10 มหาวิทยาลัยพื้นที่กว้างที่สุดในประเทศไทย

10 มหาวิทยาลัยพื้นที่กว้างที่สุดในประเทศไทย

รวบรวม ตรวจสอบ และจัดอันดับจากแหล่งข้อมูลทางการ พร้อมหมายเหตุความไม่แน่นอนของข้อมูล

เมื่อพูดถึงมหาวิทยาลัย หลายคนนึกถึงชื่อเสียงด้านวิชาการหรือจำนวนนักศึกษา แต่รู้หรือไม่ว่ามีมหาวิทยาลัยไทยหลายแห่งที่มีพื้นที่กว้างจนถือได้ว่าเป็น "เมืองมหาวิทยาลัย" ขนาดย่อม บางแห่งมีพื้นที่กว่าหมื่นไร่ ซึ่งกว้างกว่าตำบลเล็กๆ หลายแห่งในไทย บทความนี้รวบรวมและจัดอันดับมหาวิทยาลัยไทยตามขนาดพื้นที่รวม โดยอ้างอิงจากเว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยแต่ละแห่ง วิกิพีเดียภาษาไทย และรายงานข่าวที่มีการระบุตัวเลขพื้นที่อย่างชัดเจน พร้อมระบุหมายเหตุในกรณีที่ข้อมูลมีความไม่แน่นอนหรืออาจมีการเปลี่ยนแปลง

ตารางสรุปอันดับ 10 มหาวิทยาลัยพื้นที่กว้างที่สุด

อันดับ มหาวิทยาลัย ที่ตั้ง พื้นที่ (ไร่) ตร.กม. 1 มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ นครศรีธรรมราช ~10,800 ~17.28 2 มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เชียงใหม่ ~10,682 ~17.09 3 มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ~7,000 ~11.2 4 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ก.แสน นครปฐม 7,951 ~12.72 5 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี นครราชสีมา ~7,000 ~11.2 6 มหาวิทยาลัยขอนแก่น ขอนแก่น ~6,200 ~9.92 7 มหาวิทยาลัยพะเยา พะเยา ~5,700 ~9.12 8 มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ สงขลา (หาดใหญ่) ~3,500 ~5.6 9 มหาวิทยาลัยบูรพา ชลบุรี ~3,000 ~4.8 10 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เชียงใหม่ 579 ~0.93 ? หมายเหตุ: ตัวเลขพื้นที่ที่ขึ้นต้นด้วย ~ หมายถึงค่าโดยประมาณ อ้างอิงจากหลายแหล่ง อาจมีความคลาดเคลื่อน บางมหาวิทยาลัยนับรวมพื้นที่ป่า สระน้ำ และพื้นที่สีเขียว ขณะที่บางแห่งนับเฉพาะพื้นที่ใช้สอยจริง ผู้อ่านควรตรวจสอบกับเว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยแต่ละแห่ง

