เปิดประวัติ วัดม่อนปู่ยักษ์ วัดดังเมืองลำปาง อายุกว่า 200 ปี ก่อนไฟไหม้เหลือแต่ซาก
วันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2569 เกิดเหตุไฟไหม้กุฏิไม้โบราณ ภายในวัดม่อนปู่ยักษ์ หรือวัดม่อนสัณฐาน วัดเก่าแก่ในพื้นที่ตำบลพระบาท อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง ส่งผลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งระดมกำลังเข้าควบคุมสถานการณ์อย่างเร่งด่วน
โดยผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง และนายกเทศมนตรีนครลำปาง ได้สั่งการให้รถดับเพลิงจากเทศบาลนครลำปาง รถดับเพลิงจากพื้นที่ใกล้เคียง เจ้าหน้าที่งานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย รวมถึงเจ้าหน้าที่ดับเพลิงจากหน่วยกู้ภัยสว่างลำปาง เข้าฉีดน้ำสกัดเพลิงทันที
เจ้าหน้าที่ใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง จึงสามารถควบคุมเพลิงไว้ได้ ไม่ให้ลุกลามไปยังบ้านเรือนประชาชนที่อยู่ใกล้เคียง เบื้องต้นไม่มีรายงานผู้ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต
อย่างไรก็ตาม กุฏิไม้โบราณซึ่งเป็นอาคารเก่าแก่ของวัด ได้รับความเสียหายอย่างหนักจากเหตุเพลิงไหม้ วอดเสียหายทั้งหลัง
สำหรับวัดม่อนสัณฐาน หรือวัดม่อนปู่ยักษ์ เป็นวัดเก่าแก่ตั้งอยู่บริเวณบ้านป่าขาม ตำบลพระบาท ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองนครลำปาง ได้รับการแผ้วถางพื้นที่เพื่อสร้างวัดในช่วงราว พ.ศ. 2335 - 2338 โดยพ่อค้าไม้ 4 พี่น้อง ได้แก่ จางนันติ จางวิชชะ จางปัญจุม และจางอินต๊ะ ซึ่งมีความศรัทธาในพระพุทธศาสนา
ต่อมาในปี พ.ศ. 2444 มีการก่อสร้างเพิ่มเติมโดยจองนันตาแกง ตามจารึกภาษาไทใหญ่ที่ค้นพบ ตัววัดสร้างโดยช่างชาวพม่า เป็นศิลปะที่ผสมผสานระหว่างพม่าและโปรตุเกส ภายในประกอบด้วยวิหาร โบสถ์ เจดีย์ กำแพงรอบวัด และจองไม้ขนาดใหญ่ หลังคาจั่วซ้อนกันหลายชั้น ประดับด้วยไม้แกะสลัก กระจกสี และประติมากรรมลอยตัว
นอกจากนี้ ภายในวัดยังมีภาพจิตรกรรมบนผืนผ้าที่หลงเหลืออยู่เพียง 2 ภาพ จากทั้งหมด 9 ภาพ ซึ่งถือเป็นงานศิลป์ที่หาชมได้ยากในปัจจุบัน วัดม่อนปู่ยักษ์ นับเป็นหนึ่งในวัดศิลปะพม่าที่สำคัญและยังคงหลงเหลืออยู่ในเมืองลำปาง