คลิปคนมุงดูน้ำเจ้าพระยาล้นตลิ่ง สร้างจาก AI
Thai PBS Verify ตรวจสอบพบที่มาของภาพปลอมจาก Facebook
พบโพสต์เผยแพร่คลิปอ้างว่า แม่น้ำเจ้าพระยามีระดับน้ำหนุนสูง โดยภายในคลิปปรากฏภาพประชาชนยืนลุยน้ำและมุงดูสถานการณ์ พร้อมระบุข้อความเตือนว่า
“วันที่ 10 ตุลาคม 2569 มีชาวบ้านมายืนดูน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยากำลังหนุนขึ้นสูงมากชาวบ้านอยู่แถบใกล้เคียงระมัดระวังด้วยนะคะ”
คลิปดังกล่าวเผยแพร่เมื่อวันที่ 11 ต.ค. 69 มียอดเข้าชมประมาณ 690,000 ครั้ง
[caption id="attachment_17268" align="aligncenter" width="1028"]
ภาพการแสดงความคิดเห็นใต้คลิปดังกล่าว[/caption]
คลิปดังกล่าวเป็นภาพเหตุการณ์จริงหรือไม่
เมื่อนำภาพส่วนหนึ่งของคลิปค้นหาที่มาด้วย Google Lens ไม่พบต้นฉบับของคลิปดังกล่าว จากนั้นนำคลิปไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI จากเว็บไซต์ Hive Moderation พบว่า มีแนวโน้มเป็นคลิปที่สร้างขึ้นด้วย AI อย่างไรก็ตาม ผลการวิเคราะห์บางช่วงของคลิปพบความเป็นไปได้ในการสร้างด้วย AI ในระดับต่ำ จึงตรวจสอบซ้ำด้วย Google Lens แต่ยังไม่พบคลิปต้นฉบับ
[caption id="attachment_17269" align="aligncenter" width="1999"]
ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI[/caption]
[caption id="attachment_17270" align="aligncenter" width="1999"]
ผลการวิเคราะห์บางช่วงของคลิปพบความเป็นไปได้ในการสร้างด้วย AI ในระดับต่ำ จึงตรวจสอบซ้ำด้วย Google Lens แต่ยังไม่พบคลิปต้นฉบับ[/caption]
นอกจากจากนี้ ตรวจสอบประวัติการเผยแพร่คลิปของบัญชีดังกล่าว พบว่าเคยเผยแพร่คลิปที่สร้างด้วย AI หลายชิ้นก่อนหน้านี้
ข้อสังเกตที่บ่งชี้ว่าคลิปนี้สร้างจาก AI
Thai PBS Verify ตรวจพบความผิดปกติของภาพหลายจุด ซึ่งบ่งชี้ว่าคลิปดังกล่าวสร้างขึ้นด้วย AI
1.บุคคลในคลิปมีรูปร่างและการแต่งกายคล้ายคลึงกัน โดยปรากฏคนสวมชุดสีชมพู 3 คน
2.พบบุคคลสูงอายุ ลักษณะคล้ายกัน และสวมชุดคล้ายกัน 2 คน ปรากฏอยู่ในคลิป
3. พบว่าหลายคนแสดงท่าทางคล้ายกัน โดยมีการยกมือขึ้นชี้ในลักษณะเดียวกัน
ข้อสังเกตเกี่ยวกับสถานที่
เมื่อตรวจสอบเปรียบเทียบภาพกับสถานที่จริงผ่าน Google Maps พบความผิดปกติของสภาพแวดล้อม
1.คลิปดังกล่าวมีลักษณะบรรยากาศคล้ายบริเวณสะพานพระราม 8 โดยอาคารฝั่งตรงข้ามมีลักษณะคล้ายจุลดิศ ริเวอร์ แมนชั่น จึงนำมาใช้เป็นจุดสังเกตในการตรวจสอบสถานที่ที่ปรากฏในคลิป
[caption id="attachment_17274" align="aligncenter" width="1999"]
ซ้ายคือภาพถ่ายของผู้ใช้งานจาก Google map ขวาคือภาพจากคลิปที่สร้างจาก AI[/caption]
อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบเปรียบเทียบกับ Google Maps พบว่า สถานที่ในคลิปไม่ใช่บริเวณสะพานพระราม 8 เนื่องจากหากสะพานปรากฏอยู่ทางฝั่งซ้ายของภาพ พื้นที่ดังกล่าวควรเป็นบริเวณสวนหลวงพระราม 8
ซึ่งฝั่งตรงข้ามจะต้องเป็นที่ตั้งของอาคารศูนย์การเรียนรู้ธนาคารแห่งประเทศไทย ถัดไปเป็นวัดสามพระยาวรวิหาร (วัดบางขุนพรหม) และอาคารจุลดิศ ริเวอร์ แมนชั่น ตามลำดับ
แผนที่
ทั้งนี้ แม้อาคารที่ปรากฏในคลิปจะมีลักษณะคล้ายกับอาคารจุลดิศ ริเวอร์ แมนชั่น แต่เมื่อพิจารณารายละเอียดของอาคารแล้วพบว่าไม่ตรงกับสถานที่จริง