รายละเอียดแต่ละอันดับ

? อันดับ 1 — มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ (มวล.) จังหวัดนครศรีธรรมราช | พื้นที่ ~9,000–10,800 ไร่ | ~14.4–17.28 ตร.กม. มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ตั้งอยู่ในเขตอำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐที่ถูกออกแบบให้เป็น "เมืองมหาวิทยาลัย" หรือ Residential University ตั้งแต่แรก ซึ่งหมายความว่านักศึกษา อาจารย์ และบุคลากรล้วนพักอาศัยและทำงานอยู่ภายในมหาวิทยาลัยพร้อมระบบสาธารณูปโภคครบวงจร พื้นที่ส่วนหนึ่งของ มวล. ถูกพัฒนาเป็น "สวนวลัยลักษณ์" สาธารณะขนาด 255 ไร่ รวมถึงผืนน้ำอีก 130 ไร่ ให้ประชาชนในจังหวัดเข้าใช้พักผ่อนหย่อนใจ นอกจากนี้ มวล. ยังมีนโยบาย Walailak Green University โดยมุ่งพัฒนาพื้นที่สีเขียวและความยั่งยืนตามกรอบ UI GreenMetric World Ranking ? หมายเหตุ: หมายเหตุ: พื้นที่ของ มวล. มีการระบุต่างกันในแต่ละแหล่ง ระหว่าง "กว่า 9,000 ไร่" (เว็บไซต์ทางการ มวล.) และ "10,800 ไร่" (Dek-D.com, PostJung.com) ความแตกต่างนี้อาจเกิดจากการรวม/ไม่รวมพื้นที่ป่าโดยรอบ ตัวเลขที่ใช้ทั่วไปในสื่อคือ "กว่า 9,000 ไร่" ? อันดับ 2 — มหาวิทยาลัยแม่โจ้ (มจ.) จังหวัดเชียงใหม่ (วิทยาเขตหลัก) | พื้นที่ ~10,682 ไร่ | ~17.09 ตร.กม. มหาวิทยาลัยแม่โจ้ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2477 เป็นสถาบันการศึกษาด้านการเกษตรที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย ตั้งอยู่ที่อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ บนพื้นที่เกษตรกรรมและอุทยานวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีเกษตรและอาหาร (Maejo Agro Food Park) ซึ่งเป็นศูนย์กลางการวิจัยด้านเกษตรอาหาร นอกจากวิทยาเขตเชียงใหม่แล้ว มจ. ยังมีวิทยาเขตแพร่ (เฉลิมพระเกียรติ) และมหาวิทยาลัยแม่โจ้-ชุมพร (พื้นที่ประมาณ 1,750 ไร่) อีกด้วย ? หมายเหตุ: หมายเหตุ: ตัวเลข 10,682 ไร่ อ้างอิงจาก Dek-D.com และ PostJung.com ซึ่งอาจรวมพื้นที่ฟาร์มทดลองและป่าสงวน ตัวเลขบางแหล่งระบุว่าพื้นที่เริ่มต้นในปีก่อตั้งมีเพียง 900 ไร่เศษ ขนาดที่ดินปัจจุบันรวมพื้นที่ที่ได้รับเพิ่มในภายหลัง ? อันดับ 3 — มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง (มฟล.) จังหวัดเชียงราย | พื้นที่ ~4,997–7,000 ไร่ | ~8–11.2 ตร.กม. มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงสถาปนาขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2541 ตั้งอยู่บนดอยแง่ม จังหวัดเชียงราย โดยมติคณะรัฐมนตรีอนุมัติพื้นที่ดอยแง่มจำนวน 4,997 ไร่ เป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัย ต่อมามีการขยายพื้นที่เพิ่มเติม ทำให้หลายแหล่งระบุตัวเลขต่างกัน มฟล. มีลักษณะเด่นคือบรรยากาศสวยงามบนเนินเขา อากาศเย็นสบาย มีหมอกในฤดูหนาว และใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อการสอนหลัก ภายในมหาวิทยาลัยมีพื้นที่สีเขียวและป่าไม้ขนาดใหญ่ที่ดูแลรักษาตามพระราชปณิธาน "ปลูกป่า สร้างคน" ของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ? หมายเหตุ: หมายเหตุ: มติ ครม. ระบุพื้นที่เริ่มต้น 4,997 ไร่ แต่แหล่งข้อมูลบางแหล่งระบุสูงถึง 7,000 ไร่ อาจเนื่องจากมีการขยายพื้นที่ภายหลัง ตัวเลขทางการจากราชกิจจานุเบกษาคือ 4,997 ไร่ อันดับ 4 — มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม | พื้นที่ 7,951 ไร่ 3 งาน | ~12.72 ตร.กม. วิทยาเขตกำแพงแสนก่อตั้งในปี พ.ศ. 2521 ที่อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม ถือเป็นวิทยาเขตที่ใหญ่ที่สุดของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยพื้นที่ครอบคลุมตำบลกำแพงแสน ตำบลทุ่งบัว และตำบลรางพิกุล มีจำนวน 7,951 ไร่ 3 งาน ซึ่งเป็นตัวเลขที่ระบุในวิกิพีเดียภาษาไทยและเว็บไซต์มหาวิทยาลัย ภายในมีคณะเกษตร วิศวกรรมศาสตร์ ศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ ศึกษาศาสตร์และพัฒนศาสตร์ วิทยาศาสตร์การกีฬา รวมถึงศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว และโรงพยาบาลสัตว์กำแพงแสน หากรวมวิทยาเขตบางเขน (กรุงเทพฯ), ศรีราชา (ชลบุรี) และเฉลิมพระเกียรติ (สกลนคร) เข้าด้วยกัน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จะมีพื้นที่รวมทั้งหมดมากกว่านี้อีกมาก อันดับ 5 — มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (มทส.) จังหวัดนครราชสีมา | พื้นที่ ~7,000–7,200 ไร่ | ~11.2–11.52 ตร.