ส่องเกมเศรษฐกิจ เมื่อกษัตริย์ชาร์ลส์เสด็จฯ เยือนสหรัฐฯ อังกฤษได้อะไร?
สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร และสมเด็จพระราชินีคามิลลาเสด็จพระราชดำเนินถึงสหรัฐอเมริกาแล้ว นับเป็นการเปิดฉากการเสด็จพระราชดำเนินเยือนอย่างเป็นทางการเป็นเวลา 4 วัน
ทั้งสองพระองค์เสด็จพระราชดำเนินถึงฐานทัพอากาศแอนดรูว์ ในมลรัฐแมรีแลนด์ โดยมีโดนัลด์ ทรัมป์ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา พร้อมด้วยเมลาเนีย ทรัมป์ สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่ง ให้การต้อนรับ ท่ามกลางมาตรการรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวด
หลังจากนั้นสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร และสมเด็จพระราชินีคามิลลา ทรงเข้าร่วมงานเลี้ยงในสวน ณ ทำเนียบเอกอัครราชทูตสหราชอาณาจักรในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา (27 เมษายน)
ตามกำหนดการกษัตริย์ชาร์ลส์จะเสด็จพระราชดำเนินไปยังรัฐสภาสหรัฐอเมริกาในวันนี้ (28 เมษายน 2569) และจะทรงมีพระราชดำรัสต่อที่ประชุมรัฐสภาด้วย
ส่วนการเสด็จฯ เยือนสหรัฐฯ ครั้งนี้ของพระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักร เกิดขึ้นท่ามกลางช่วงเวลาที่โลกผันผวนด้วยสถานการณ์สงครามในอิหร่าน และในช่วงเวลาที่ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ กับอังกฤษไม่ค่อยสู้ดีนัก แม้จะเป็นพันธมิตรเก่าแก่กันมานาน
Spotlight ชวนวิเคราะห์ว่า ภายใต้ร่มเงาแห่งราชวงศ์ อังกฤษจะได้อะไรจากการเสด็จ ฯ เยือนครั้งนี้
อังกฤษวางแผนการเสด็จฯ เยือนหลายเดือน
เมื่อสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร เสด็จฯ ถึงสหรัฐอเมริกาเมื่อวันจันทร์ที่ 27 เมษายนที่ผ่านมา คณะผู้ติดตามได้นำแฟ้มเอกสารขนาดใหญ่ติดตัวมาด้วย ภายในอัดแน่นด้วยกระดาษเนื้อหนา รายละเอียดตารางเวลา ข้อมูลสรุป และประวัติบุคคลสำคัญ
ท่ามกลางเอกสารอันหนาเป็นปึก ทั้งหมดนั้นอาจเป็นเพียง “รายการสำคัญ” ฉบับย่อ อันเป็นผลลัพธ์จากการวางแผนยาวนานหลายเดือนร่วมกับรัฐบาลอังกฤษ ซึ่งถูกเติมรายละเอียดตามขอบกระดาษด้วยลายพระหัตถ์ปากกาสีแดงของกษัตริย์
เอกสารชุดนี้ ไม่ได้เขียนขึ้นอย่างง่ายดาย
ก่อนการเยือนจะเริ่มขึ้น โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้ทำให้ความสัมพันธ์กับเซอร์เคียร์ สตาร์มเมอร์ นายกรัฐมนตรีอังกฤษ ตึงเครียดถึงขีดสุด จากการปะทะกันทางท่าทีในประเด็นสงครามอิหร่าน นโยบายผู้อพยพ และการขุดเจาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ จนถึงขั้นที่นักการเมืองบางส่วนในสหราชอาณาจักรเรียกร้องให้กษัตริย์ชาร์ลส์ทรงยกเลิกการเสด็จฯ
และเมื่อสถานการณ์ยิ่งซับซ้อนขึ้น เหตุกราดยิงในงานเลี้ยงนักข่าวทำเนียขาวเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา ยิ่งทำให้มาตรการรักษาความปลอดภัยตึงเครียดขึ้นไปอีก
