3 นักวิทยาศาสตร์ คว้ารางวัล ‘โนเบลการแพทย์’ ปี 2568

ชิมอน ซากากุจิ นักวิทยาศาสตร์ชาวญี่ปุ่น และนักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันอีก 2 ราย คือ แมรี อี.บรังเคา และ เฟรด แรมส์เดล คว้า "โนเบลการแพทย์" หรือรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยา ประจำปี 2568 จากผลงานการค้นพบเชิงปฏิวัติที่ช่วยอธิบายกลไกการควบคุมระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย

คณะกรรมการรางวัลโนเบล แห่งสถาบันคาโรลินสกา แถลงวานนี้ (6 ต.ค) ว่า การค้นพบของทั้งสามได้นำไปสู่การก่อกำเนิดแขนงวิทยาการด้านกลไกของระบบภูมิคุ้มกัน ที่ทำงานในอวัยวะส่วนนอกของร่างกาย (peripheral tolerance) ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญต่อการพัฒนายารักษาโรคมะเร็ง และโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง (autoimmune disease)

ศ.ชิซากากูจิ วัย 74 ปี จากมหาวิทยาลัยโอซากา เป็นผู้ค้นพบว่าเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด Regulatory T cell หรือ Treg มีหน้าที่ควบคุมไม่ให้เซลล์ภูมิคุ้มกันชนิดอื่นโจมตีเซลล์ปกติของร่างกายที่บางครั้งอาจถูกเข้าใจผิดว่าเป็นสิ่งแปลกปลอม

สำนักข่าวเกียวโดรายงานว่า ศ.ซากากุจิเป็นผู้เสนอทฤษฎีว่า ร่างกายควรมีเซลล์ชนิดหนึ่งที่ทำหน้าที่ยับยั้งการตอบสนองของภูมิคุ้มกันที่มากเกินไป โดยอ้างอิงจากการทดลองในหนูที่พบว่า หากตัดต่อมไทมัส ซึ่งเป็นอวัยวะสำคัญของระบบภูมิคุ้มกันออก หนูจะเกิดโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง

แม้แนวคิดของเขาจะถูกคัดค้านจากนักวิทยาศาสตร์หลายคนในช่วงแรก แต่เขาก็ยังคงเดินหน้าวิจัย จนค้นพบโมเลกุลเฉพาะของเซลล์ Treg ได้สำเร็จในปี 2538

ต่อมาในปี 2544 แมรี อี. บรังเคา และเฟรด แรมส์เดล นักวิทยาศาสตร์ชาวสหรัฐ พบการกลายพันธุ์ของยีนที่ทำให้เกิดโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง และซากากุจิเป็นผู้ยืนยันในภายหลังว่ายีนดังกล่าวควบคุมการสร้างเซลล์ที่เขาค้นพบเมื่อปี 2538

ทั้งนี้ นับเป็นปีที่สองติดต่อกัน ที่มีชาวญี่ปุ่นหรือกลุ่มนักวิจัยจากญี่ปุ่นได้รับรางวัลโนเบล หลังจากที่ปีที่แล้ว นิฮง ฮิดังเคียว (Nihon Hidankyo) ซึ่งเป็นองค์กรของผู้รอดชีวิตจากระเบิดปรมาณูในญี่ปุ่น ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ส่งผลให้ปัจจุบัน ญี่ปุ่นมีผู้ได้รับรางวัลโนเบลแล้วทั้งสิ้น 30 ราย

ภาพ: Nobel Prize

อ่านข่าวเพิ่มเติม

• 2 นักวิทย์อเมริกัน คว้า 'โนเบลการแพทย์' ปี 67 จากการค้นพบ 'ไมโครอาร์เอ็นเอ'
• 2 นักวิจัยคิดค้น 'วัคซีนเอ็มอาร์เอ็นเอ' คว้ารางวัลโนเบลสาขาการแพทย์ ปี 2566
• 2 นักวิทย์ผู้วางรากฐาน 'แมชชีนเลิร์นนิ่ง' คว้ารางวัล 'โนเบลฟิสิกส์'

ติดตามเราได้ที่

เว็บไซต์: https://www.thebangkokinsight.com/
Facebook: https://www.facebook.com/TheBangkokInsight
X:https://twitter.com/BangkokInsight
Instagram: https://www.instagram.com/thebangkokinsight/
Youtube:https://www.youtube.com/channel/UCYmFfMznVRzgh5ntwCz2Yxg