กม. มทส. เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐแห่งแรกของไทย ก่อตั้งปี พ.ศ. 2533 บนพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมบริเวณอ่างเก็บน้ำห้วยบ้านยาง อำเภอเมืองนครราชสีมา ที่ได้รับการพัฒนาจนกลายเป็นมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี พื้นที่กว้างขวางทำให้นักศึกษาต้องใช้รถมอเตอร์ไซค์เดินทางระหว่างอาคารซึ่งห่างกันประมาณ 3 กิโลเมตร ? หมายเหตุ: หมายเหตุ: แหล่งอย่างเป็นทางการระบุพื้นที่ "ประมาณ 7,000 ไร่" แต่แหล่งบางแห่งระบุ "7,200 ไร่" อ้างอิงจาก campus-star.com ซึ่งระบุว่าเป็นอันดับ 3 ของประเทศ รองจาก มวล. และ มจ. อันดับ 6 — มหาวิทยาลัยขอนแก่น (มข.) จังหวัดขอนแก่น | พื้นที่ ~6,200 ไร่ | ~9.92 ตร.กม. มหาวิทยาลัยขอนแก่นก่อตั้งปี พ.ศ. 2507 เป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตั้งอยู่บนพื้นที่กว้างขวางในตัวเมืองขอนแก่น มีอ่างเก็บน้ำและพื้นที่สีเขียวขนาดใหญ่อยู่ภายใน ปัจจุบันยังคงเป็นมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงสูงสุดในภูมิภาคและเป็น 1 ใน 9 มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ ? หมายเหตุ: หมายเหตุ: ตัวเลขพื้นที่ มข. มีการระบุไม่สม่ำเสมอในแหล่งต่างๆ ตัวเลข ~6,200 ไร่ อ้างอิงจากแหล่งข้อมูลรวบรวม ควรตรวจสอบกับเว็บไซต์ทางการ kku.ac.th อันดับ 7 — มหาวิทยาลัยพะเยา (มพ.) จังหวัดพะเยา | พื้นที่ ~5,700 ไร่ | ~9.12 ตร.กม. มหาวิทยาลัยพะเยายกฐานะจากวิทยาเขตสารสนเทศของมหาวิทยาลัยนเรศวรขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศในปี พ.ศ. 2553 ตั้งอยู่ที่ตำบลแม่กา อำเภอเมืองพะเยา บนพื้นที่ประมาณ 5,700 ไร่ ห่างจากตัวเมืองพะเยาไปทางทิศใต้ประมาณ 20 กิโลเมตร ถือเป็นมหาวิทยาลัยขนาดใหญ่ที่มีพื้นที่กว้างมากและยังคงมีพื้นที่ว่างสำหรับการพัฒนาในอนาคต อันดับ 8 — มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ (มอ.) จังหวัดสงขลา | พื้นที่ ~3,500 ไร่ | ~5.6 ตร.กม. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์เป็นมหาวิทยาลัยหลักของภาคใต้ มีวิทยาเขตกระจายอยู่ทั่วภาคใต้ 5 วิทยาเขต ได้แก่ หาดใหญ่ ปัตตานี สุราษฎร์ธานี ตรัง และภูเก็ต โดยวิทยาเขตหาดใหญ่ที่จังหวัดสงขลาเป็นวิทยาเขตหลักและใหญ่ที่สุด ? หมายเหตุ: หมายเหตุ: พื้นที่ ~3,500 ไร่ อ้างอิงจากแหล่งข้อมูลรวบรวม เฉพาะวิทยาเขตหาดใหญ่ หากนับรวมทุกวิทยาเขต มอ. จะมีพื้นที่รวมมากกว่านี้ อันดับ 9 — มหาวิทยาลัยบูรพา (มบ.) จังหวัดชลบุรี | พื้นที่ ~3,000 ไร่ | ~4.8 ตร.กม. มหาวิทยาลัยบูรพาตั้งอยู่ที่อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี เป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำของภาคตะวันออก นอกจากวิทยาเขตบางแสนแล้ว ยังมีวิทยาเขตสระแก้วอีกด้วย ซึ่งหากนับรวมกันจะทำให้ มบ. มีพื้นที่รวมมากขึ้น ? หมายเหตุ: หมายเหตุ: ตัวเลข ~3,000 ไร่ อ้างอิงจากแหล่งรวบรวม ควรตรวจสอบกับเว็บไซต์ทางการ buu.ac.th ข้อมูลพื้นที่ของ มบ. ยังไม่มีการยืนยันจากแหล่งทางการอย่างชัดเจน อันดับ 10 — มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มช.) จังหวัดเชียงใหม่ | พื้นที่ 579 ไร่ 68 ตารางวา | ~0.93 ตร.กม. แม้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่จะมีพื้นที่ 579 ไร่ 68 ตารางวาซึ่งน้อยกว่าหลายอันดับในรายการนี้มาก แต่ มช. โดดเด่นในด้านคุณภาพการจัดสรรพื้นที่ ตั้งอยู่บริเวณเชิงดอยสุเทพที่ร่มรื่น มีทัศนียภาพงดงาม และได้รับการจัดอันดับมหาวิทยาลัยสีเขียวของโลก (UI GreenMetric) ในระดับสูงอย่างต่อเนื่อง พื้นที่ของ มช. มีที่มาจาก 4 แหล่ง รวมที่ดินบริจาคของครอบครัวนิมมานเหมินท์ ที่ดินของ บุญอยู่ โปษะวัฒน์ และที่ดินของประชาชนทั่วไปและป่าสงวน สะท้อนว่าการมีพื้นที่มากไม่ใช่เงื่อนไขเดียวของความยิ่งใหญ่ทางวิชาการ

