ธปท. ชี้เกณฑ์หนี้ใน NCB ไม่เกิน 1 แสนบ. อาจทำกลุ่มเปราะบาง-เกษตรกรหลุดสิทธิ์บัตรคนจน
เปิดหนังสือ ธปท. ถึงเลขาฯ ครม. หนุนปรับเกณฑ์สวัสดิการแห่งรัฐปี 69 ให้ตรงจุด แนะเงื่อนไขเช็คประวัติหนี้ NCB ชี้อาจกระทบกลุ่มเปราะบางและลูกหนี้เกษตรกรหลุดสิทธิ แนะอุดช่องโหว่
เมื่อวันที่ 31 พ.ค. 2569 ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ส่งความเห็นของ ธปท. ต่อโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2569 ต่อ เลขาธิการคณะรัฐมนตรี ในการประชุมครม.วันที่ 2 มิ.ย.ที่ผ่านมา โดย ระบุว่า ธปท. พิจารณาแล้วไม่ขัดข้องในภาพรวม เนื่องจากโครงการฯ เป็นการปรับปรุงเกณฑ์คุณสมบัติของผู้ลงทะเบียนบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ซึ่งจะช่วยให้การจัดสรรสวัสดิการสังคมแก่ประชาชนครอบคลุมและตรงจุด (targeted) อีกทั้งเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการงบประมาณภาครัฐยิ่งขึ้น
อย่างไรก็ตาม ธปท. มีข้อสังเกตและข้อเสนอแนะเพิ่มเติม ดังนี้
1. ข้อสังเกตเกี่ยวกับการปรับคุณสมบัติเกณฑ์หนี้สิน ประเด็นเงื่อนไข: การกำหนดเกณฑ์หนี้สินให้เป็นผู้ที่ไม่มีวงเงินสินเชื่อ หรือมีวงเงินสินเชื่อรวมทุกประเภทหนี้และรวมทุกบัญชีไม่เกิน 100,000 บาท ตามระบบฐานข้อมูลเครดิตของบริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ จำกัด (NCB) อาจส่งผลให้ผู้มีรายได้น้อยและกลุ่มเปราะบางบางส่วนที่มีวงเงินสินเชื่อเกินเกณฑ์ดังกล่าว ไม่สามารถเข้าถึงสวัสดิการแห่งรัฐได้ เช่น กลุ่มลูกหนี้เกษตรกรหรือลูกหนี้รายย่อยที่ได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาลผ่านโครงการสินเชื่อนโยบายรัฐต่าง ๆ เนื่องจากประสบภัยพิบัติหรือวิกฤต ซึ่งอาจนำไปสู่ข้อร้องเรียนต่อเงื่อนไขโครงการฯ ได้
การใช้ฐานข้อมูลเครดิตของ NCB ไม่ได้ครอบคลุมผู้ให้บริการสินเชื่อทุกราย อาจทำให้เกิดข้อกังวลถึงความเสียเปรียบของผู้มีวงเงินสินเชื่อในฐานข้อมูล เมื่อเทียบกับผู้มีวงเงินสินเชื่อในระดับใกล้เคียงกันแต่ไม่ปรากฏในฐานข้อมูล
ข้อเสนอแนะ จากธปท. ระบุว่า ควรพิจารณาประเด็นตามข้อสังเกตดังกล่าว เพื่อให้โครงการฯ บรรลุวัตถุประสงค์ในการช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย โดยไม่ก่อให้เกิดผลกระทบหรือผลสืบเนื่องที่ไม่พึงประสงค์ในด้านอื่น
และข้อเสนอแนะสำหรับการดำเนินโครงการในอนาคต ควรพิจารณาควบคู่กับการทบทวนวงเงินและข้อมูลของผู้ได้รับสิทธิอย่างสม่ำเสมอ ควรพิจารณามาตรการเพิ่มเติมเพื่อเสริมศักยภาพในการสร้างรายได้ในระยะยาว เพื่อลดภาระการคลังและสนับสนุนให้ครัวเรือนผู้มีรายได้น้อยสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
ลงนาม นายปิติ ดิษยทัต รองผู้ว่าการ ด้านเสถียรภาพการเงิน ปฏิบัติการแทน ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย