รวมให้เเล้ว! จุดเริ่มต้น จุดกำเนิด ของเเต่ละมหาวิทยาลัย
รวมให้เเล้ว! จุดเริ่มต้น จุดกำเนิด ของเเต่ละมหาวิทยาลัย
เคยสงสัยไหมว่าทำไม? มหาวิทยาลัยเราถึงชื่อนี้ หรือทำไมต้องตั้งอยู่ตรงนี้… หลายคนอาจจะเรียนจนจบ แต่ยังไม่เคยรู้เลยว่า 'จุดเริ่มต้น' ของมหาวิทยาลัยตัวเองนั้นพีคขนาดไหน! จากโรงเรียนเฉพาะทางขนาดเล็ก สู่การเป็นอาณาจักรแห่งความรู้ที่สร้างคนมาแล้วนับแสน บทความนี้เรามัดรวม Story สุด Unseen ของแต่ละสถาบันมาให้แล้ว ใครอยู่ทีมไหน มหาวิทยาลัยอะไร มาเช็กประวัติศาสตร์ฉบับย่อที่รับรองว่าอ่านแล้วจะรักสถาบันตัวเองมากขึ้น!
1. จุฬาลงณ์กรมหาวิทยาลัย
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2442-2445 : รัชกาลที่ 5 ทรงตั้ง " โรงเรียนฝึกหัดวิชาข้าราชการพลเรือน " (ต่อมาคือโรงเรียนมหาดเล็ก) ในพระบรมมหาราชวัง เพื่อปั้นคนรุ่นใหม่เข้าสู่ระบบราชการ
พ.ศ. 2453 : รัชกาลที่ 6 ทรงขยายฐานอำนาจความรู้ ย้ายที่ทำการมาที่ วังวินด์เซอร์ ปทุมวัน บนที่ดินพระราชทาน 1,309 ไร่ พร้อมเปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนข้าราชการพลเรือนฯ
พ.ศ. 2459 : สถาปนาขึ้นเป็น " จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย " มหาวิทยาลัยแห่งแรกของไทย เพื่อระลึกถึง ร.5 โดยเริ่มจาก 4 คณะบุกเบิก (รัฐประศาสนศาสตร์, แพทย์, วิศวะ, อักษรฯ)
พ.ศ. 2465 : จับมือ มูลนิธิร็อกเกอะเฟลเลอร์ อัปเกรดหลักสูตรจนแจกปริญญาได้มาตรฐานสากล พร้อมขยายคณะเฉพาะทางอย่าง สถาปัตย์ และทันตแพทย์
พ.ศ. 2476-2486 : ช่วงปรับโครงสร้างใหญ่ มีการแยกบางคณะไปตั้งเป็น มธ. และ มหิดล ก่อนที่สายวิทยาศาสตร์สุขภาพบางส่วนจะโอนกลับมาบ้านเดิมในภายหลัง
พ.ศ. 2482-ปัจจุบัน : ได้กรรมสิทธิ์ที่ดินปทุมวันอย่างเป็นทางการในยุคจอมพล ป. กลายเป็นรากฐานสำคัญที่ทำให้จุฬาฯ พัฒนาเป็นสถาบันชั้นนำใจกลางเมืองจนถึงวันนี้
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : พระเกี้ยว (ศิราภรณ์ประดับผม) เพื่อระลึกถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5)
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีชมพู (สีประจำวันพระบรมราชสมภพของรัชกาลที่ 5)
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นจามจุรี
คำขวัญ : ความรู้คู่คุณธรรมอ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
2. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2477: ดร.ปรีดี พนมยงค์ ก่อตั้ง "มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง" (มธก.) เพื่อเป็น "ตลาดวิชา" ให้ราษฎรเข้าถึงการศึกษาได้อย่างเท่าเทียมหลังการปฏิวัติ 2475
พ.ศ. 2478: ย้ายมาตั้งรกรากที่ ท่าพระจันทร์ พร้อมสร้าง "ตึกโดม" สัญลักษณ์อมตะของสถาบัน
พ.ศ. 2490-2495: หลังรัฐประหาร ถูกตัดคำว่า "การเมือง" ออก เหลือเพียง "มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์" และเปลี่ยนจากมหาวิทยาลัยเปิดเป็นระบบปิดที่ต้องพึ่งงบรัฐ
พ.ศ. 2518: ในยุค ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ เริ่มขยายการเรียนการสอนไปยัง ศูนย์รังสิต เพื่อรองรับสายวิทยาศาสตร์และขยายตัวตามความต้องการที่เพิ่มขึ้น
พ.ศ. 2558-ปัจจุบัน: เปลี่ยนสถานะเป็น มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ (ออกนอกระบบ) พร้อมกระจายการเรียนการสอนไปทั้งท่าพระจันทร์ รังสิต ลำปาง และพัทยา
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : พระธรรมจักร มี 12 ซี่ หมายถึงหลักธรรมทางพุทธศาสนา และมี พานรัฐธรรมนูญ อยู่ตรงกลาง สื่อถึงการเทิดทูนรัฐธรรมนูญและการปกครองระบอบประชาธิปไตย
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีเหลือง - แดง
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นหางนกยูงฝรั่ง
คำขวัญ : ฉันรักธรรมศาสตร์ เพราะธรรมศาสตร์สอนให้ฉันรักประชาชน
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
3. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2447: เริ่มต้นจาก "โรงเรียนช่างไหม" เพื่อฝึกวิชาชีพเกษตรแห่งแรกของไทย ก่อนจะย้ายไปรวมกับโรงเรียนอื่นที่วังวินด์เซอร์
พ.ศ. 2482: ย้ายมาตั้งรกรากที่ บางเขน หลังจากการยุบรวมโรงเรียนเกษตรจากภูมิภาคต่างๆ (เช่น แม่โจ้) มาไว้ที่เดียว
พ.ศ. 2486: จอมพล ป. พิบูลสงคราม สถาปนาเป็น "มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์" เปิดสอน 4 คณะบุกเบิก (กสิกรรม, ประมง, วนศาสตร์, สหกรณ์)
พ.ศ. 2510 - 2522: ขยายอาณาจักรสู่ วิทยาเขตกำแพงแสน เพื่อแก้ปัญหาพื้นที่บางเขนคับแคบและเน้นการวิจัยเกษตรเต็มรูปแบบ
พ.ศ. 2542 - ปัจจุบัน: กระจายความรู้สู่ภูมิภาคผ่านวิทยาเขต ศรีราชา และ สกลนคร พร้อมเปลี่ยนสถานะเป็น มหาวิทยาลัยนอกระบบ ในปี 2558
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : พระพิรุณทรงนาค ล้อมรอบด้วยกลีบบัวและชื่อมหาวิทยาลัย สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์และการเกษตร
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีเขียวใบไม้
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นนนทรี (ดอกสีเหลืองทอง สื่อถึงความแกร่งของนิสิต)
คำขวัญ : เกษตรศาสตร์ คือ ศาสตร์ของแผ่นดิน
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
4. มหาวิทยาลัยมหิดล
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2433: เริ่มต้นจาก "โรงเรียนแพทยากร" (ต่อมาคือโรงเรียนราชแพทยาลัย) ณ โรงพยาบาลศิริราช (วังหลัง) ถือเป็นจุดกำเนิดการศึกษาแพทย์แผนปัจจุบันแห่งแรกของไทย
พ.ศ. 2460: ถูกรวมเข้าเป็นคณะหนึ่งของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในชื่อ "คณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล" โดยได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิร็อกเกอะเฟลเลอร์จนยกระดับสู่การมอบปริญญาได้
พ.ศ. 2486: แยกตัวออกมาจัดตั้งเป็น "มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์" สังกัดกระทรวงสาธารณสุข โดยรวบรวมคณะสายวิทย์สุขภาพ (แพทย์, ทันตะ, เภสัช, สัตวแพทย์) มาไว้ด้วยกัน
พ.ศ. 2512: ในหลวงรัชกาลที่ 9 พระราชทานนามใหม่ว่า "มหาวิทยาลัยมหิดล" เพื่อเป็นเกียรติแก่สมเด็จพระบรมราชชนก (พระบิดาแห่งการแพทย์แผนปัจจุบัน) แทนชื่อเดิม
พ.ศ. 2550 - ปัจจุบัน: เปลี่ยนสถานะเป็น มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ และสร้างแลนด์มาร์คสำคัญที่ วิทยาเขตศาลายา ให้เป็นเมืองมหาวิทยาลัยสีเขียวและยั่งยืนระดับโลก
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : พระมหาพิชัยมงกุฎ (มีรัศมี 19 แฉก) และ ตัวอักษร "ม" สื่อถึงพระนามของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีน้ำเงินแก่
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นกันภัยมหิดล
คำขวัญ : "อตฺตานํ อุปมํ กเร" (พึงปฏิบัติต่อผู้อื่น เหมือนปฏิบัติต่อตนเอง)
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
5. มหาวิทยาลัยศิลปากร
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2476 : จุดเริ่มต้นจาก "โรงเรียนประณีตศิลปกรรม" ณ วังท่าพระ โดยมี ศาสตราจารย์ศิลป พีระศรี เป็นอาจารย์หลัก สอนศิลปะให้ข้าราชการและนักเรียนฟรี ก่อนจะรวมกับสายนาฏศิลป์เปลี่ยนชื่อเป็น " โรงเรียนศิลปากร " ในเวลาต่อมา
พ.ศ. 2486 : ยกฐานะขึ้นเป็น "มหาวิทยาลัยศิลปากร" เพื่อเป็นสถาบันอุดมศึกษาทางศิลปะของชาติ ประเดิมด้วย คณะจิตรกรรมและประติมากรรม เป็นคณะแรก โดยมีอาจารย์ศิลป์เป็นคณบดีคนแรก
พ.ศ. 2498 - 2499 : ขยายรากฐานสู่ศาสตร์เฉพาะทางมากขึ้น ก่อตั้งคณะสถาบัตยกรรมไทย, คณะโบราณคดี และคณะมัณฑนศิลป์ ตามลำดับ
พ.ศ. 2511 : เปิดตัววิทยาเขตใหม่ " พระราชวังสนามจันทร์ " จ.นครปฐม ตามคำแนะนำของ UNESCO เพื่อขยายการศึกษาให้หลากหลาย ไม่จำกัดแค่ศิลปะ เริ่มด้วยคณะอักษรศาสตร์ และตามด้วยสายวิทย์-ศึกษาศาสตร์ในเวลาต่อมา
