“จีน” ร้องเรียน “มาเลเซีย-กัมพูชา” ปมข้อตกลงการค้ากับสหรัฐ หวั่นกระทบผลประโยชน์ชาติ
ข้อตกลงการค้าฉบับใหม่ระหว่าง "มาเลเซีย-กัมพูชา" กับสหรัฐ เปิดแรงสั่นสะเทือนในภูมิภาค เมื่อจีนออกมาตำหนิอย่างเป็นทางการครั้งแรก
วันที่ 28 พฤศจิกายน 2568 เวลา 10.00 น. สำนักข่าวบลูมเบิร์กรายงานว่า จีนได้ยื่นเรื่องร้องเรียนต่อมาเลเซียและกัมพูชาเกี่ยวกับข้อตกลงการค้ากับสหรัฐที่ทั้งสองประเทศลงนามเมื่อเดือนที่แล้ว สะท้อนความอ่อนไหวของประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ต้องรักษาสมดุลท่ามกลางการแข่งขันด้านอิทธิพลระหว่างจีนและสหรัฐ
เจ้าหน้าที่กระทรวงพาณิชย์จีน ระบุในการประชุมกับฝั่งมาเลเซียเมื่อวันอังคารว่า จีนมีความกังวลอย่างหนักต่อบางส่วนของข้อตกลงการค้าสหรัฐ–มาเลเซีย พร้อมกล่าวว่า “เราหวังว่า มาเลเซียจะพิจารณาเรื่องนี้อย่างรอบด้านและจัดการอย่างเหมาะสม โดยคำนึงถึงผลประโยชน์ระยะยาวของประเทศ”
ถ้อยแถลงระบุเพิ่มเติมว่า เจ้าหน้าที่จากกระทรวงการลงทุน การค้า และอุตสาหกรรมของมาเลเซียได้อธิบายและชี้แจงประเด็นที่จีนกังวล แต่ไม่ได้ให้รายละเอียดเพิ่มเติม ก่อนหน้านี้ เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา จีนได้จัดการหารือในลักษณะเดียวกันกับกัมพูชา โดยทูตการค้าของจีน หลี่ เฉินกัง ได้ขอให้กัมพูชาจัดการประเด็นข้อกังวลเช่นกัน และฝ่ายกัมพูชาได้ชี้แจงในบางส่วน
ข้อตกลงทั้งสองฉบับซึ่งลงนามเมื่อเดือนที่แล้ว ระหว่างการเยือนมาเลเซียของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ มีถ้อยคำที่สนับสนุนให้ประเทศคู่สัญญาปรับท่าทีให้สอดคล้องกับสหรัฐ ในประเด็นด้านความมั่นคง เช่น มาตรการควบคุมการส่งออก กลไกคัดกรองการลงทุน และมาตรการคว่ำบาตร จีนเคยเตือนหลายครั้งไม่ให้ประเทศต่าง ๆ ลงนามข้อตกลงที่มองว่าเป็นการบ่อนทำลายผลประโยชน์ของจีน แต่ครั้งนี้ถือเป็นหนึ่งในกรณีแรกที่จีนออกมาตำหนิอย่างเป็นทางการ
การวิจารณ์แบบเปิดเผยดังกล่าว สะท้อนถึงสถานการณ์ที่ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ต้องเดินเกมอย่างระมัดระวังท่ามกลางมหาอำนาจสองฝ่าย แม้จีนเป็นคู่ค้าและคู่ลงทุนสำคัญ แต่การขู่ปรับขึ้นภาษีของทรัมป์ก็กดดันให้หลายประเทศต้องยอมรับข้อตกลงด้านการค้าและการลงทุนเพิ่มเติมจากสหรัฐ
ข้อตกลงเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของชุดความตกลงทางการค้าจำนวนมากที่ทรัมป์ประกาศระหว่างทริปเยือนเอเชียครั้งแรกหลังได้รับเลือกตั้งอีกสมัย รวมถึงกับเวียดนามและไทย โดยในกรณีของมาเลเซีย วอชิงตันให้สิทธิพิเศษต่อสินค้าบางรายการจากมาเลเซีย และยกเว้นภาษีตอบโต้ 19% สำหรับสินค้าบางชนิด
แต่ภายใต้ข้อตกลง มาเลเซียต้องดำเนินการสอดคล้องกับมาตรการจำกัดการค้าและข้อกำหนดด้านความมั่นคงของสหรัฐ ทั้งด้านการควบคุมการส่งออก มาตรการคว่ำบาตรเทคโนโลยีขั้นสูง และต้องป้องกันไม่ให้บริษัทมาเลเซียช่วยประเทศอื่นเลี่ยงมาตรการเหล่านี้ นอกจากนี้ยังต้องพิจารณากลไกตรวจสอบการลงทุนขาเข้าในประเด็นความมั่นคง โดยเฉพาะแร่สำคัญและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ
สำหรับกัมพูชา ข้อตกลงระบุว่ากัมพูชาจะยกเลิกภาษีนำเข้าทั้งหมดต่อสินค้าเกษตร อาหาร และผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมจากสหรัฐ แลกกับการที่สหรัฐยกเว้นสินค้าจำนวนหลายร้อยรายการจากภาษี 19%
เช่นเดียวกับมาเลเซีย กัมพูชาต้องปฏิบัติตามกฎควบคุมการส่งออกของสหรัฐ และบัญชีดำ บริษัทที่ถูกห้ามทำธุรกิจ พร้อมทั้งต้องให้ความร่วมมือในการให้ข้อมูลการลงทุนจากประเทศที่สามหากสหรัฐร้องขอ
ทั้งสองประเทศยังให้คำมั่นว่าจะเพิ่มความร่วมมือด้านการค้าความมั่นคงกับสหรัฐ และเข้มงวดกับการถ่ายโอนสินค้า (transshipment) ตามเงื่อนไขในข้อตกลง
อ้างอิง : www.bloomberg.com