5 มิถุนายน 2487 จอมพล ป. พิบูลสงคราม ประกาศตั้ง “พุทธบุรีมณฑล”
5 มิถุนายน 2487 จอมพล ป. พิบูลสงคราม ประกาศตั้ง “พุทธบุรีมณฑล”
ก่อนหน้าจะมีพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม เคยมีการเสนอให้สร้างพุทธมณฑลที่จังหวัดสระบุรี เรียกว่า “พุทธบุรีมณฑล” มาก่อน
แนวคิดในการสร้าง “พุทธบุรีมณฑล” นั้นมีบันทึกในหนังสือ “รัฐสภาไทยในรอบสี่สิบสองปี (2475-2513)” บันทึกโดยประเสริฐ ปัทมะสุคนธ์ จัดพิมพ์โดย กลุ่ม “รัฐกิจเสรี” เมื่อพ.ศ. 2517 จึงขอคัดเนื้อหาบางส่วนจากหนังสือดังกล่าว โดยมีการจัดวรรคย่อหน้าใหม่ เพื่อสะดวกในการอ่าน และการสั่งเน้นตัวเข้มบางตำแหน่ง ดังนี้
วันที่ 5 มิถุนายน ได้ประกาศพระราชกําหนดจัดสร้างพุทธบุรีมณฑล พุทธศักราช 2487 เพื่อเป็นแหล่งประดิษฐานพระบวรพุทธศาสนา
สถาปนาพุทธบุรีมณฑล
วันที่ 5 มิถุนายน ได้ประกาศสถาปนาพุทธบุรีมณฑล โดยให้อาณาบริเวณพระพุทธบาท สระบุรี เป็นพุทธบุรีมณฑล ดังประกาศต่อไปนี้
“ประกาศสถาปนาพุทธบุรีมณฑล
รัฐบาลของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 8 แห่งประเทศไทย ได้เล็งเห็นโดยประจักษ์ว่าคําสอนของพระพุทธศาสนาให้ความยุติธรรมเสมอหน้าแก่ประชาชาติทั้งปวง ไม่มียกเว้น สิ่งอํานวยสันติสุขแก่โลกอย่างแท้จริง โดยเฉพาะประเทศไทยได้อาศัยธรรมานุภาพแห่งพระพุทธศาสนาช่วยคุ้มครองรักษาให้ดํารงความเป็นไทย และให้ตั้งอยู่ในสันติสุขสถาพรตลอดมา
เพราะทั้งรัฐบาลไทยทั้งประชาชาติไทยรับนับถือพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจําชาติ โดยมีพระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นประมุขของชาติเป็นองค์เอกอัครศาสนูปถัมภ์ ช่วยกันทํานุบํารุงพระพุทธศาสนา ให้เจริญรุ่งเรืองอยู่เสมอ จนปรากฏแก่โลกว่าประเทศไทยเป็นดินแดนแห่งพระพุทธศาสนา
ก็ถ้าว่าธรรมของพระพุทธศาสนาจะได้เป็นที่ทราบซึ่งแพร่หลายทั่วไปในชนทุกชาติทุกภาษาแล้ว เป็นที่เชื่อได้ว่า สันติสุขจะแพร่หลายไปทั่วโลกและตั้งอยู่ยั่งยืนด้วย ผลอันไพบูลย์นี้จักสําเร็จได้ ก็ด้วยมีแหล่งกลางแห่งพระพุทธศาสนาขึ้น เพื่อเป็นที่รวมแห่งการศึกษา การเสาะค้นและการปฏิบัติศาสนธรรม อันแหล่งกลางแห่งพระพุทธศาสนานี้ สมควรประดิษฐานในประเทศไทย ซึ่งได้รับเกียรติสมัญญาว่า เป็นพุทธจักรอันสถาพรในโลก
บัดนี้ประจวบกับวาระดิถีวิสาขะบูชา อันเป็น มหามังคลาภิลักขิตสมัยคล้ายวันเกิด ตรัสรู้ และปรินิพพาน ของสมเด็จบรมศาสดาจารย์ ผู้ประสทธิประสาทสันติสุขแก่โลก นับว่าเป็นมงคลโยคศุภนิมิตร เนื่องด้วยพระพุทธศาสนา สมควร ที่จะสถาปนาพุทธบุรีมณฑลชิ้นในวันนี้ให้เป็นที่เชิดชูเกียรติแห่งพระพุทธศาสนาและชาติไทยสืบไป
เพราะฉะนั้นจึงขอประกาศสถาปนาพุทธบุรีมณฑลขึ้น ในเนื้อที่อันเป็นอาณาบริเวณ แห่งพระพุทธบาทจังหวัดสระบุรี มีปริมาณพื้นที่ 40,409 ตารางกิโลเมตร โดยกําหนดยกพระพุทธบาทสถานเป็นหลักเมืองของพุทธบุรีมณฑล เพื่อสัมฤทธิ์ผลดังจะกล่าวต่อไปนี้ คือ
- เป็นแหล่งกลาง ที่ชุมนุมแห่งการศึกษา เสาะค้นพระพุทธศาสนาและการปฏิบัติ ศาสนธรรมของชนทุกชาติทุกภาษาทุกเพศทุกวัย
2. เป็นพระนครแห่งพระพุทธศาสนาโดยเฉพาะ เป็นที่รวมประดิษฐานแห่งศาสนวัตถุ โบราณทั่วราชอาณาจักร เป็นที่ตั้งแห่งการบริหารพระพุทธศาสนาและคณะสงฆ์
3. เป็นนครศักดิ์สิทธิ์แห่งพระพุทธศาสนา เป็นนิวาสมณฑลของพุทธมามกะชน โดยเฉพาะ
ประกาศ ณ วันที่ 5 มิถุนายน พุทธศักราช 2487
จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี”
ทุกวันนี้ พุทธบุรีมณฑล แทบไม่อยู่ในความรับรู้ของคนในยุคปัจจุบันเท่าใดแล้ว เนื่องจากโครงการดังกล่าวไม่มีการสานต่อให้เกิดขึ้น
อ่านเพิ่มเติม :
- “พระพุทธบาท-สระบุรี-ปากเพรียว” สมัยรัชกาลที่ 4 เป็นอย่างไร?
- รอยพระพุทธบาท นอกเหนือจากการเป็น “สัญลักษณ์ศักดิ์สิทธิ์”
- ใครคือ “แบบปั้น” พุทธรูปปางลีลา พุทธมณฑล-อนุสาวรีย์พระเจ้าตากของ “ศิลป์ พีระศรี”
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 5 มิถุนายน 2562
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : 5 มิถุนายน 2487 จอมพล ป. พิบูลสงคราม ประกาศตั้ง “พุทธบุรีมณฑล”
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com