พ.ศ. 2541 - 2546: ยุคขยายตัวสู่ดนตรีและเทคโนโลยี ก่อตั้งคณะดุริยางคศาสตร์ และขยายสู่ วิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี เปิดคณะสัตวศาสตร์ฯ, วิทยาการจัดการ, ICT และวิทยาลัยนานาชาติ
พ.ศ. 2559 - ปัจจุบัน: เปลี่ยนสถานะเป็น มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ และยังคงเติบโตไม่หยุด ล่าสุดเตรียมเปิด คณะสหเวชศาสตร์ ในปี 2569 ณ วิทยาเขตเพชรบุรี ครอบคลุมทั้งสายศิลป์และสายวิทย์สุขภาพอย่างสมบูรณ์
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : พระพิฆเนศ (เทพเจ้าแห่งศิลปวิทยาการ)
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีเขียวมะกอก
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นจัน
คำขวัญ : "Ars longa, vita brevis" (ศิลปะยืนยาว ชีวิตสั้น)
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
6. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2492: เริ่มต้นจาก "โรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง" ณ ประสานมิตร โดยมล.ปิ่น มาลากุล เพื่อแก้ปัญหาขาดแคลนครูอย่างหนัก ถือเป็นที่แรกที่สอนระดับประกาศนียบัตรครูประถม-มัธยม
พ.ศ. 2496 - 2497: อัปเกรดเป็น "วิทยาลัยวิชาการศึกษา" โดย ดร.สาโรช บัวศรี ฝ่าฟันอุปสรรคจนสามารถประสาทปริญญาทางวิชาชีพครูได้เป็นครั้งแรกในไทย และขยายวิทยาเขตไปทั่วทุกภูมิภาค
พ.ศ. 2517: รัชกาลที่ 9 พระราชทานนามใหม่ว่า "มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ" (มหาวิทยาลัยที่เจริญเป็นศรีสง่าแก่มหานคร) และโอนสังกัดไปขึ้นกับทบวงมหาวิทยาลัยเพื่อความคล่องตัว
พ.ศ. 2533 - 2539: วิทยาเขตภูมิภาคเติบโตจนแยกตัวเป็นมหาวิทยาลัยอิสระ (เช่น ม.บูรพา, ม.นเรศวร, ม.มหาสารคาม, ม.ทักษิณ) ส่วน มศว หลักขยายตัวไปยัง องครักษ์ จ.นครนายก
พ.ศ. 2540 - ปัจจุบัน: พัฒนาสู่มหาวิทยาลัยที่สมบูรณ์แบบ (พาหุศาสตร์) เปิดคณะสายวิทยาศาสตร์สุขภาพครบวงจร จนกระทั่งปี 2559 ได้เปลี่ยนสถานะเป็น มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ อย่างเต็มตัว
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : กราฟ หรือที่นิสิตมักเรียกว่า "กราฟพุ่งขึ้น" สื่อถึงการเจริญงอกงามและวิทยปัญญา
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีเทา - แดง
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นสาละ
คำขวัญ : " สิขสฺส วิรุฬฺหิ สมฺปตฺติ " (การศึกษาคือความเจริญงอกงาม)อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
7. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2484 - 2503: เกิดจากแรงผลักดันของประชาชนชาวเชียงใหม่ที่ต้องการ " มหาวิทยาลัยประจำล้านนา " จนรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์อนุมัติจัดตั้ง โดยเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกที่ตั้งชื่อตามชื่อเมืองตามนโยบายกระจายการศึกษาสู่ภูมิภาค
พ.ศ. 2507 - 2508: เริ่มเปิดสอนวันแรก 18 มิ.ย. 07 ด้วย 3 คณะบุกเบิก (มนุษยศาสตร์, สังคมศาสตร์, วิทยาศาสตร์) และถือเอาวันที่ 24 ม.ค. 08 (วันเสด็จฯ เปิดมหาวิทยาลัย) เป็นวันสถาปนาสืบมา
พ.ศ. 2551: เปลี่ยนสถานะเป็น มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ เพื่อความคล่องตัวในการบริหารงานและพัฒนาวิชาการให้ก้าวหน้า
พ.ศ. 2560 - ปัจจุบัน (2569): มุ่งสู่การเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำที่รับผิดชอบต่อสังคมและการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยโดดเด่นในด้านเกษตรแปรรูป, การแพทย์, สุขภาพผู้สูงอายุ และพลังงานสะอาด
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : รูปช้างชูวัชระ (ช้างชูคบเพลิง) สื่อถึงความแข็งแกร่งและแสงสว่างแห่งปัญญา
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีม่วงดอกรัก
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นทองกวาว
คำขวัญ : " อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา " (บัณฑิตทั้งหลายย่อมฝึกตน)
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
8. มหาวิทยาลัยขอนเเก่น
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2484 - 2505 : รัฐบาลเปลี่ยนแผนจากอุบลฯ มาสร้างสถาบันเทคโนโลยีที่ บ้านสีฐาน จ.ขอนแก่น บนที่ดินกว่า 5,500 ไร่ เพื่อกระจายความรู้สู่ภาคอีสาน
พ.ศ. 2507 : เปิดรับนักศึกษารุ่นแรกในคณะเกษตรฯ และวิศวะฯ (ช่วงแรกฝากเรียนที่มหิดล) ในชื่อเดิมว่า "มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ"
พ.ศ. 2509 : เปลี่ยนชื่อเป็น "มหาวิทยาลัยขอนแก่น" และสถาปนาอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 25 มกราคม โดยเป็นมหาวิทยาลัยแห่งที่ 7 ของไทย
พ.ศ. 2510 - 2556 : พัฒนาจากมหา’ลัยสายเทคนิคสู่ มหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบ ขยายคณะครบทุกศาสตร์ และมุ่งสู่การเป็นมหาวิทยาลัยแห่งการวิจัยระดับอาเซียน
พ.ศ. 2558 - ปัจจุบัน : เปลี่ยนสถานะเป็น มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ และเป็นศูนย์กลางการศึกษา-วิจัยที่ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : พระธาตุพนม มีเทวดาอัญเชิญฉัตรคู่ประคองพระธาตุ สื่อถึงความเป็นสิริมงคลและศูนย์รวมทางจิตวิญญาณของชาวอีสาน
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีดินแดง
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นกัลปพฤกษ์
คำขวัญ : วิทยาคือพลัง
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
9. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2505 - 2508 : รัฐบาลมีนโยบายกระจายการศึกษาสู่ภาคใต้ เริ่มต้นที่ ต.รูสะมิแล จ.ปัตตานี โดยใช้ชื่อชั่วคราวว่า "มหาวิทยาลัยภาคใต้"
พ.ศ. 2510 : ในหลวง ร.9 พระราชทานนาม "มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์" (ตามพระนามทรงกรมของสมเด็จพระบรมราชชนก) เมื่อวันที่ 22 กันยายน (วันสงขลานครินทร์)
จุดเปลี่ยนสำคัญ : ดร.สตางค์ มงคลสุข ตรวจพบว่าพื้นที่ปัตตานีเป็นที่ลุ่ม ไม่เหมาะตั้งคณะวิศวะฯ เพราะดินอ่อนและไอเค็มทะเล จึงย้ายคณะวิศวะฯ ไปที่ ต.คอหงส์ อ.หาดใหญ่ และให้ปัตตานีเป็นที่ตั้งของคณะศึกษาศาสตร์และศิลปศาสตร์แทน
พ.ศ. 2511 : ประกาศใช้ พ.ร.บ. มหาวิทยาลัยฯ เมื่อวันที่ 12 มีนาคม จึงถือเอาวันที่ 13 มีนาคม ของทุกปีเป็น "วันสถาปนามหาวิทยาลัย"
พ.ศ. 2559 - ปัจจุบัน : เปลี่ยนสถานะเป็น มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ ปัจจุบันขยายการเรียนการสอนอย่างกว้างขวางถึง 5 วิทยาเขต (หาดใหญ่, ปัตตานี, ภูเก็ต, สุราษฎร์ธานี และตรัง) รวมกว่า 38 คณะ
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : อักษรพระปรมาภิไธยย่อ "ส.ธ." (สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก) ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีบลู หรือ สีน้ำเงินแก่
ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ดอกศรีตรัง
คำขวัญ : ขอให้ถือประโยชน์ส่วนตัวเป็นที่สอง ประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง (พระราชดำรัสของพระบรมราชชนก)
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
10. มหาวิทยาลัยรามคำเเหง
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2514: ก่อตั้งเป็น "ตลาดวิชา" แห่งเดียวในไทย เพื่อแก้ปัญหานักศึกษาไม่มีที่เรียน โดยไม่ต้องสอบคัดเลือกและไม่จำกัดจำนวนรับ
การเมือง: เป็นจุดกำเนิดการประท้วงของนักศึกษา (กรณีลบชื่อ 9 คน) ที่ลุกลามจนกลายเป็นเหตุการณ์ 14 ตุลา 2516
พ.ศ. 2518: ในหลวง ร.9 เสด็จฯ เปิดพระบรมราชานุสาวรีย์ฯ และพระราชทานปริญญาบัตรรุ่นแรก (ถือวันที่ 26 พ.ย. เป็นวันสถาปนา)
ปัจจุบัน: เป็นศูนย์กลางการศึกษาทางไกลและออนไลน์ที่ใหญ่ที่สุดในไทย มุ่งสร้างโอกาสให้คนทุกชนชั้นภายใต้สโลแกน "เปลวเทียนให้แสง รามคำแหงให้ทาง"
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : รูปพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ประทับบนพระแท่นมนังคศิลาอาสน์
