ชมปรากฏการณ์หาดูยาก 'ดวงจันทร์บังดาวศุกร์' คืน 14 ก.ย.นี้ พร้อมพิกัดชมฟรี
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ชวนคนไทยร่วมติดตามชมปรากฏการณ์หาดูยากเกิดขึ้นไม่บ่อยในไทย"ดวงจันทร์บังดาวศุกร์" ช่วงหัวค่ำในวันที่ 14 กันยายนนี้
หัวค่ำ 14 กันยายน 2569 จะเกิดปรากฏการณ์ "ดวงจันทร์บังดาวศุกร์" (Lunar Occultation of Venus) ช่วงเวลาประมาณ 19:28 - 20:34 น. (ตามเวลา ณ กรุงเทพมหานคร) เมื่อสังเกตจากโลก บริเวณท้องฟ้าทางทิศตะวันตก ดวงจันทร์จะค่อย ๆ เคลื่อนบดบังดาวศุกร์ หากสภาพอากาศเอื้ออำนวย ท้องฟ้าเปิด ชมได้ด้วยตาเปล่าในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ
ปรากฏการณ์ดวงจันทร์บังดาวศุกร์ เริ่มสังเกตได้ตั้งแต่ช่วงหัวค่ำ หลังดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้า ดวงจันทร์และดาวศุกร์จะปรากฏเคียงกันทางทิศตะวันตก จากนั้นเวลาประมาณ 19:28 น. ดวงจันทร์จะค่อย ๆ เคลื่อนไปบังดาวศุกร์ ทำให้ดาวศุกร์ค่อย ๆ ลับหายไปหลังดวงจันทร์
กรุงเทพมหานคร สังเกตเห็นได้เวลาประมาณ 20:24 น.
ทั้งนี้ ในวันดังกล่าววัตถุท้องฟ้าทั้งสองจะตกลับขอบฟ้าในเวลาประมาณ 20:24 น. ส่งผลให้ไม่สามารถสังเกตช่วงสิ้นสุดการบังในเวลาประมาณ 20:34 น. ได้ (ข้อมูลดังกล่าวคำนวณจากพื้นที่กรุงเทพมหานคร หากสังเกตการณ์ในพื้นที่อื่น ช่วงเวลาการเริ่มต้นและสิ้นสุดของปรากฏการณ์อาจแตกต่างกันออกไป)
การบังกันของวัตถุท้องฟ้า (Occultations) เป็นปรากฏการณ์ที่วัตถุท้องฟ้าหนึ่งเคลื่อนที่ผ่านแนวสายตาเข้ามาบดบังวัตถุอีกดวงหนึ่งที่อยู่ด้านหลังเมื่อสังเกตจากตำแหน่งหนึ่งบนโลก เช่น ดวงจันทร์บังดาวเคราะห์ ดวงจันทร์บังดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์บังดาวฤกษ์ หรือดาวเคราะห์บังกันเอง เป็นต้น
ปรากฏการณ์ดังกล่าวสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการศึกษาวิจัยทางดาราศาสตร์ เช่น การคำนวณขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของวัตถุท้องฟ้า การคำนวณหาระยะห่างระหว่างโลกกับดวงจันทร์ การตรวจหาและศึกษาโครงสร้างของชั้นบรรยากาศ รวมถึงการตรวจหาวงแหวนของดาวเคราะห์ชั้นนอก เป็นอีกหนึ่งปรากฏการณ์สำคัญที่มีประโยชน์ต่อวงการวิจัยดาราศาสตร์
ดวงจันทร์บังดาวศุกร์ เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก
ดวงจันทร์บังดาวศุกร์เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก แนวพื้นที่ที่สามารถสังเกตเห็นปรากฏการณ์ได้ครอบคลุมพื้นที่บนโลกเพียงบางส่วน และแตกต่างกันไปในแต่ละครั้ง เนื่องจากดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกมาก ตำแหน่งที่ดวงจันทร์ปรากฏบนท้องฟ้าในแต่ละพื้นที่จึงไม่เหมือนกัน ส่งผลให้แต่ละพื้นที่บนโลก รวมถึงประเทศไทย มีโอกาสสังเกตเห็นปรากฏการณ์นี้ไม่บ่อยนัก
ผู้สนใจชมความสวยงามของปรากฏการณ์ หากสภาพอากาศเอื้ออำนวย ท้องฟ้าไม่มีเมฆหรือฝนรบกวน สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่า ควรเลือกสถานที่ที่สามารถมองเห็นขอบฟ้าทางทิศตะวันตกได้อย่างชัดเจน ไม่มีอาคาร ต้นไม้ หรือสิ่งกีดขวางบดบังขอบฟ้าทางทิศตะวันตก เช่น ชายทะเล จุดชมวิวบนพื้นที่สูง ลานโล่ง หรือบริเวณทุ่งนา หากชมผ่านกล้องโทรทรรศน์จะสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์มีลักษณะเป็นเสี้ยวค่อย ๆ ลับหายไปหลังดวงจันทร์ได้อย่างชัดเจน
NARIT เตรียมจัดกิจกรรมสังเกตการณ์ "ดวงจันทร์บังดาวศุกร์" วันที่ 14 กันยายน 2569 พร้อมชมความสวยงามของวัตถุท้องฟ้าในคืนดังกล่าว ตั้งแต่เวลา 18:00 - 22:00 น. ณ หอดูดาวภูมิภาคสำหรับประชาชนดูแบบเต็มตาผ่านกล้องโทรทรรศน์ เข้าร่วมฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย ทั้ง 4 แห่ง ได้แก่
- หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา นครราชสีมา
- หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ขอนแก่น
- หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ฉะเชิงเทรา
- หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา สงขลา
นอกจากนี้ตลอดเดือนกันยายน 2569 หลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า ดาวศุกร์จะปรากฏในช่วงหัวค่ำทางทิศตะวันตก คนไทยมักเรียกว่า "ดาวประจำเมือง" สว่างสุกใสสวยงามมาก และจะปรากฏสว่างโดดเด่นที่สุดในช่วงหัวค่ำของรอบปีนี้ ในวันที่ 22 กันยายน 2569 สังเกตได้จนถึงเวลาประมาณ 19:40 น.