อย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับการเยือนในระดับรัฐทุกครั้ง “สารที่อ่อนไหว” ของราชวงศ์มักไม่ถูกกล่าวตรง ๆ หากแต่ซ่อนอยู่ในถ้อยคำที่ตีความได้หลายชั้น ขณะที่การเมืองตัวจริงยังคงดำเนินอยู่เบื้องหลัง
ทั้งสองฝ่ายพยายามย้ำว่า การเยือนครั้งนี้เป็นเพียง “ของขวัญฉลองครบรอบ 250 ปี” ให้กับสหรัฐอเมริกา และจะไม่มีการประกาศนโยบายสำคัญใด ๆ โดยฝ่ายบริหารของทรัมป์ได้ส่งสัญญาณไปยังรัฐบาลอังกฤษว่า ประเด็นนโยบายจะไม่ใช่หัวใจของการพบปะ แม้จะมีการหารือกันที่ห้องทำงานรูปไข่ระหว่างประธานาธิบดีกับกษัตริย์—ซึ่งทรงเป็นประมุขของรัฐ แต่ไม่ใช่หัวหน้ารัฐบาล
อย่างไรก็ตาม เบื้องหลังฉากหน้าอันเรียบง่ายนั้น การพูดคุยกับเจ้าหน้าที่ทั้งในอดีตและปัจจุบันของสหรัฐและสหราชอาณาจักรกว่า 15 คน สะท้อนภาพของการเยือนที่ถูก “ออกแบบอย่างเข้มข้น” โดยรัฐอังกฤษ และแฝงไปด้วยนัยทางการเมืองและนโยบายอย่างลึกซึ้ง
ข้อตกลงที่รอลงนามอยู่
แม้ฉากหน้าจะเต็มไปด้วยพิธีการระดับรัฐ แต่เบื้องหลังการเยือนครั้งนี้ กลับเต็มไปด้วย “การขับเคลื่อนเชิงนโยบาย” อย่างเข้มข้น
แหล่งข่าวที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนระบุว่า วรัน จันทรา ทูตพิเศษของนายกฯ อังกฤษ เคียร์ สตาร์มเมอร์ ประจำสหรัฐ เดินทางล่วงหน้าไปก่อนตั้งแต่วันอาทิตย์
จันทรา อดีตผู้บริหารด้านการเงินและที่ปรึกษาทางการเมืองในสำนักนายกฯ อังกฤษ เดินทางไปสหรัฐอย่างต่อเนื่องในช่วงที่ผ่านมา เพื่อพยายามปลดล็อกรายละเอียดของข้อตกลงสำคัญ 2 ฉบับด้านเทคโนโลยีและการค้า ที่ผู้นำอังกฤษและทรัมป์เคยตกลงกันไว้เมื่อปีที่แล้ว
หนึ่งในนั้นคือ ข้อตกลงความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ ซึ่งให้คำมั่นว่าจะลดภาษีนำเข้าสินค้าสหรัฐในกลุ่มรถยนต์ อากาศยาน และเหล็ก แลกกับการเปิดตลาดเนื้อวัวและไบโอเอทานอลของสหรัฐ
แม้จะมีความคืบหน้าบางส่วน เช่น ภาษีในกลุ่มยา แต่หัวใจสำคัญของข้อตกลงยังคง “ติดขัด” และไม่บรรลุผล
ขณะเดียวกัน ข้อตกลงด้านเทคโนโลยีก็ยังอยู่ในภาวะไม่แน่นอน หลังทรัมป์ขู่เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมาว่า จะเรียกเก็บภาษีครั้งใหญ่ เพื่อตอบโต้ภาษีบริการดิจิทัลของอังกฤษ ที่กระทบบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ของสหรัฐ
อย่างไรก็ตาม โอกาสที่คิงชาร์ลส์จะเข้าไปคลี่คลายรายละเอียดเชิงเทคนิคเหล่านี้แทบจะเป็นศูนย์” อีกทั้งไม่ใช่บทบาทที่พระองค์ตั้งใจจะทำ
เหตุผลสำคัญคือ การเจรจาทางเทคนิคไม่สอดคล้องกับรูปแบบการทูตเชิงสัญลักษณ์ของราชวงศ์ และพระราชภารกิจของพระมหากษัตริย์ก็อยู่ในอีกมิติหนึ่ง
ดันแคน เอ็ดเวิร์ดส์ ระบุชัดว่า “ผมแทบจินตนาการไม่ออกเลยว่ากษัตริย์จะลุกขึ้นมาพูดเรื่องการค้า” แต่ในอีกด้านหนึ่ง การเยือนครั้งนี้กลับเปิด “โอกาสทางอ้อม”
เอ็ดเวิร์ดส์มองว่า ทั้งวรันและคริสเตียน เทิร์นเนอร์ เอกอัครราชทูตอังกฤษคนใหม่ จะใช้ร่มเงาทางการทูตจากการเยือนของกษัตริย์ เป็นช่องทางในการรื้อฟื้นการเจรจาการค้า แม้กระทั่งหลังจากที่พระองค์เสด็จกลับประเทศแล้ว