? วิเคราะห์: “พื้นที่มหาวิทยาลัย” บอกอะไรได้มากกว่าที่คิด

1. ขนาด = ศักยภาพการเติบโต

มหาวิทยาลัยที่มีพื้นที่มาก มักสามารถพัฒนาได้ทั้ง

• ศูนย์วิจัย
• โรงพยาบาล
• อุทยานวิทยาศาสตร์
• เมืองมหาวิทยาลัย

2. มหาวิทยาลัยภูมิภาค “พื้นที่ใหญ่กว่าเมืองหลวง”

มหาวิทยาลัยในต่างจังหวัด เช่น

• วลัยลักษณ์
• ขอนแก่น
• แม่โจ้

มีพื้นที่มากกว่ามหาวิทยาลัยในกรุงเทพฯ อย่างชัดเจน

3. แนวคิด “University Town” กำลังชัดขึ้น

หลายแห่งพัฒนาเป็น

• เมืองอัจฉริยะ
• Smart Campus
• ศูนย์เศรษฐกิจท้องถิ่น

⚠️ หมายเหตุสำคัญเกี่ยวกับข้อมูล

• ตัวเลขพื้นที่ “อาจแตกต่าง” ตามแหล่งข้อมูล
• บางมหาวิทยาลัยมี “หลายวิทยาเขต”
• บางแห่งนับเฉพาะ “พื้นที่การศึกษา”
• บางแห่งรวม “พื้นที่ป่า/วิจัย/อนุรักษ์”

ดังนั้นการจัดอันดับนี้เป็น
? “การประมาณจากข้อมูลที่ตรวจสอบได้”
ไม่ใช่ตัวเลขทางราชการแบบ 100%

วิธีการรวบรวมและตรวจสอบข้อมูล

บทความนี้รวบรวมข้อมูลพื้นที่จาก 3 ชั้นแหล่งอ้างอิงหลัก

• แหล่งอ้างอิงชั้นหนึ่ง — เว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยแต่ละแห่ง เช่น wu.ac.th, mju.ac.th, sut.ac.th, kps.ku.ac.th
• แหล่งอ้างอิงชั้นสอง — วิกิพีเดียภาษาไทย ซึ่งบางหน้ามีการอ้างอิงเอกสารราชการและพระราชบัญญัติจัดตั้งมหาวิทยาลัย
• แหล่งอ้างอิงชั้นสาม — สื่อออนไลน์ที่รวบรวมข้อมูล เช่น Dek-D.com, PostJung.com, Sanook Campus, campus-star.comโดยทั่วไป ข้อมูลพื้นที่มหาวิทยาลัยในประเทศไทยยังไม่มีการรายงานผ่านฐานข้อมูลกลาง ทำให้ตัวเลขอาจแตกต่างกันในแต่ละแหล่ง ขึ้นอยู่กับว่าแหล่งนั้นนับรวมพื้นที่ใดบ้าง

