คำขอจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญา 11 เดือนแรกปี 68 พุ่ง 6.9 หมื่นรายการ
พาณิชย์เผยสถิติ เครื่องหมายการค้า-สิทธิบัตรโตต่อเนื่อง สะท้อนการขยายตัวของภาคธุรกิจและนวัตกรรม อีคอมเมิร์ซ-เทคโนโลยีดิจิทัล-อุตสาหกรรมการแพทย์ ขึ้นแท่นกลุ่มอุตสาหกรรมยื่นคำขอรับความคุ้มครองสูงสุด กรมทรัพย์สินทางปัญญาเตรียมขยายช่องทาง Fast Track เร่งจดทะเบียนรองรับอุตสาหกรรมอนาคต
29 ธันวาคม 2568 - กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยสถิติการยื่นคำขอจดทะเบียนและแจ้งข้อมูลทรัพย์สินทางปัญญาในช่วง 11 เดือนแรกของปี 2568 (มกราคม – พฤศจิกายน) โดยภาพรวมมียอดรวมทั้งสิ้น 81,999 รายการ แบ่งเป็นการยื่นคำขอจดทะเบียน 69,109 คำขอ ขยายตัว 8% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน และการแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ 12,890 รายการ ลดลง 10.92%
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุว่าสถิติที่เพิ่มขึ้นสะท้อนถึงความตื่นตัวของภาคธุรกิจในการคุ้มครองสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา โดยเฉพาะกลุ่มอุตสาหกรรมเทคโนโลยีและสุขภาพที่กำลังขยายตัวอย่างมีนัยสำคัญ
เครื่องหมายการค้า : อีคอมเมิร์ซและอาร์ตทอยหนุนตลาดโต
การยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้ามีจำนวน 51,260 คำขอ เพิ่มขึ้น 7.33% โดยกลุ่มบริการด้านการขายและการตลาดครองอันดับ 1 ซึ่งสอดคล้องกับการเติบโตของแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ขณะที่สินค้าในกลุ่มสุขภาพ ความงาม และเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ยังคงมีสัดส่วนสูง
ที่น่าสนใจคือในกลุ่มผู้ยื่นคำขอรายใหญ่ ปรากฏชื่อของ Pop Mart (Singapore) Holding Pte. Ltd. ยื่นคำขอกว่า 236 รายการ สะท้อนกระแสความนิยมของสินค้ากลุ่ม Art Toy ในไทย รวมถึงการยื่นคำขอในกลุ่ม Entertainment Complex ที่เริ่มเห็นความเคลื่อนไหวจากนักลงทุนต่างชาติอย่าง MCO (IP) Holdings Limited
"ตัวเลขการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในช่วง 11 เดือนแรกของปี 2568 อยู่ที่ 37,567 เครื่องหมาย เพิ่มขึ้นถึง 41.52% เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันในปี 2567"
สิทธิบัตรและนวัตกรรม : เทคโนโลยีดิจิทัลและการแพทย์นำร่อง
สถิติการยื่นคำขอสิทธิบัตรการประดิษฐ์มีจำนวน 7,586 คำขอ เพิ่มขึ้น 2.32% โดยกลุ่มนวัตกรรมด้านการสื่อสารและเทคโนโลยีเครือข่ายไร้สายขยับขึ้นมาเป็นอันดับ 1 แทนที่กลุ่มวัสดุศาสตร์ สะท้อนการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ นอกจากนี้ นวัตกรรมด้านแบตเตอรี่และระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage) ยังติด 5 อันดับแรกเป็นครั้งแรก สอดรับกับนโยบายส่งเสริมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และพลังงานสะอาด
ด้าน อนุสิทธิบัตร มีอัตราการเติบโตโดดเด่นที่ 17.29% รวม 4,505 คำขอ โดยกลุ่มอาหารและเครื่องดื่มยังคงครองสัดส่วนสูงสุด ตามมาด้วยยาสมุนไพรและชุดตรวจวิเคราะห์ทางพันธุกรรม ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการยื่นคำขอจากกลุ่มสถาบันการศึกษาและหน่วยงานวิจัยในประเทศเป็นหลัก
สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ : สถาบันการศึกษาครองตลาดลวดลายผ้า
การออกแบบผลิตภัณฑ์มีการยื่นคำขอ 5,758 คำขอ เพิ่มขึ้น 15.65% โดยกลุ่ม "ลวดลายผ้า" มีการยื่นขอรับความคุ้มครองสูงสุด ซึ่งกว่า 90% มาจากกลุ่มมหาวิทยาลัย เช่น มทร.พระนคร และ มทร.อีสาน แสดงถึงบทความของภาคการศึกษาในการยกระดับภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่ระบบคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา
กลยุทธ์เชิงรุก : ลดระยะเวลาจดทะเบียนผ่าน Fast Track
เพื่อรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมแห่งอนาคต กรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ปรับปรุงกระบวนการทำงานผ่านระบบเทคโนโลยีสืบค้นและช่องทางเร่งด่วน (Fast Track) ใน 3 สาขานวัตกรรมหลัก ได้แก่ การแพทย์และสาธารณสุข, อาหารแห่งอนาคต และนวัตกรรมรักษ์สิ่งแวดล้อม
"สิทธิบัตรการประดิษฐ์ในกลุ่มเป้าหมาย จะลดระยะเวลาจดทะเบียนจาก 38.5 เดือน เหลือเพียง 12 เดือน และเครื่องหมายการค้าในบางกรณีลดเหลือ 3 เดือน เพื่อให้ผู้ประกอบการนำหลักฐานไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ได้ทันท่วงที"
สำหรับงานลิขสิทธิ์ แม้สถิติการแจ้งข้อมูลจะลดลงเนื่องจากเป็นทรัพย์สินที่ได้รับความคุ้มครองทันทีที่สร้างสรรค์โดยไม่ต้องจดทะเบียน แต่กรมฯ ยังคงรณรงค์ให้มีการแจ้งข้อมูลเพื่อใช้เป็นหลักฐานอ้างอิงและสร้างโอกาสในการเข้าถึงแหล่งทุนหรือการเจรจาทางการค้าในอนาคต