ม.วลัยลักษณ์ จัดเทศกาลวิชาการและวัฒนธรรมชาติพันธุ์มานิ ชูแนวคิด ‘เสียงจากป่า สู่สังคม’
เมื่อวันที่ 26 ส.ค.มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ โดยศูนย์วิจัยภูมิสังคมและวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ร่วมกับ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), Inter-Asia Cultural Studies Society (IACS), SIRIN MUSEUM, อุทยานพฤกษศาสตร์, สำนักวิชารัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ และสำนักวิชานิติศาสตร์ ได้ร่วมกันจัดงาน “Maniq Living Heritage Forum 2026” ภายใต้แนวคิด “เสียงจากป่า สู่สังคม: การเรียนรู้ร่วมเพื่ออนาคตของชาติพันธุ์มานิ” ณ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาเทพรัตนราชสุดาฯ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สิริพร สมบูรณ์บูรณะ นักวิจัยมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ในฐานะหัวหน้าโครงการ Maniq Living Heritage Forum 2026 เปิดเผยถึงวัตถุประสงค์หลักว่า โครงการนี้ต้องการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ของการศึกษาทางมานุษยวิทยา โดยมองว่าการศึกษาชาติพันธุ์ไม่ควรหยุดอยู่แค่การระบุตัวตนว่าพวกเขาคือใคร แต่ต้องตั้งคำถามถึงสิทธิในการบอกเล่าเรื่องราวของตนเอง
“ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ได้ดำเนินงานวิจัยและพัฒนาพิพิธภัณฑ์ชาติพันธุ์มานิ ผ่านกระบวนการ Co-Creation หรือการสร้างสรรค์ร่วมกัน เพื่อเปลี่ยนบทบาทของชาวมานิจากการเป็นเพียง ‘ผู้ถูกศึกษา’ ให้กลายเป็น ‘ผู้เล่าเรื่อง’ เป็นผู้ถ่ายทอดภูมิปัญญา และเป็นผู้ร่วมกำหนดความหมายขององค์ความรู้ด้วยตนเอง ซึ่งสิ่งนี้คือหัวใจสำคัญของการสร้างความยั่งยืนให้กับทางวัฒนธรรม” ผศ.ดร.สิริพร กล่าว
งานในครั้งนี้ยังเป็นเวทีระดับนานาชาติที่รวมตัวนักวิชาการและผู้ปฏิบัติงานด้านชาติพันธุ์จาก 4 ประเทศ ได้แก่ ไทย อินเดีย อินโดนีเซีย และมาเลเซีย เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนในประเด็นท้าทายระดับภูมิภาค อาทิ การเมืองขององค์ความรู้ชนพื้นเมือง (Politics of Indigenous Knowledge) อำนาจรัฐกับสิทธิกลุ่มชาติพันธุ์ และความเป็นธรรมทางสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นประเด็นร่วมที่สังคมในหลายประเทศกำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน
ไฮไลต์สำคัญของงานคือการเดินทางมาร่วมงานของพี่น้องชุมชนชาติพันธุ์มานิกว่า 60 คน จากพื้นที่เทือกเขาบรรทัดในจังหวัดสตูล พัทลุง และตรัง ซึ่งถือเป็นการสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้พวกเขาได้สื่อสารกับสังคมวงกว้างโดยตรง
“เราต้องการหาคำตอบร่วมกันว่า จะพัฒนาสังคมอย่างไรโดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง จะรักษาความหลากหลายอย่างไรไม่ให้วัฒนธรรมกลายเป็นเพียงวัตถุจัดแสดง และที่สำคัญที่สุดคือ จะสร้างพื้นที่ให้เจ้าของวัฒนธรรมมีสิทธิร่วมกำหนดอนาคตของตนเองได้อย่างไร” ผศ.ดร.สิริพร กล่าวสรุป
สำหรับการจัดงาน Maniq Living Heritage Forum 2026 ตลอด 2 วันเต็ม ประกอบด้วยกิจกรรมหลากหลายรูปแบบ อาทิ การเสวนาวิชาการ การจัดแสดงนิทรรศการจาก SIRIN MUSEUM และกิจกรรมเชิงวัฒนธรรมที่มุ่งเน้นการเสริมสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกลุ่มชาติพันธุ์มานิ เพื่อสร้างสังคมที่เคารพในความแตกต่างและอยู่ร่วมกันได้อย่างผาสุก