ทีมเจรจาอิหร่าน-สหรัฐฯ เดินทางไปปากีสถาน จับตาเจรจาสันติภาพ จะสำเร็จหรือคว้าน้ำเหลว?
คณะผู้แทนเจรจาของอิหร่านและสหรัฐฯ เดินทางถึงกรุงอิสลามาบัดของปากีสถานแล้ว เพื่อเตรียมเข้าร่วมการเจรจาสันติภาพที่มีกำหนดเปิดฉากขึ้นในเช้าวันนี้ (11 เมษายน) ตามเวลาท้องถิ่น โดยทางการปากีสถานได้เพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยทั่วเมือง พร้อมทั้งปิดกั้นพื้นที่สีแดงอันเป็นที่ตั้งของอาคารรัฐบาล สถานทูต และโรงแรมเซเรนา ซึ่งเป็นสถานที่จัดการเจรจาและที่พักของคณะผู้แทน
ทีมเจรจาของอิหร่านนั้นมีจำนวนกว่า 70 คน นำโดยโมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลีบาฟ ประธานรัฐสภาอิหร่าน และอับบาส อะรอกชี รัฐมนตรีต่างประเทศ รวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจ ความมั่นคง และการเมือง พร้อมด้วยสื่อมวลชนและเจ้าหน้าที่สนับสนุน
ส่วนทีมเจรจาของสหรัฐฯ นำโดย เจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ, มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศ พร้อมด้วยทูตพิเศษเพื่อภารกิจสันติภาพ คือ จาเร็ด คุชเนอร์ บุตรเขยของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และสตีฟ วิทคอฟฟ์ ตลอดจนพลเรือเอก แบรด คูเปอร์ ผู้บัญชาการกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM)
อิหร่านพร้อมบรรลุดีล แต่สหรัฐฯ ต้องให้ ‘ข้อตกลงที่แท้จริง’
แผนเจรจาสันติภาพครั้งนี้ เกิดขึ้นหลังสหรัฐฯ และอิหร่าน ตกลงหยุดยิงชั่วคราวเป็นเวลา 2 สัปดาห์ ในช่วงไม่กี่ชั่วโมงก่อนถึงกำหนดเส้นตายที่ทรัมป์ขู่ว่าจะทำลายอารยธรรมของอิหร่าน ซึ่งรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนอย่างโรงไฟฟ้าและสะพาน
โดยวาระการเจรจาของเตหะราน รวมถึงข้อเรียกร้องที่สำคัญ อาทิ การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่านทั้งทางตรงและทางอ้อม และการยอมรับอำนาจของอิหร่านเหนือช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งอิหร่านตั้งเป้าที่จะเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านแดนและควบคุมการเข้าออก ซึ่งจะเป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงอำนาจครั้งใหญ่เหนือเส้นทางขนส่งทางทะเลในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย
ด้านประธานรัฐสภาอิหร่านให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนหลังเดินทางถึงกรุงอิสลามาบัดว่า “รัฐบาลอิหร่านมีเจตนาที่ดีต่อการเจรจา แต่ไม่ไว้วางใจสหรัฐฯ” และ “อิหร่านพร้อมที่จะบรรลุข้อตกลงหากสหรัฐฯ เสนอสิ่งที่เขาเรียกว่า ‘ข้อตกลงที่แท้จริง’ และให้สิทธิแก่อิหร่าน”
ทางด้านทรัมป์ ไม่ได้แสดงท่าทีใดๆ ต่อข้อเรียกร้องของอิหร่าน แต่ได้โพสต์ในโซเชียลมีเดียก่อนหน้านี้ว่า “เหตุผลเดียวที่ชาวอิหร่านยังมีชีวิตอยู่ก็เพื่อเจรจาข้อตกลง”