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีน้ำเงิน - ทอง
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นสุพรรณิการ์
คำขวัญ : เปลวเทียนให้แสง แม่พิมพ์ให้ทาง
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
11. มหาวิทยาลัยนเรศวร
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2510 - 2517: เริ่มต้นจาก วิทยาลัยวิชาการศึกษา พิษณุโลก ก่อนจะถูกรวมเข้าเป็นวิทยาเขตหนึ่งของ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
พ.ศ. 2533: แยกตัวเป็นเอกเทศในวาระครบรอบ 400 ปี สมเด็จพระนเรศวรฯ ครองราชย์ โดยได้รับพระราชทานนามว่า "มหาวิทยาลัยนเรศวร"
พ.ศ. 2539: ย้ายศูนย์กลางการเรียนการสอนจากในเมืองไปยังที่ตั้งปัจจุบันคือ ทุ่งหนองอ้อ (ต.ท่าโพธิ์) เพื่อขยายพื้นที่ให้กว้างขวางขึ้น
ปัจจุบัน: เป็น มหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบ แห่งภาคเหนือตอนล่าง โดดเด่นด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพและเทคโนโลยี มีโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยที่เป็นศูนย์กลางการรักษาของภูมิภาค
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : พระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ในท่าประทับนั่ง ทรงหลั่งน้ำสิโนทกจากสุวรรณภิงคาร (น้ำเต้าทอง) เพื่อประกาศอิสรภาพ
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีเทา - แสด
ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ดอกเสลา
คำขวัญ : นเรศวร มหาวิทยาลัยแห่งวิจัยและนวัตกรรม
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
12. มหาวิทยาลัยบูรพา
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2498: ก่อตั้งเป็น วิทยาลัยวิชาการศึกษา บางแสน (มหา’ลัยแห่งแรกในส่วนภูมิภาคของไทย)
พ.ศ. 2517: เปลี่ยนชื่อเป็น มศว วิทยาเขตบางแสน
พ.ศ. 2533: แยกตัวเป็นเอกเทศในนาม "มหาวิทยาลัยบูรพา" เพื่อเป็นเสาหลักวิชาการภาคตะวันออก
ปัจจุบัน: เป็นมหา’ลัยในกำกับของรัฐ โดดเด่นด้านวิทยาศาสตร์ทางทะเล (Aquarium บางแสน) และศาสตร์ที่ตอบโจทย์เขตเศรษฐกิจภาคตะวันออก
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : เลข ๙ ไทย อยู่ภายในวงกลมที่มีรัศมี 8 แฉก (สื่อถึงรัชกาลที่ 9 ผู้พระราชทานนามมหาวิทยาลัย) ด้านล่างมีรูปคลื่นสื่อถึงน้ำทะเล
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีเทา - ทอง
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นมะพร้าว
คำขวัญ : สุโข วิเวโก จิตฺตสฺส (ความสงัดจิตเป็นสุข)
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
13. มหาวิทยาลัยเเม่ฟ้าหลวง
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2534 - 2538: ชาวเชียงรายรณรงค์ขอจัดตั้งมหาวิทยาลัย จนเกิดโครงการเพื่อเป็นอนุสรณ์แด่ สมเด็จย่า
พ.ศ. 2539: ครม. มีมติอนุมัติให้จัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาในจังหวัดเชียงราย
พ.ศ. 2541: วันที่ 25 กันยายน ประกาศใช้ พ.ร.บ. จัดตั้งมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง (เป็นปีสถาปนา)
พ.ศ. 2542: เริ่มเปิดรับนักศึกษารุ่นแรก (สาขาไอทีและเทคโนโลยีการอาหาร)
พ.ศ. 2547: พิธีเปิดมหาวิทยาลัยอย่างเป็นทางการ และพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตรุ่นแรก
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : พระนามาภิไธยย่อ "ส.ว." (สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี หรือ "แม่ฟ้าหลวง") ประดับด้วยลวดลายกนก สื่อถึงการเทิดพระเกียรติและสืบสานพระราชปณิธาน
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีแดง - ทอง
ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ดอกหอมนวล (ลำดวน)
คำขวัญ : สืบสานพระราชปณิธาน ปลูกป่า สร้างคน
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
14. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2527: รัฐบาลมีนโยบายจัดตั้ง "วิทยาลัยสุรนารี" ในสังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น ณ จ.นครราชสีมา เพื่อกระจายโอกาสทางการศึกษาสู่ภูมิภาค
พ.ศ. 2531: คณะรัฐมนตรีมีมติให้ยกฐานะวิทยาลัยสุรนารีขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศ
พ.ศ. 2533: วันที่ 27 กรกฎาคม ประกาศใช้ พ.ร.บ. จัดตั้ง "มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี" (ถือเป็นวันสถาปนา) โดยเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐแห่งแรกของไทย
พ.ศ. 2536: เริ่มเปิดรับนักศึกษารุ่นแรกในเดือนพฤษภาคม โดยมี ดร.วิจิตร ศรีสอ้าน เป็นอธิการบดีผู้ก่อตั้ง
พ.ศ. 2552: ได้รับเลือกเป็น 1 ใน 9 มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ และเป็นสถาบันที่มีอายุน้อยที่สุดที่ได้รับเลือกในขณะนั้น
พ.ศ. 2561: จัดตั้งศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย: ภาพท้าวสุรนารี ประทับอยู่ตรงกลาง ล้อมรอบด้วยเส้นโค้ง 3 เส้นที่สื่อถึงความหมายของ " สุรนารี " และความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยี
สีประจำมหาวิทยาลัย: สีแสด - ทอง
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย: ต้นปีบทอง
คำขวัญ : มีวินัย ใจสะอาด ฉลาดเล่าเรียน เพียรทำดี
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
15. มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2531: ก่อตั้งในชื่อ "วิทยาลัยอุบลราชธานี" สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดสอนคณะเกษตรฯ และวิศวะฯ เป็นรุ่นแรก (ช่วงแรกฝากเรียนที่ มข.)
พ.ศ. 2533: ยกฐานะเป็น "มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี" เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม และย้ายมาจัดการศึกษา ณ ที่ตั้งปัจจุบัน (ต.เมืองศรีไค อ.วารินชำราบ) โดยถือเอาวันที่ 30 กรกฎาคม ของทุกปีเป็นวันสถาปนา
พ.ศ. 2550 - 2552: จัดตั้ง วิทยาเขตมุกดาหาร เพื่อขยายโอกาสทางการศึกษาในแถบลุ่มน้ำโขง แต่ต่อมาในปี 2559 ได้ยุติการรับนักศึกษาและเรียกตัวกลับมาเรียนที่เขตหลัก (ปัจจุบันไม่มีการเรียนการสอนที่มุกดาหารแล้ว)
พ.ศ. 2568: เปลี่ยนสถานะเป็น มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ (ออกนอกระบบ) อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2568 ตาม พ.ร.บ. มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ฉบับใหม่
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : เจดีย์ทรงเหลี่ยมสลักลายบัว (จำลองจากพระธาตุพนม) ตั้งอยู่บนฐานบัวคว่ำบัวหงาย ภายในมีดอกบัวบาน 3 กลีบ สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์และสติปัญญา
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีเหลืองกันเกรา
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นกันเกรา (คนอีสานเรียกว่า "ต้นมันปลา")
คำขวัญ : สร้างสติปัญญาให้กับสังคมบนพื้นฐานความพอเพียง
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
16. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2511: ก่อตั้ง วิทยาลัยวิชาการศึกษามหาสารคาม (27 มีนาคม) เพื่อผลิตครูปริญญาแห่งแรกในอีสาน
พ.ศ. 2517: เปลี่ยนชื่อเป็น มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตมหาสารคาม
พ.ศ. 2537: แยกตัวเป็นเอกเทศสำเร็จในชื่อ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (9 ธันวาคม) เป็นมหาวิทยาลัยรัฐแห่งที่ 19
พ.ศ. 2541: เริ่มย้ายศูนย์กลางการบริหารและการเรียนการสอนไปยัง พื้นที่ขามเรียง (เขตพื้นที่ใหม่) เพื่อรองรับการขยายตัว
พ.ศ. 2542 - 2560: ขยายคณะวิชาครอบคลุมทั้งสายแพทย์ (คณะแพทยศาสตร์) วิทยาศาสตร์ และสังคมศาสตร์ รวมกว่า 20 คณะ
พ.ศ. 2561: สถาปนามาครบ 50 ปี มุ่งเน้นการเป็นมหา’ลัยเพื่อชุมชนและท้องถิ่น