แผนที่
2.หากถ่ายจากบริเวณตำหนักวังบางขุนพรหม ไม่พบอาคารสีขาวตรงกับในคลิป
อีกข้อสังเกตความเป็นไปได้ แบบที่ 2 คือ หากสะพานปรากฏอยู่ทางฝั่งซ้ายของภาพ มุมถ่ายคลิปอาจอยู่บริเวณตำหนักวังบางขุนพรหม ข้างธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งฝั่งตรงข้ามจะเป็นบริเวณพระบรมสารีริกธาตุ วัดคฤหบดี อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบองค์ประกอบของสถานที่ดังกล่าว ไม่พบอาคารสีขาวที่มีลักษณะตรงกับอาคารที่ปรากฏในคลิป
[caption id="attachment_17277" align="aligncenter" width="1999"]
แผนที่ฝั่งตรงข้ามของตำหนักวังบางขุนพรหม[/caption]
[caption id="attachment_17278" align="aligncenter" width="1848"]
จากมุมมองหากอยู่ตำแหน่งบริเวณตำหนักวังบางขุนพรหม จะเห็นฝั่งตรงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นบริเวณพระบรมสารีริกธาตุ[/caption]
[caption id="attachment_17279" align="aligncenter" width="1934"]
ภาพการตรวจสอบพระบรมสารีริกธาตุ โดยการใช้ Google Lens[/caption]
นอกจากนี้ บริเวณฝั่งตำหนักวังบางขุนพรหมยังไม่พบบันไดติดริมแม่น้ำเจ้าพระยาในลักษณะที่ปรากฏในคลิป
แผนที่
3.เสาสะพานขึงที่ปรากฏในคลิปไม่เหมือนสะพานพระราม 8เมื่อตรวจสอบเปรียบเทียบกับสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาในกรุงเทพฯ และปริมณฑลทั้ง 23 แห่ง พบว่าเสาสะพานในคลิปดังกล่าว คล้าย “สะพานทศมราชัน”หรือสะพานพระราม 10 ขนานกับสะพานพระราม 9 โดยเสาสะพานทศมราชันมีลักษณะตั้งฉาก ไม่ใช่โครงสร้างรูปสามเหลี่ยมตามที่ปรากฏในคลิป
ดังนั้น หากมุมมองในภาพ สะพานปรากฏอยู่ทางฝั่งซ้ายของภาพ จุดถ่ายคลิปอาจอยู่บริเวณสวนสาธารณะเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบ พระชนมพรรษาซึ่งจากมุมมองดังกล่าวฝั่งตรงข้ามควรมองเห็นอาคารสูงของธนาคารกสิกรไทย สาขาสำนักราษฎร์บูรณะ แต่ไม่พบอาคารสีขาวที่มีลักษณะตรงกับอาคารในคลิป AI
ขณะที่หากเป็นมุมมองจากฝั่งตรงข้าม โดยมีสะพานอยู่ทางซ้ายมือและอยู่ฝั่งเดียวกับอาคารธนาคารกสิกรไทย บริเวณดังกล่าวเป็นที่ตั้งของร้านอาหารบาลาด้า อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบพื้นที่ฝั่งตรงข้าม ไม่พบอาคารสีขาวที่มีลักษณะตรงกับอาคารที่ปรากฏในคลิป
สรุป ผลการตรวจสอบพบข้อสังเกตสภาพแวดล้อมหลายจุดที่ไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงของสถานที่จริง ประกอบกับผลการวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI จึงบ่งชี้ได้ว่า คลิปดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างขึ้นด้วย AI
เรื่องจริงเป็นอย่างไร
คลิปที่อ้างว่าแม่น้ำเจ้าพระยามีระดับน้ำสูงมากล้นขึ้นพื้นที่บริเวณที่ปรากฏในภาพ เมื่อวันที่ 10 ต.ค 69 พบข้อสังเกตหลายจุดที่ไม่ตรงกับสถานที่จริง ทั้งลักษณะและท่าทางของคนในคลิป รวมถึงอาคารและโครงสร้างสะพานที่ไม่ตรงกับพื้นที่ที่นำมาเปรียบเทียบ ประกอบกับผลตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI ที่บ่งชี้ว่าคลิปมีแนวโน้มสร้างขึ้นด้วย AI ถึงนี้ยังไม่พบข้อมูลยืนยันระดับน้ำ ณ จุดดังกล่าวในวันนั้น