ในทางประวัติศาสตร์ กำแพงเมืองจีนช่วยป้องกันข้าศึกได้จริงไหม?
ด้วยระยะทางที่ยาวรวมกันกว่า 21,000 กิโลเมตร ที่ทอดยาวทางตอนเหนือของจีน นี่คือกำแพงเมืองจีน สิ่งก่อสร้างที่อยู่คู่กับอารยธรรมจีนมาช้านาน
กำแพงเมืองจีนถูกมองว่าเป็นปราการที่ปกป้องชาวจีนจากการรุกรานของข้าศึก โดยเฉพาะชนป่าเถื่อนที่อยู่ตอนเหนือของจีน
คำถามคือในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา กำแพงเมืองจีนสามารถปกป้องชาวจีนจากการรุกรานเหล่านี้ได้จริงหรือไม่?
กำแพงเมืองจีนมีประวัติความเป็นมาย้อนกลับไปได้ตั้งแต่ศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสตกาล ในยุคที่จีนเกิดสงครามระหว่างแว่นแคว้น โดยบรรดาแคว้นตอนเหนือของจีนได้สร้างกำแพงเพื่อเป็นเขตกันชน รวมถึงป้องกันการรุกรานของชนเร่ร่อนทางตอนเหนือ
จนกระทั่งในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล เมื่อฉินสื่อหวงตี้ (หรือจิ๋นซีฮ่องเต้) รวมแผ่นดินจีนเป็นหนึ่งเดียวภายใต้ราชวงศ์ฉิน พระองค์ก็ออกคำสั่งให้บูรณะและเชื่อมต่อกำแพงที่มีอยู่เดิม เพื่อป้องกันจักรวรรดิของพระองค์จากชนป่าเถื่อน
ตลอดหลายพันปีจากนั้น กำแพงเมืองจีนก็ถูกสร้างโดยราชวงศ์ต่าง ๆ ซึ่งกำแพงเมืองจีนที่เราคุ้นตากันในทุกวันนี้ เป็นกำแพงที่ถูกสร้างในยุคราชวงศ์หมิง ในช่วงศตวรรษที่ 14 หรือราว 600 กว่าปีที่ผ่านมา
ตลอดประวัติศาสตร์ของจีน มีหลายช่วงเวลาที่กำแพงเมืองจีนสามารถปกป้องแผ่นดินจีนได้ แต่ก็เช่นกัน ในหลายช่วงเวลา กำแพงเมืองจีนก็ไม่สามารถป้องกันการรุกรานได้แต่อย่างใด
ด้วยความที่กำแพงเมืองจีนถูกสร้างโดยราชวงศ์ต่าง ๆ ตลอดหลายพันปี กำแพงจึงไม่ได้มีลักษณะเป็นเส้นเดียว แต่เป็นกำแพงที่ถูกสร้างซ้อนทับกัน โดยในบางจุดก็เป็นช่องว่างที่ไม่มีกำแพง จึงเปิดโอกาสให้ข้าศึกใช้ช่องว่างนี้รุกรานจีน
และการที่ข้าศึกข้ามกำแพงเมืองจีนมาได้ มันก็นำไปสู่การพลิกแผ่นดินจนถึงขั้นล้มล้างราชวงศ์ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดก็คือการบุกพิชิตจีนของชาวแมนจูในศตวรรษที่ 17 ที่แม่ทัพจีนของราชวงศ์หมิงแปรพักตร์ และเปิดประตูด่านให้ชาวแมนจูยกทัพเข้ามาในจีน
ดังนั้นถ้าสรุปว่า ในด้านการป้องกันข้าศึกษา กำแพงเมืองจีนประสบความสำเร็จหรือไม่ ก็คงตอบว่าทั้งสำเร็จและไม่สำเร็จ ขึ้นอยู่กับว่าพูดถึงในยุคสมัยใด แต่ถ้าในด้านของภูมิปัญญาและองค์ความรู้ด้านวิศวกรรมของชาวจีนโบราณ กำแพงเมืองจีนก็แสดงให้เห็นถึงความสำเร็จนั้นแล้ว
แต่กำแพงเมืองจีนก็ไม่ได้มีแค่แง่บวกเพียงอย่างเดียว มันยังถูกมองว่าเป็นสัญลักษณ์ของการกดขี่และความทุกข์ทรมานที่ชาวจีนได้รับจากการสร้างกำแพง อย่างไรก็ตามหลังจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนปกครองประเทศตั้งแต่ปี 1949 กำแพงเมืองจีนก็ถูกสร้างภาพจำใหม่ในฐานะสัญลักษณ์ของประเทศชาติ และความสามัคคีของประชาชนชาวจีน
-----
อ้างอิง
• Discover magazine. Did the Great Wall of China Actually Keep Invaders Out?. https://www.discovermagazine.com/uncategorized/did-the-great-wall-of-china-actually-keep-invaders-out
• livescience. Did the Great Wall of China work?. https://www.livescience.com/did-great-wall-china-work