ปัจจุบัน: เป็นมหาวิทยาลัยขนาดใหญ่ที่มี 2 พื้นที่ (เขตพื้นที่เมือง และเขตพื้นที่ขามเรียง) เปิดสอนกว่า 200 หลักสูตร และเป็นศูนย์กลางวิชาการที่สำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : โรจนากร มีลักษณะเป็นรูปใบเสมา ภายในมีภาพสัญลักษณ์ขององค์พระธาตุนาดูน
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีเหลือง - เทา
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นจามจุรี
คำขวัญ : พหูนํ ปณฺฑิโต ชีเว (ผู้มีปัญญาพึงเป็นอยู่เพื่อมหาชน)
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
17. มหาวิทยาลัยพะเยา
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2538: คณะรัฐมนตรีมีมติขยายโอกาสทางการศึกษา มหาวิทยาลัยนเรศวรจึงเริ่มโครงการจัดตั้งวิทยาเขตที่จังหวัดพะเยา
พ.ศ. 2539: คณะรัฐมนตรีมีมติให้ใช้ชื่อ "มหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตสารสนเทศพะเยา"
พ.ศ. 2542: ย้ายสถานที่จัดการศึกษาจากโรงเรียนพะเยาพิทยาคม มายังที่ตั้งปัจจุบัน ณ ตำบลแม่กา อ.เมือง จ.พะเยา
พ.ศ. 2550: เปลี่ยนชื่อเป็น "มหาวิทยาลัยนเรศวร พะเยา" เพื่อเตรียมการยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศ
พ.ศ. 2553: เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม ประกาศใช้ พ.ร.บ. มหาวิทยาลัยพะเยา แยกตัวออกจากมหาวิทยาลัยนเรศวรเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐอย่างเป็นทางการ
ปัจจุบัน: เป็นมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบที่มีพื้นที่กว่า 5,700 ไร่ และเป็นศูนย์กลางการศึกษาสำคัญของกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : สัญลักษณ์อักษรย่อ "พ" ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ซึ่งมาจากการที่เดิมเคยเป็นวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยนเรศวร และได้รับพระราชทานนาม "พะเยา" ในภายหลัง
สีประจำมหาวิทยาลัย : สีม่วง
ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ดอกคำใต้
คำขวัญ : ปญฺญา ปทีโป โลกสฺมึ (ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก)
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
18. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2521: ก่อตั้งขึ้นในฐานะ " มหาวิทยาลัยเปิด " ที่ใช้ระบบทางไกลแห่งเดียวในไทย (สถาปนา 5 กันยายน)
พ.ศ. 2523: เริ่มเปิดสอนรุ่นแรกใน 3 สาขาวิชา เน้นเรียนรู้ด้วยตนเองผ่านสื่อการสอน
พ.ศ. 2527: จัดพิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรกแก่บัณฑิตรุ่นแรก
พ.ศ. 2560 - 2561: ถูกควบคุมโดยประกาศ คสช. ชั่วคราวเนื่องจากปัญหาภายในสภามหาวิทยาลัย
ปัจจุบัน: จัดการสอนรวม 12 สาขาวิชา ครอบคลุมทั่วประเทศผ่านระบบออนไลน์และทางไกล
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : พระแสงศร 3 องค์ (รัชกาลที่ 7) เหนือเจดีย์พุ่มข้าวบิณฑ์
สีประจำมหาวิทยาลัย : เขียว - ทอง
ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ต้นปาริชาต (ทองหลางลาย)
คำขวัญ : สจฺจํ เว อมตา วาจา (สัจจะวาจาเป็นสิ่งไม่ตาย)
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
19. มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2510 - 2531: ชาวนครศรีธรรมราชรณรงค์ขอจัดตั้งมหา’ลัย จน ครม. อนุมัติให้จัดตั้งเป็น "วิทยาลัยนครศรีธรรมราช" (สังกัด ม.อ.) เพื่อรอแยกตัวในอนาคต
พ.ศ. 2534: ครม. อนุมัติให้จัดตั้งเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศ โดยเริ่มแรกขอพระราชทานนามว่า "มหาวิทยาลัยจุฬาภรณ์"
พ.ศ. 2535: วันที่ 29 มีนาคม ในหลวง ร.9 พระราชทานนามใหม่ว่า "มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์" และลงพระปรมาภิไธยใน พ.ร.บ. จัดตั้ง (ถือเป็นวันสถาปนา)
พ.ศ. 2539: สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒนฯ เสด็จฯ วางศิลาฤกษ์ ณ อ.ท่าศาลา
พ.ศ. 2541: เริ่มเปิดการเรียนการสอนวันแรก (28 พฤษภาคม)
