราย ให้ “ป.ป.ช. ไปดำเนินการต่อ” แยกเป็นผู้บริหาร สตง. (ไม่ระบุว่ารวมถึงคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน ด้วยหรือไม่!) และคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องรวม 11 คณะ

หากรายงานดังกล่าวฯ ทำอย่างตรงไปตรงมา ข้อมูลที่ครบถ้วนจะทำให้ง่ายต่อการชี้ว่า เจ้าหน้าที่รัฐทุกระดับของ สตง. และ 3 กลุ่มเอกชนที่เป็นคู่สัญญาในโครงการคือ ผู้ออกแบบ ผู้รับเหมาก่อสร้าง บริษัทที่ปรึกษา มีใครบ้างที่ไม่ซื่อสัตย์ คดโกง ไร้จรรยาบรรณ ไร้ความรับผิดชอบ แทนที่จะปล่อยให้โต้แย้งโยนความผิดกันไปมาดังที่เห็น ความจริงที่เปิดเผยยังเป็นประโยชน์ให้ผู้เกี่ยวข้องได้แสดงความคิดเห็นเป็นวงกว้าง ความรู้ที่เกิดขึ้นจะมีค่ายิ่งต่อการพัฒนามาตรฐานความปลอดภัย และยกระดับจรรยาบรรณวิชาชีพร่วมกันในระยะยาว

“ความไม่พอใจของคนในสังคมต่อ สตง. จะค่อยๆ จางลง หากเจ้าหน้าที่ทุกระดับของ สตง. ลุกขึ้นมาเป็น Active Citizen ทำความจริงให้ปรากฏ พร้อมพิสูจน์ความเป็นมืออาชีพในการตรวจสอบการใช้จ่ายเงินของภาครัฐ ไม่เปิดโอกาสให้คนโกงบ้านเมือง”

ในตอนท้ายของบทความ กล่าวถึงเรื่องเลวร้ายที่ถูกตีแผ่หลังเกิดเหตุสูญเสีย ว่า หลังตึกถล่มสื่อมวลชนและประชาชนต่างตั้งข้อสงสัยและขุดคุ้ยข้อมูล ทำให้คนไทยได้รับรู้เรื่องลึกลับหลายประเด็น และนำไปสู่การดำเนินคดีของทางการ เป็นต้นว่า (1) มีการซื้อขาย แอบอ้าง หรือปลอมลายเซ็นของคนบางกลุ่มในวิชาชีพวิศวกร สถาปนิก และวิศวกรควบคุมงาน โดยเฉพาะเมื่อเป็นงานของภาครัฐที่ไร้การตรวจสอบจริงจัง เท่ากับว่าแม้มีเอกสาร มีลายเซ็นเป็นของรัฐ ก็ไม่ได้แปลว่าปลอดภัย – ไว้ใจได้

(2) มีนอมินีของทุนต่างชาติ เพราะอุตสาหกรรมก่อสร้างไทยกำลังเผชิญข้อจำกัดด้านตลาด การแข่งขันและเงินทุน เอกชนบางรายยอมให้ต่างชาติมา “เช่า” ชื่อบริษัทไปประมูลงานหลวง เกิดการแย่งงานแบบตัดราคา การจ้างเหมาช่วง สุดท้ายต้องลดต้นทุนจนกระทบมาตรฐานความปลอดภัย

(3) ภาครัฐยังดิ้นไม่หลุดจากข้อจำกัดการจัดซื้อฯ ที่เน้นราคาถูก มากกว่าคุณภาพและความคุ้มค่า บ่อยครั้งคอร์รัปชันทำให้ได้คู่สัญญาที่คดโกง เอาเปรียบรัฐ และขาดความรับผิดชอบในวิชาชีพ (4) หน่วยงานรัฐกำลังแข่งกันใช้เงินภาษีอย่างฟุ่มเฟือย ไปกับการลงทุนสร้างอาคารสถานที่ใหญ่โต เต็มไปด้วยของใช้หรูหราแพงระยับเกินฐานะประเทศ บางครั้งก็ก่อสร้างไปโดยไม่คิดรอบคอบ ไม่รับผิดชอบทำให้เกิดอาคารทิ้งร้างหรือสร้างไม่เสร็จทั่วประเทศรวมกันนับแสนล้านบาท (5) ระบบแจ้งเตือนสาธารณภัยจากรัฐ (Cell broadcast) “ไม่เคยมีอยู่จริง” ทั้งที่นักการเมืองและข้าราชการต่างอวดอ้างมาตั้งแต่ครั้งเกิด สึนามิที่ภาคใต้ จนกระทั่งเกิดเหตุสะเทือนใจขึ้นครั้งนี้

“หนทางเพื่อแก้ไขเป็นประเด็นใหญ่ที่คนไทยต้องคิดร่วมกันว่า จะเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเจ้าหน้าที่รัฐในการใช้เงินภาษีได้อย่างไร จะยกระดับความรับผิดชอบต่อหน้าที่ได้อย่างไร เราจะตรวจสอบและสร้างแรงจูงใจอย่างไรให้เอกชนได้ทำหน้าที่อย่างซื่อสัตย์ ยึดมั่นจรรยาบรรณ ขณะที่คนของรัฐก็ต้องทำหน้าที่อย่างเปิดเผยโปร่งใส ยินยอมให้พลังสังคมสามารถเข้าตรวจสอบเพื่อหยุดคอร์รัปชันได้จริง”