อยู่ใกล้แล้วเครียด! Toxic People คนเป็นพิษแบบนี้ หนีให้ห่างจะดีกว่า

เคยเจอไหมคะ คนประเภทที่อยู่ใกล้ชิดแล้วรู้สึกเครียดตลอดเวลา ไม่มีความสุข เป็นความสัมพันธ์ที่เป็นพิษ บางทีคนเหล่านี้ก็มาในรูปแบบของเพื่อน, เพื่อนร่วมงาน, ญาติ หรือแม้แต่คนรัก ซึ่งคำว่า Toxic People หรือ คนที่เป็นพิษ ถูกพูดถึงครั้งแรกในหนังสือชื่อ  Emotional Intelligence 2.0 ของ Travis Bradberry โดยนิยามถึงมนุษย์ที่เต็มไปด้วยพลังลบ และคำนี้ถูกใช้อย่างแพร่หลายในช่วงปีสองปีมานี้เอง

จิตวิทยาอธิบายพฤติกรรมของคนแบบนี้ไว้ว่า เกิดจากการถูกเลี้ยงดู, สภาพแวดล้อมรอบตัว รวมถึงความเครียด และเหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบต่อจิตใจในช่วงชีวิตที่ผ่านมา จนสั่งสมเป็นความเจ็บปวดและแปรเปลี่ยนเป็นพฤติกรรมที่ไม่ดีโดยไม่รู้ตัว (และหากเราใช้เวลากับคนพวกนี้เยอะ ๆ เราเองก็อาจซึมซับมุมมองหรือการกระทำลบ ๆ บางเรื่องมาโดยไม่รู้ตัวเช่นกัน) แม้แต่งานวิจัยของ Friedrich Schiller University ในเยอรมันยังบอกว่า คนที่มีพฤติกรรมเป็นพิษจะทำให้คนรอบข้างเกิดความรู้สึกลบ ๆ แล้วเจ้าความรู้สึกลบทั้งหมดนี่แหละที่ทำให้เครียด ซึ่งจะมีผลโดยตรงต่อสมองของเรา!

คนเป็นพิษเป็นภัยจะมีลักษณะบางอย่างคล้าย ๆ กัน ดังนี้

อยากควบคุมไปเสียทุกอย่าง 

เป็นเจ้าจอมบงการ ทุกอย่างต้องเป็นไปตามที่คิดเท่านั้น คนเหล่านี้มักใช้อารมณ์นำทางทุกการกระทำ ทุกอย่างต้องเป็นตามที่ฉันบอกเสมอ ห้ามเปลี่ยนแปลง

ล้ำเส้นทุกเรื่อง 

ไม่มีความเกรงใจ ไม่มีมารยาท ชอบละลาบละล้วงเรื่องส่วนตัวของคนอื่น อยู่ด้วยแล้วรู้สึกไม่ปลอดภัย เหมือนถูกคุกคามตลอดเวลา

พูดแต่เรื่องลบ ๆ 

เรามักได้ยินคำพูดวิจารณ์ คำติ จากคนเหล่านี้อยู่เสมอ ไม่ว่าเรื่องนั้นจะมีแง่มุมที่ดีแค่ไหน พวกเขาจะไม่พูดถึงเด็ดขาด หากรอบตัวแวดล้อมไปด้วยคนแบบนี้ ไม่ว่าจะที่บ้าน ที่ทำงาน รับรองว่าคุณจะต้องเป็นโรคประสาทเข้าสักวันแน่ ๆ

ชอบโบ้ย ชอบโยนความผิด 

ไม่มีความรับผิดชอบ มักคิดตนเองเป็นฝ่ายถูกเสมอ ชอบที่จะตกเป็นผู้ถูกกระทำ อย่าคาดหวังคำขอโทษจากเขา เพราะว่าคนประเภทนี้จะทุกวิถีทางเพื่อหาข้อแก้ต่างให้ตัวเองเป็นฝ่ายถูกอยู่ตลอด หรือกรณีที่เป็นเรื่องของคนอื่น ก็จะหาข้อติ ข้อวิจารณ์เสมือนเป็นเรื่องของตัวเองเลยทีเดียว   

ไม่ฟังใคร ชอบตัดสินคนอื่น

มักเอาความคิดตัวเองเป็นที่ตั้ง เรียกง่าย ๆ ว่า โลกหมุนรอบตัวฉัน แบบนั้นเลย คนพวกนี้แทบไม่สนใจบทสนทนาที่กำลังดำเนินอยู่ เพราะมัวแต่โฟกัสกับสิ่งที่ตัวเองคิดและกำลังจะทำเท่านั้น คนอื่นไม่อยู่ในวงโคจร

ยกตนเหนือทุกคนด้วยการกดคนอื่นให้ต่ำ

ชอบพูดถึงเรื่องของตัวเอง โดยเฉพาะด้านดี เหมือนเป็นคนหลงตนเองนิด ๆ เพราะมีความเชื่อว่าตัวเองเก่งและดีกว่าคนอื่น อาจเป็นเพราะลึก ๆ แล้วคนเหล่านี้ขาดความมั่นใจในตัวเอง มีจุดอ่อนบางด้านและยอมรับความด้อยนั้นไม่ได้ จึงต้องถมหลุมในใจนั้นด้วยการแสดงออกแบบนี้ เพื่อสร้างความมั่นใจขึ้นมา 

ช่างนินทา ช่างเสียดสี 

Toxic People มักเป็นตัวดูดเรื่องราวแย่ ๆ ไว้แล้วแพร่กระจายออกไปด้วยการซุบซิบนินทา ไม่ว่าเรื่องเล็กเรื่องใหญ่ ขอให้ได้พูดไว้ก่อน และมักไม่ต้องการคำแนะนำ ต้องการแค่เพียงคนฟัง หรือพวกพ้องที่เออออกับสิ่งที่พูดเท่านั้น เพราะอย่างที่บอกไปก่อนแล้วว่า คนแบบนี้ไม่ฟังใครนอกจากความคิดตัวเอง 

พอจะประมาณพฤติกรรมคร่าว ๆ ของคนเหล่านี้ได้แล้ว ทีนี้เรามาดูวิธีรับมือกันดีกว่า ว่าต้องทำยังไงบ้างถึงจะร่วมสังคมกับคนแบบนี้ได้ หลัก ๆ มีแค่ 2 ทางคือ จะอยู่หรือไป ถามใจตัวเองดู! 

หากเลือกที่จะ 'อยู่'

• แสดงออกให้รู้ว่าพฤติกรรมแบบนี้ไม่โอเค หากเราไม่พยายามบอกคนเหล่านี้ว่าสิ่งที่เขาเป็นมันกำลังทำร้ายคนรอบข้างทีละนิด และเป็นพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ เขาจะยิ่งไม่รู้ตัว และเป็นแบบนี้ต่อไปเรื่อย ๆ ซึ่งจะยิ่งเลวร้ายลง  
• มีลิมิต สร้างขอบเขตขึ้นมา รักษาระยะห่างให้พอเหมาะ หากเป็นเพื่อนร่วมงาน ก็คงความสัมพันธ์ไว้แค่เรื่องงานเท่านั้นก็พอ ใช้เวลากับคนเหล่านี้ให้น้อยลง มันจะดีต่อใจของคุณเอง
• เมินซะ ทำเป็นไม่สนใจ ใครจะมาพ่นพิษใส่แค่ไหนก็แค่นิ่ง ๆ ได้ยินแบบหูซ้ายทะลุหูขวา เฉยเมย พอทำแบบนี้เข้าบ่อย ๆ เดี๋ยวเขาก็รู้ตัวว่าเหนื่อย และควรพอ ทำไปก็สูญเปล่า! มันเป็นเรื่องทางจิตวิทยาที่คนชอบเรียกร้องความสนใจ แต่พอไม่มีใครสนใจก็เลิกไปเอง เป็นธรรมดา
• ทำความเข้าใจ อันนี้ลึกซึ้งหน่อย แต่สามารถฝึกกันได้ หากคุณรู้ว่าคนเหล่านั้นมีนิสัยเป็นพิษเพราะว่าเกิดจากปมอะไรบางอย่างของเขา ทำให้เขากลายเป็นคนแบบนี้ เหมือนความรู้สึกปลงและยอมรับกลาย ๆ ว่าในเมื่อเราเปลี่ยนเขาไม่ได้ เราก็เปลีย่นที่ความรู้สึกนึกคิดของเราเองดีกว่า
• สุดท้ายจัดการความรู้สึกตัวเองให้ได้ ไม่เก็บความหม่นหมองไปคิดมากคิดเยอะ ไม่งั้นแทนที่จะมีช่วงเวลาดี ๆ ในแต่ละวัน กลับต้องมาอารมณ์บูดเพราะคนอื่น ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่ดีนัก

หากเลือกที่จะ 'ไป'

ต่างคนต่างอยู่ไปเลย หากรับมือต่อไปไม่ได้แล้ว วิธีการที่ดีที่สุดเพื่อสุขภาพจิตที่สดใสก็ไปคนละทาง เหมือนร่างกายที่สกปรกก็ต้องล้างพิษ หากความสัมพันธ์ที่เป็นอยู่มันไม่เฮลท์ตี้ก็ดีท็อกซ์มันบ้างก็น่าจะดี 

หากพบเจอ Toxic People ในโซเชียลมีเดียต่าง ๆ ก็รับมือง่ายหน่อย แค่กดปุ่มบล็อกแป๊บเดียว พลังงานลบก็หายไปแล้ว แต่หากในชีวิตจริงที่ต้องเจออาจจะยากกว่าเยอะ แต่ลองทำตามวิธีที่ห้องแนะแนวแนะนำให้ดูค่ะ อาจจะช่วยให้ชีวิตของคุณมีความสุขขึ้นมาได้แม้นิดหนึ่งก็เป็นเรื่องที่ดีว่าไหมคะ 

.

.

ขอบคุณข้อมูลจาก

https://www.psychologytoday.com/us/blog/cell-block/201905/dealing-toxic-people