“ดูเหมือนว่าชาวอิหร่านจะไม่รู้ตัวว่าพวกเขาไม่มีไพ่เด็ดอะไร นอกจากการข่มขู่โลกในระยะสั้นโดยใช้เส้นทางน้ำระหว่างประเทศ เหตุผลเดียวที่พวกเขายังอยู่รอดมาได้ทุกวันนี้ก็คือเพื่อการเจรจา!” ทรัมป์ ระบุ
ขณะที่เจ.ดี. แวนซ์ กล่าวก่อนเดินทางไปยังปากีสถานว่า “เขาคาดหวังผลลัพธ์การเจรจาที่ดี” แต่เสริมว่า “ถ้าพวกเขา (อิหร่าน) กำลังจะพยายามเล่นงานเรา พวกเขาก็จะพบว่า ทีมเจรจาของเราไม่พร้อมรับฟังเท่าไหร่”
นักวิเคราะห์อิหร่านหวั่นอิสราเอลทำลายโอกาสหยุดยิง
เชห์บาซ ชารีฟ นายกรัฐมนตรีปากีสถานในฐานะตัวกลางไกล่เกลี่ยและเจ้าภาพจัดการเจรจา แถลงต่อประชาชนวานนี้ (10 เมษายน) โดยชี้แจงถึงความสำคัญของการเจรจาสันติภาพครั้งนี้ว่า “การหยุดยิงถาวรเป็นขั้นตอนต่อไปที่ยากลำบาก ซึ่งก็คือการแก้ปัญหาที่ซับซ้อนผ่านการเจรจา” และย้ำว่า “นี่คือช่วงเวลาชี้ชะตา”
อย่างไรก็ตาม ศาสตราจารย์โซห์เรห์ คาราซมี (Zohreh Kharazmi)จากคณะศึกษาศาสตร์โลก มหาวิทยาลัยเตหะราน ให้สัมภาษณ์ Al Jazeera ว่า “บรรยากาศในหมู่ชาวอิหร่านทั่วไปขณะนี้ เต็มไปด้วยความไม่ไว้วางใจอย่างมากต่อสหรัฐฯ” และ “ไม่คิดว่าสหรัฐฯ และพันธมิตร จะน่าเชื่อถือสำหรับการเจรจาใดๆ”
สำหรับเงื่อนไขการเจรจาของอิหร่านที่ระบุว่า อิสราเอลต้องหยุดการโจมตีเลบานอนนั้น คาราซมีกล่าวอย่างตรงไปตรงมาว่า “มันขึ้นอยู่กับสหรัฐฯ เป็นอย่างมากที่จะมีอำนาจต่อรองหรือแรงกดดันต่ออิสราเอล” และเตือนว่า “อิสราเอลมีแนวโน้มที่จะทำลายโอกาสใดๆ ก็ตามสำหรับการหยุดยิงในภูมิภาค”
ทั้งนี้ อิสราเอลยังคงดำเนินการโจมตีทั่วพื้นที่ตอนใต้ของเลบานอนอย่างต่อเนื่อง โดยการโจมตีอาคารรัฐบาลในเมืองนาบาติเยห์ วานนี้ ทำให้สมาชิกกองกำลังความมั่นคงของเลบานอนเสียชีวิต 13 นาย
โดยประธานรัฐสภาอิหร่านยังเตือนความไม่แน่นอนของการเจรจาจากท่าทีของอิสราเอล และชี้ว่า “การหยุดยิงในเลบานอนจะต้องเกิดขึ้นก่อนที่จะมีการเจรจาระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ”
อย่างไรก็ตาม ทางการอิสราเอลและเลบานอน เปิดเผยว่า เอกอัครราชทูตอิสราเอล และเอกอัครราชทูตเลบานอนประจำสหรัฐฯ จะมีการเจรจากันที่กรุงวอชิงตัน ดีซี. ในวันอังคารนี้ (14 เมษายน)
โดยทำเนียบประธานาธิบดีเลบานอนระบุว่า ทั้งสองฝ่ายได้โทรศัพท์พูดคุยกันเมื่อวันศุกร์ และตกลงที่จะหารือเกี่ยวกับการประกาศหยุดยิงและกำหนดวันเริ่มต้นการเจรจาทวิภาคีภายใต้การไกล่เกลี่ยของสหรัฐฯ แต่สถานทูตอิสราเอลในกรุงวอชิงตัน ดีซี. ระบุว่า “การเจรจาครั้งนี้จะเป็นการเริ่มต้นการเจรจาสันติภาพอย่างเป็นทางการ” และ “อิสราเอลปฏิเสธที่จะหารือเรื่องการหยุดยิงกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์” ซึ่งเป็นกลุ่มติดอาวุธที่อิหร่านสนับสนุน
ภาพ : Pakistan’s Ministry of Foreign Affairs/Handout via REUTERS
อ้างอิง: