รู้จัก ‘Malignant Narcissism’ โรคหลงตัวเองชนิดร้ายแรง จาก ‘โฮมแลนเดอร์’ ถึงผู้นำฝ่ายขวาจัด
ผมสีทอง ผิวสีขาว และธงชาติอเมริกา ‘โฮมแลนเดอร์’ (Homelander) ตัวละครจากซีรีส์The Boysคือภาพแทนซูเปอร์ฮีโร่ ‘ผู้ผดุงความยุติธรรม’ ในอุดมคติของชาวอเมริกันขวาจัดอย่างไม่ต้องสงสัย
ทว่าภายใต้ผ้าคลุมแห่งนกอินทรีย์สยายปีก คือความฉิบหายบรรลัยไส้ในรูปแบบที่ใครต่างก็จินตนาการไม่ถึง กับเบื้องหลังสุดเหี้ยมโหดและเลือดเย็น ที่พร้อมใช้เลเซอร์ความร้อนละลายใบหน้าใครก็ตามที่ขัดใจ
หากมองให้ลึกลงไป โฮมแลนเดอร์ไม่ใช่แค่สัตว์ประหลาดในจอโทรทัศน์ อีริก คริปเก (Eric Kripke) ผู้สร้างซีรีส์ ให้สัมภาษณ์ยืนยันอย่างชัดเจนว่า เขาคือภาพสะท้อนของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) มาโดยตลอด ความวิปริตภายใต้ผ้าคลุมลายธงชาติอเมริกันนี้ จึงเป็นเสมือนกระจกบานใหญ่ที่สะท้อนภาพ ‘ผู้นำขวาจัดชาตินิยม’ ในโลกความเป็นจริง ที่กำลังใช้ความหวาดกลัวและความเกลียดชังเป็นเครื่องมือในการฉีกทึ้งโครงสร้างสังคมให้แหลกสลาย
หากเราถอดผ้าคลุมซูเปอร์ฮีโร่ออก และนำพฤติกรรมของโฮมแลนเดอร์มาวินิจฉัยตามหลักจิตเวชศาสตร์ อาการของเขาไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเป็นคนหลงตัวเองทั่วไปแบบที่เรารู้จัก แต่มันตรงกับภาวะระดับวิกฤตที่เรียกว่า ‘Malignant Narcissism’ หรือโรคหลงตัวเองชนิดร้ายแรง เป็นความผิดปกติทางบุคลิกภาพประเภทหนึ่ง ที่มักมีความคิดชอบประเมินคุณค่าของตนเองสูงเกินจริง โหยหาการยอมรับ และไม่แยแสคนรอบข้าง คล้ายกับ Narcissist หรือโรคหลงตัวเองแบบทั่วไป
แต่สิ่งที่ทำให้โรคหลงตัวเองชนิดร้ายแรงอันตรายกว่าโรคทางบุคลิกภาพแบบอื่นคือ ผู้ป่วยมักแสดงออกทางความคิดและพฤติกรรมอย่างรุนแรง เช่น รู้สึกหวาดระแวง และรู้สึกเหมือนถูกคุกคามหรือกลั่นแกล้งตลอดเวลา (คิดไปเอง) นอกจากนี้ยังมีความก้าวร้าว ชอบบงการ มีความซาดิสม์ และขาดการรับรู้ผิดชอบชั่วดี ในลักษณะที่รุนแรงกว่า Narcissist ประเภทอื่นๆ
โดยทั่วไปแล้ว Malignant Narcissism มักถูกอธิบายว่า เป็นคนที่ให้ความสำคัญกับความต้องการส่วนตัวมากกว่าความสุขของผู้อื่น ลุ่มหลงในอำนาจ เงินทอง และชื่อเสียง จากการมีลักษณะร่วมกับความผิดปกติทางบุคลิกภาพ 2 ประเภท ได้แก่ โรคบุคลิกภาพแบบหลงตัวเอง (NPD) ที่เรียกร้องการเชิดชูบูชา แต่กลับมีอีโก้ที่เปราะบางพร้อมระเบิดเมื่อถูกวิจารณ์
และโรคบุคลิกภาพต่อต้านสังคม (ASPD) ที่มองมนุษย์คนอื่นเป็นเพียงเบี้ยบนกระดาน นอกจากนี้ยังมีความซาดิสม์ ชอบเสพความเจ็บปวดจากการบงการผู้อื่น และอาการหวาดระแวงที่เชื่อว่าทุกคนจ้องจะทำร้ายตัวเอง
คำว่า Malignant Narcissism บัญญัติขึ้นครั้งแรกในปี 1964 โดย อีริช ฟรอมม์ (Erich Fromm) นักจิตวิเคราะห์ผู้รอดชีวิตจากยุคนาซี เพื่อใช้อธิบายพฤติกรรมและความคิดอันโหดร้ายสุดโต่งของ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ (Adolf Hitler) และโจเซฟ สตาลิน (Joseph Stalin) โดยกล่าวว่า ความผิดปกติทางบุคลิกภาพในลักษณะนี้อาจเป็นต้นเหตุของความไร้มนุษยธรรมของทั้ง 2 คนในการกวาดล้างผู้เห็นต่าง กระทั่งต่อมามักถูกนำมาใช้อธิบายนิสัยผู้นำแนวเผด็จการ เช่น ทรัมป์ หรือซัดดัม ฮุสเซน (Saddam Hussein)
แม้ในโลกยุคปัจจุบัน (รวมถึงในจักรวาลของThe Boys) โฮมแลนเดอร์ หรือทรัมป์อาจจะไม่ได้สร้างค่ายกักกันแบบในยุคสงครามโลก แต่พวกเขามีลักษณะร่วมทางบุคลิกภาพที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตของผู้อื่นเหมือนกัน
จากการหลงผิดทางความคิดของตนเอง การเชื่ออย่างฝังหัวว่าตนคือ ‘ผู้กอบกู้’ เพียงหนึ่งเดียวที่ชาติจะขาดไปไม่ได้ แต่ในขณะเดียวกันภายใต้อีโก้ที่พองโตระดับพระเจ้า พวกเขากลับถูกกัดกินด้วยความหวาดระแวงขั้นรุนแรง สตาลินหวาดระแวงคนใกล้ชิดจนนำไปสู่การกวาดล้างครั้งใหญ่ เช่นเดียวกับที่ฮิตเลอร์มองเห็นการสมรู้ร่วมคิดในทุกแห่งหน ซึ่งเป็นลักษณะเดียวกับทรัมป์และโฮมแลนเดอร์ ที่มักจะดึงเอาความหวาดระแวงนี้มาใช้เป็นอาวุธ สร้างความชอบธรรมให้ตนเองสามารถกระทำความรุนแรง หรือสั่งให้มวลชนไปบดขยี้ผู้เห็นต่างได้โดยอ้างว่านั่นคือการป้องกันตัว
แม้เราอาจจะไม่ได้เจอเผด็จการล้างโลก หรือซูเปอร์ฮีโร่โรคจิตทุกวัน แต่ในชีวิตจริงเราต่างมีโอกาสเผชิญหน้ากับ ‘โฮมแลนเดอร์จำแลง’ ในคราบของเจ้านาย หรือแม้แต่คนรักที่มีภาวะ Malignant Narcissism
ดังนั้น การรู้จักวิธีการรับมือคนลักษณะนี้จึงเป็นเรื่องสำคัญเช่นกัน โดยคำแนะนำจากนักจิตวิทยาคลินิกระบุว่า อย่าพยายามใช้หลักการหรือเหตุผลกับคนเหล่านี้ เพราะพวกเขามีโครงสร้างความเป็นจริงที่บิดเบี้ยวและไม่มีวันยอมรับผิด วิธีป้องกันตัวที่มีประสิทธิภาพที่สุดคือการใช้เทคนิค ‘ก้อนหินสีเทา’ (Grey Rock Method) หรือการทำตัวให้น่าเบื่อและไร้อารมณ์ความรู้สึกที่สุดเมื่อต้องสื่อสารกับพวกเขา ไม่แสดงความโกรธ ไม่เถียง และไม่เห็นอกเห็นใจเวลาที่พวกเขาสวมบทเป็นเหยื่อ ทำตัวเหมือนก้อนหินที่ไม่รับรู้ไม่ซึมซับสิ่งใด
ท้ายที่สุดแล้วซีรีส์ The Boysไม่ได้เป็นเพียงความบันเทิงที่เสียดสีสังคม แต่มันทำหน้าที่เป็นเครื่องจำลองภัยคุกคามที่ย้ำเตือนเราว่า สัตว์ประหลาดที่น่าสะพรึงกลัวที่สุดไม่ได้มาจากนอกโลก ทว่าถือกำเนิดขึ้นจากระบบที่เพิกเฉย และมวลชนที่พร้อมจะมอบอำนาจให้กับคนป่วยทางจิตเพียงเพื่อแลกกับความสะใจ โฮมแลนเดอร์และผู้นำฝ่ายขวาจะไม่มีวันเรืองอำนาจได้เลย หากปราศจากเสียงปรบมือที่คอยหล่อเลี้ยงความเปราะบางของพวกเขา
ที่มา:
https://www.verywellhealth.com/malignant-narcissism-5214553
https://www.verywellmind.com/how-to-recognize-a-malignant-narcissist-4164528