ปัจจุบัน: เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐที่มีพื้นที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในไทย โดดเด่นด้านอุทยานการศึกษาและการวิจัย
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : ว และ ล ภายใต้พระจุลมงกุฎ (พระนามย่อของสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ฯ)
สีประจำมหาวิทยาลัย : แสด - ขาว
ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ดอกประดู่แดง
คำขวัญ : ความรู้คู่คุณธรรม
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัย : " คลิก "
20. มหาวิทยาลัยราชภัฎ
ประวัติ (โดยย่อ) :
1. ยุคโรงเรียนฝึกหัด (พ.ศ. 2435 - 2503)
พ.ศ. 2435 : เริ่มต้นก่อตั้ง "โรงเรียนฝึกหัดอาจารย์" แห่งแรก (ปัจจุบันคือ มรภ.พระนคร)
พ.ศ. 2457 - 2483 : ขยายการตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูไปยังมณฑลต่างๆ เช่น โคราช, อุดร, เชียงใหม่, สงขลา และจันทรเกษม เพื่อผลิตครูออกสู่ท้องถิ่น
2. ยุควิทยาลัยครู (พ.ศ. 2503 - 2535)
พ.ศ. 2503: ยกฐานะโรงเรียนฝึกหัดครูเป็น "วิทยาลัยครู" ทั่วประเทศ
พ.ศ. 2518: ตรา พ.ร.บ. วิทยาลัยครู ให้สถานะเป็นสถาบันอุดมศึกษา เปิดสอนระดับปริญญาตรีสายครุศาสตร์
3. ยุคนามพระราชทาน "สถาบันราชภัฏ" (พ.ศ. 2535 - 2547)
พ.ศ. 2535: ในหลวง ร.9 พระราชทานนาม "สถาบันราชภัฏ" แทนชื่อวิทยาลัยครู
พ.ศ. 2538: ได้รับพระราชทาน "พระราชลัญจกรประจำพระองค์" เป็นตราสัญลักษณ์ และเริ่มเปิดสอนสาขาวิชาอื่นนอกเหนือจากครุศาสตร์
พ.ศ. 2540: จัดตั้งสถาบันราชภัฏเพิ่ม 5 แห่ง (ชัยภูมิ, ศรีสะเกษ, นครพนม, กาฬสินธุ์, ร้อยเอ็ด) เพื่อกระจายโอกาสทางการศึกษา
4. ยุคมหาวิทยาลัยราชภัฏ (พ.ศ. 2547 - ปัจจุบัน)
พ.ศ. 2547: ยกฐานะเป็น "มหาวิทยาลัยราชภัฏ" อย่างเป็นทางการ (15 มิถุนายน) ตาม พ.ร.บ. มหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547
สถานะปัจจุบัน: เป็นมหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น เน้นการผลิตครู วิจัย และบริการวิชาการเพื่อเสริมสร้างพลังปัญญาของแผ่นดิน
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : ตราพระราชลัญจกรประจำรัชกาลที่ 9 (รูปพระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ ภายใต้พระมหามงกุฎ) ซึ่งได้รับพระราชทานมาเป็นตราสัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยราชภัฏทุกแห่ง
สีประจำมหาวิทยาลัย : น้ำเงิน, เขียว, ทอง, ส้ม, ขาว
ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏ ทั้ง 38 แห่ง จะใช้ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัย แตกต่างกันไป
คำขวัญ : ราชภัฏ คนของพระราชา ข้าของแผ่นดิน
อ้างอิงจาก : " คลิก " เว็ปไซต์มหาวิทยาลัยทั้งหมด : " คลิก "
21. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล
ประวัติ (โดยย่อ) :
พ.ศ. 2518: ก่อตั้ง "วิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา" เพื่อยกระดับสายอาชีพสู่ปริญญาตรี
พ.ศ. 2531: ได้รับพระราชทานนาม "สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล" (15 กันยายน)
พ.ศ. 2548: ยกฐานะเป็น "มหาวิทยาลัย" และแยกออกเป็น 9 แห่งตามพื้นที่ (ธัญบุรี, กรุงเทพ, พระนคร, รัตนโกสินทร์, ตะวันออก, สุวรรณภูมิ, ล้านนา, อีสาน, ศรีวิชัย)
ปัจจุบัน: เป็นกลุ่มมหาวิทยาลัยเฉพาะทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เปิดสอนถึงระดับปริญญาเอก และเป็นผู้นำด้านการสร้าง "นวัตกร" และมืออาชีพสู่ภาคอุตสาหกรรม
สัญลักษณ์ :
ตราประจำมหาวิทยาลัย : พระราชลัญจกรประจำรัชกาลที่ 9 (พระที่นั่งอัฐทิศและรัศมี 8 แฉก) ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ และมี ดอกบัว 8 กลีบ ล้อมรอบ สื่อถึงวิทยปัญญาที่แผ่ไปทั้ง 8 ทิศ
สีประจำมหาวิทยาลัย : น้ำเงิน
ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัย : ดอกบัว
คำขวัญ : ราชมงคลสร้างคนสู่งาน เชี่ยวชาญเทคโนโลยี