ข้อควรระวังและความไม่แน่นอนของข้อมูล

• ตัวเลขพื้นที่บางแห่งยังไม่ได้รับการยืนยันจากเอกสารราชการ เช่น โฉนดที่ดินหรือราชกิจจานุเบกษา
• บางมหาวิทยาลัยนับรวมพื้นที่ป่า สระน้ำ และพื้นที่สีเขียวที่ยังไม่ได้พัฒนา ซึ่งทำให้ตัวเลขสูงกว่าพื้นที่ใช้งานจริง
• บางอันดับใช้ข้อมูลวิทยาเขตเดียว เช่น เกษตรศาสตร์กำแพงแสน แทนพื้นที่รวมทุกวิทยาเขต เพื่อให้เปรียบเทียบบนฐานเดียวกัน
• มหาวิทยาลัยบางแห่งมีการขยายพื้นที่ต่อเนื่อง ทำให้ข้อมูลเก่าอาจไม่สะท้อนขนาดปัจจุบัน
• ลำดับอันดับ 8-10 มีความไม่แน่นอนสูง เนื่องจากข้อมูลพื้นที่หลายแห่งไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการ

? สรุป

มหาวิทยาลัยที่มีพื้นที่กว้างที่สุดในไทย
ไม่ใช่แค่ “ใหญ่” แต่คือ

• พื้นที่ของโอกาส
• พื้นที่ของการพัฒนา
• และพื้นที่ของอนาคต

เพราะในโลกการศึกษาใหม่
มหาวิทยาลัยไม่ได้เป็นแค่ “ที่เรียน”
แต่คือ “ระบบนิเวศของการเรียนรู้ทั้งชีวิต”

แหล่งอ้างอิง

• มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์. "ข้อมูลมหาวิทยาลัย — แผนที่ตั้ง." wu.ac.th
• อาศรมวัฒนธรรมวลัยลักษณ์. "SDG11 — มหาวิทยาลัยสีเขียวแห่งความสุข." cultural.wu.ac.th, 2564
• วิกิพีเดียภาษาไทย. "มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน." th.wikipedia.org, พฤศจิกายน 2568
• วิกิพีเดียภาษาไทย. "มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี." th.wikipedia.org, มกราคม 2569
• วิกิพีเดียภาษาไทย. "มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง." th.wikipedia.org, มีนาคม 2569
• วิกิพีเดียภาษาไทย. "มหาวิทยาลัยพะเยา." th.wikipedia.org, มกราคม 2569
• วิกิพีเดียภาษาไทย. "พื้นที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย." th.wikipedia.org, ตุลาคม 2567
• มหาวิทยาลัยพะเยา. "ความเป็นมาของมหาวิทยาลัยพะเยา." up.ac.th
• มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี. "ประวัติ มทส." sut.ac.th
• Angkaew News. "เก็บตกเกร็ดน่ารู้ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่หลังอายุครบ 6 ทศวรรษ." angkaewnews.com
• Sanook.com. "นี่มันเมืองแล้ว! เปิด 5 อันดับมหาวิทยาลัยใหญ่ที่สุดในไทย." sanook.com, มีนาคม 2569
• Dek-D.com. "ที่สุดของที่สุด มหาวิทยาลัยในประเทศไทย." dek-d.com
• PostJung.com. "3 อันดับมหาวิทยาลัยที่มีพื้นที่มากที่สุดในประเทศไทย." board.postjung.com, กุมภาพันธ์ 2567
• campus-star.com. "เรื่องที่หลายคนอาจไม่รู้ของ มทส." campus.campus-star.com เผยแพร่โดย Eduzones.com | eduzones.com